§5 H et ontstaan van atmosferische circulatie
Exogene processen beïnvloeden de aarde
van buitenaf:
● Exogene processen worden direct of
indirect aangestuurd door de straling
van de zon
● hoeveelheid straling verschilt
● invalshoek bepaalt stralingsdichtheid
(Hoeveel zonnestraling per m² de aarde
bereikt).
● hoe verder van de evenaar, hoe lager
•Stralingsbalans: verschil tussen inkomende
en uitgaande warmtestraling van de aarde.
● rond de evenaar -> positief; komt meer
zonnestraling binnen dan
warmtestraling uitgaat
● bij de polen (rond de evenaar) ->
meestal negatief;
•Tropische gebieden worden echter niet
steeds warmer vergeleken met polaire
gebieden.
↪Door energie-uitwisseling streeft de natuur
naar evenwicht
warmte van hoge breedte
⇩
lage breedte
↪ atmosferische circulatie = de verplaatsing van warme en koude lucht over aarde
door grote windsystemen.
Van hoge druk naar lage druk
De lucht ⇨ koelt af
↪ (gevolg) wolken en neerslag.
Doordat er aan het aardoppervlak een luchtdrukverschil is ontstaan, stroomt de lucht
van het:
koude gebied ⇨ het warme gebied.
● Warm gebied: lucht aan het aardoppervlak <zet uit> door opwarming.
- dichtheid neemt af; lucht stijgt op
- hierdoor ontstaat er een overschot aan lucht boven het gebied.
, ● Koud gebied:
- is de lucht dichter en zwaarder (lucht met <hogere dichtheid> zakt).
↪tekort aan lucht ontstaat
● Op grote hoogte zal de lucht nu verplaatsen om evenwicht te bereiken:
gebied met teveel lucht ⇨ het gebied met een gebrek aan lucht.
(stroomt er lucht naar)
● Boven het koude gebied aan het aardoppervlak is nu meer lucht en daardoor
ontstaat er een Hogedrukgebied (H).
- Tijdens het dalen van de lucht wordt het steeds warmer en kan het meer
waterdamp bevatten.
↪Waterdruppeltjes ⇨ verdampen en het is onbewolkt.
● Boven het warme gebied is aan het aardoppervlak juist minder lucht en er ontstaat
een lagedrukgebied (L) stijgt de lucht op
- De lucht koelt af wolken en neerslag. ↪Doordat
er aan het aardoppervlak een luchtdrukverschil is ontstaan, stroomt de lucht van
het koude gebied naar het warme gebied. Lucht stroomt aan het aardoppervlak
van H ⇨ L
Drie circulatiecellen per halfrond
Bij een stilstaande aarde zou op beide halfronden een circulatiecel ontstaan tussen
de evenaar en de polen. Op het noordelijk halfrond zou er altijd koude noorderwind
waaien en andersom.
Doordat de aarde draait, is
het anders. Door de draaiing
om de aardas waait de wind
niet in een rechte lijn, maar
krijgt een afwijking.
↓
Volgens de wet van Buys Ballot
geldt: ‘Met de wind in de rug
heeft een wind op het
noordelijk halfrond een
afwijking naar rechts en op
het zuidelijk halfrond een
afwijking naar links.’
De aarde bestaat uit drie circulatiecellen. De warme lucht is rond 35 graden
(N-breedte / Z-breedte) zo afgekoeld dat hij daalt ⇩. ↪Eenmaal
gedaald ⇩ stroomt deze lucht terug naar de evenaar (de passaten) en verder richting
de polen.
De koude lucht in het poolgebied waait altijd richting de evenaar. Rond 60 botsen die
winden tegen de winden van 35 (N-breedte / Z-breedte). De lucht stijgt hierdoor, en er
ontstaat een lagedrukgebied (op gematigde breedten).
Exogene processen beïnvloeden de aarde
van buitenaf:
● Exogene processen worden direct of
indirect aangestuurd door de straling
van de zon
● hoeveelheid straling verschilt
● invalshoek bepaalt stralingsdichtheid
(Hoeveel zonnestraling per m² de aarde
bereikt).
● hoe verder van de evenaar, hoe lager
•Stralingsbalans: verschil tussen inkomende
en uitgaande warmtestraling van de aarde.
● rond de evenaar -> positief; komt meer
zonnestraling binnen dan
warmtestraling uitgaat
● bij de polen (rond de evenaar) ->
meestal negatief;
•Tropische gebieden worden echter niet
steeds warmer vergeleken met polaire
gebieden.
↪Door energie-uitwisseling streeft de natuur
naar evenwicht
warmte van hoge breedte
⇩
lage breedte
↪ atmosferische circulatie = de verplaatsing van warme en koude lucht over aarde
door grote windsystemen.
Van hoge druk naar lage druk
De lucht ⇨ koelt af
↪ (gevolg) wolken en neerslag.
Doordat er aan het aardoppervlak een luchtdrukverschil is ontstaan, stroomt de lucht
van het:
koude gebied ⇨ het warme gebied.
● Warm gebied: lucht aan het aardoppervlak <zet uit> door opwarming.
- dichtheid neemt af; lucht stijgt op
- hierdoor ontstaat er een overschot aan lucht boven het gebied.
, ● Koud gebied:
- is de lucht dichter en zwaarder (lucht met <hogere dichtheid> zakt).
↪tekort aan lucht ontstaat
● Op grote hoogte zal de lucht nu verplaatsen om evenwicht te bereiken:
gebied met teveel lucht ⇨ het gebied met een gebrek aan lucht.
(stroomt er lucht naar)
● Boven het koude gebied aan het aardoppervlak is nu meer lucht en daardoor
ontstaat er een Hogedrukgebied (H).
- Tijdens het dalen van de lucht wordt het steeds warmer en kan het meer
waterdamp bevatten.
↪Waterdruppeltjes ⇨ verdampen en het is onbewolkt.
● Boven het warme gebied is aan het aardoppervlak juist minder lucht en er ontstaat
een lagedrukgebied (L) stijgt de lucht op
- De lucht koelt af wolken en neerslag. ↪Doordat
er aan het aardoppervlak een luchtdrukverschil is ontstaan, stroomt de lucht van
het koude gebied naar het warme gebied. Lucht stroomt aan het aardoppervlak
van H ⇨ L
Drie circulatiecellen per halfrond
Bij een stilstaande aarde zou op beide halfronden een circulatiecel ontstaan tussen
de evenaar en de polen. Op het noordelijk halfrond zou er altijd koude noorderwind
waaien en andersom.
Doordat de aarde draait, is
het anders. Door de draaiing
om de aardas waait de wind
niet in een rechte lijn, maar
krijgt een afwijking.
↓
Volgens de wet van Buys Ballot
geldt: ‘Met de wind in de rug
heeft een wind op het
noordelijk halfrond een
afwijking naar rechts en op
het zuidelijk halfrond een
afwijking naar links.’
De aarde bestaat uit drie circulatiecellen. De warme lucht is rond 35 graden
(N-breedte / Z-breedte) zo afgekoeld dat hij daalt ⇩. ↪Eenmaal
gedaald ⇩ stroomt deze lucht terug naar de evenaar (de passaten) en verder richting
de polen.
De koude lucht in het poolgebied waait altijd richting de evenaar. Rond 60 botsen die
winden tegen de winden van 35 (N-breedte / Z-breedte). De lucht stijgt hierdoor, en er
ontstaat een lagedrukgebied (op gematigde breedten).
