Rechten – Algemene Rechtswetenschap 1 – Samenvatting H4 Verheugt
Beginselen van behoorlijke rechtspraak ( eerlijk proces):
1. Eerlijk en openbaar proces
2. Binnen een redelijke termijn
3. Door een onafhankelijk en onpartijdig gerecht
De zitting is openbaar:
Doel: rechter controleren.
Vastgelegd in art. 6 EVRM en art. 121 GW.
In beginsel is elke rechtszitting voor een meerderjarige toegankelijk, uitzondering(en):
o Bescherming van het belang van minderjarigen
o Eerbiediging persoonlijke levenssfeer (bijv. adoptie)
o Besluit rechter (in het openbaar gemotiveerd)
Uitspraak is altijd openbaar.
De rechter is onafhankelijk:
Geen overheidsorgaan beïnvloedt de rechter.
De rechter is aan geen enkel overheidsorgaan ondergeschikt.
Belangrijke regels aangaande de rechter:
o Art. 117(1) GW rechters worden voor het leven benoemd.
o Rechters kunnen door de Hoge Raad worden geschorst en ontslagen op grond van:
Ongeschiktheid
Begaan van een misdrijf
Faillissement
o Aantal rechters staat vast
Enkelvoudige kamer één rechter
Meervoudige kamer drie rechters (bij HR soms ook vijf)
o Salaris rechter is bij wet geregeld ( politiek kan niet dreigen met
salarisvermindering)
De rechter is onpartijdig:
Rechter stelt zich neutraal op.
o Bij installatie ambtseed belofte “onzijdigheid”
o Wraking één van de partijen rapporteert vermeende partijdigheid (Wilders)
o Verschoning een rechter trekt zich terug uit een zaak omdat hij deze niet objectief
kan doen
o Rechter heeft geen contact met partijen of hun advocaten
De uitspraak is gemotiveerd:
Rechter legt verantwoording over zijn beslissing af vermelden van gronden.
Beide partijen worden gehoord:
Beide partijen kunnen van alle processtukken kennis nemen en hun standpunten brengen.
Behandeling binnen redelijke termijn:
In beginsel wordt bij overschrijding strafvermindering gegeven
Rechtspraak geschiedt door beroepsrechters:
, De rechtspraak wordt in beginsel uitgeoefend door beroepsrechters.
Soms: deskundige leken (adviseurs).
De rechterlijke macht
Handhaving van het recht:
Handhaving m.b.v. rechter is niet altijd nodig bijv. staatsrecht, maatschappelijk
verkeer.
3 aspecten van de handhaving:
o Toezicht op naleving;
o Sancties bij niet-naleving;
o Geschillen worden door de rechter beslecht.
GW onderscheidt berechting naar rechtsgebied:
o Berechting van geschillen van burgerlijk recht;
“Gewoon” bij de rechtbank
Hoger beroep Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
(ABRvS)
o Berechting van andere geschillen;
o Berechting van strafbare feiten;
Wet RO rechterlijke macht bestaat uit:
o Rechtbanken behandelen zaken in eerste aanleg
o Gerechtshoven behandelen hoger beroep
o Hoge Raad der Nederlanden behandelt het werk van de rechtbanken en
gerechtshoven
Nederland:
o 11 rechtbanken, 4 gerechtshoven, 1 Hoge Raad
o Nederland bestaat uit 11 arrondissementen (delen) met allemaal 1 rechtbank
o Zittingsplaatsen plaatsen waar zitting gehouden wordt, 32 in NL.
o Ressort het grondgebied van een gerechtshof.
Raad voor de Rechtspraak bestuursorgaan van de rechterlijke organisatie.
o 5 leden
o Bieden van uniforme rechtstoepassing en bevordering van de juridische kwaliteit
o Organisatorische zaken: personeelsbeleid, werkprocessen, technologie, etc.
o Adviseren van de regering en Staten-Generaal
Zittende magistratuur rechters. Zitten tijdens proces
Staande magistratuur leden van het OM (bijv. OvJ). Staan tijdens proces
Het OM:
Taak: strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde.
Vervolgingsmonopolie OM is als enige bevoegd tot vervolging van strafbare feiten.
Heeft bij elke rechtbank een arrondissementsparket daar werken OvJ’s.
Landelijk parket leiding over het landelijk rechercheteam.
Heeft bij elk gerechtshof een ressortsparketten daar werken advocaat-generaal
(vergelijkbaar met OvJ).
College van procureurs-generaal leiding OM.
o 3-5 leden
o Kan aan alle leden van het OM aanwijzingen geven over hun taken
Beginselen van behoorlijke rechtspraak ( eerlijk proces):
1. Eerlijk en openbaar proces
2. Binnen een redelijke termijn
3. Door een onafhankelijk en onpartijdig gerecht
De zitting is openbaar:
Doel: rechter controleren.
Vastgelegd in art. 6 EVRM en art. 121 GW.
In beginsel is elke rechtszitting voor een meerderjarige toegankelijk, uitzondering(en):
o Bescherming van het belang van minderjarigen
o Eerbiediging persoonlijke levenssfeer (bijv. adoptie)
o Besluit rechter (in het openbaar gemotiveerd)
Uitspraak is altijd openbaar.
De rechter is onafhankelijk:
Geen overheidsorgaan beïnvloedt de rechter.
De rechter is aan geen enkel overheidsorgaan ondergeschikt.
Belangrijke regels aangaande de rechter:
o Art. 117(1) GW rechters worden voor het leven benoemd.
o Rechters kunnen door de Hoge Raad worden geschorst en ontslagen op grond van:
Ongeschiktheid
Begaan van een misdrijf
Faillissement
o Aantal rechters staat vast
Enkelvoudige kamer één rechter
Meervoudige kamer drie rechters (bij HR soms ook vijf)
o Salaris rechter is bij wet geregeld ( politiek kan niet dreigen met
salarisvermindering)
De rechter is onpartijdig:
Rechter stelt zich neutraal op.
o Bij installatie ambtseed belofte “onzijdigheid”
o Wraking één van de partijen rapporteert vermeende partijdigheid (Wilders)
o Verschoning een rechter trekt zich terug uit een zaak omdat hij deze niet objectief
kan doen
o Rechter heeft geen contact met partijen of hun advocaten
De uitspraak is gemotiveerd:
Rechter legt verantwoording over zijn beslissing af vermelden van gronden.
Beide partijen worden gehoord:
Beide partijen kunnen van alle processtukken kennis nemen en hun standpunten brengen.
Behandeling binnen redelijke termijn:
In beginsel wordt bij overschrijding strafvermindering gegeven
Rechtspraak geschiedt door beroepsrechters:
, De rechtspraak wordt in beginsel uitgeoefend door beroepsrechters.
Soms: deskundige leken (adviseurs).
De rechterlijke macht
Handhaving van het recht:
Handhaving m.b.v. rechter is niet altijd nodig bijv. staatsrecht, maatschappelijk
verkeer.
3 aspecten van de handhaving:
o Toezicht op naleving;
o Sancties bij niet-naleving;
o Geschillen worden door de rechter beslecht.
GW onderscheidt berechting naar rechtsgebied:
o Berechting van geschillen van burgerlijk recht;
“Gewoon” bij de rechtbank
Hoger beroep Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State
(ABRvS)
o Berechting van andere geschillen;
o Berechting van strafbare feiten;
Wet RO rechterlijke macht bestaat uit:
o Rechtbanken behandelen zaken in eerste aanleg
o Gerechtshoven behandelen hoger beroep
o Hoge Raad der Nederlanden behandelt het werk van de rechtbanken en
gerechtshoven
Nederland:
o 11 rechtbanken, 4 gerechtshoven, 1 Hoge Raad
o Nederland bestaat uit 11 arrondissementen (delen) met allemaal 1 rechtbank
o Zittingsplaatsen plaatsen waar zitting gehouden wordt, 32 in NL.
o Ressort het grondgebied van een gerechtshof.
Raad voor de Rechtspraak bestuursorgaan van de rechterlijke organisatie.
o 5 leden
o Bieden van uniforme rechtstoepassing en bevordering van de juridische kwaliteit
o Organisatorische zaken: personeelsbeleid, werkprocessen, technologie, etc.
o Adviseren van de regering en Staten-Generaal
Zittende magistratuur rechters. Zitten tijdens proces
Staande magistratuur leden van het OM (bijv. OvJ). Staan tijdens proces
Het OM:
Taak: strafrechtelijke handhaving van de rechtsorde.
Vervolgingsmonopolie OM is als enige bevoegd tot vervolging van strafbare feiten.
Heeft bij elke rechtbank een arrondissementsparket daar werken OvJ’s.
Landelijk parket leiding over het landelijk rechercheteam.
Heeft bij elk gerechtshof een ressortsparketten daar werken advocaat-generaal
(vergelijkbaar met OvJ).
College van procureurs-generaal leiding OM.
o 3-5 leden
o Kan aan alle leden van het OM aanwijzingen geven over hun taken
