Samenvatting UVT Kindergeneeskunde
1. Lysosomale stapelingsziekten/ Mucopolysaccharidose
Lysosomale stapelingsziekten zijn erfelijke stofwisselingsziekten.
Lysosomen zijn een belangrijke opruimings- en hersteldienst van de cel, hierin worden
macormoleculen dmv hydrolytische enzymen afgebroken tot eenvoudige moleculen, welke via
specifieke carriers de cel verlaten. Lysosomale stapelingsziekten hebben 2 mogelijke
ontstaanmechanismen:
A. stapeling van macromoleculen agv een enzymdefect.(grootste goep)
B. stapeling van eindproducten agv transportdefect.
De symptomatologie van de betreffende ziekte wordt bepaald door de mate waarin het lysosomale
enzyme afwezig is.
Mucopolysaccharidosen
Kenmerk: lysosomale stapeling van glycoaminoglycanen (mucopolysacchariden), die ook in
verhoogde mate in de urine worden uitgescheiden. Deze komen vnl voor in bindweefsel (viscera), bot
en kraakbeen, verklaart een deel van de symptomatologie. Het betreft een tiental enzymdefecten die
vernatwoordelijk zijn voor 6 klinische beelden met ene breed fenotypisch spectrum (vb ziekte van
Hurler, ziekte v Hunter, ziekte van Fabry)).
Symptomen: hepatosplenomegalie, dysmorfie, mentale retardatie, skeletafwijkingen, neurologische
afwijkingen.
Diagnose:
Metabolietenonderzoek (urineonderzoek); bloedonderzoek o.a. enzymbepalingen, aantal enzymen in
leukocyten, elektroforese om afwijkingen in enzymen aan te tonen; DNA onderzoek.
Behandeling: symptoom bestrijding en enzymetherapie (ERT), men probeert beenmergtransplantatie.
2. Morbus Hirschsprung
Wat is de ziekte van Hirschsprung
De ziekte van Hirschsprung is een aangeboren afwijking, veroorzaakt door een afwezigheid van
ganglioncellen in de submucosale plexus (Meissner’s plexus) en de intermusculaire (Auerbach’s)
plexus van het colon. Dit is te wijten aan een migratiestoornis van cellen van de neurale lijst naar het
mesoderm tijdens de embryonale ontwikkeling. Er ontstaat hierdoor een disbalans in de adrenerge,
cholinerge en NO systemen die leiden tot een gedecompenseerde gladde spier contractiliteit.
Meestal is het rectum (30%) of het rectosigmoïd (44%) aangedaan. Zelden is het gehele colon
aganglionair (3%) en in nog zeldzamere gevallen is ook de dunne darm aangedaan. Het aangedane
segment is vernauwd en vertoont geen normale peristaltiek, terwijl proximaal hiervan de darm
gedilateerd is. Bij langdurige ziekte kan het slijmvlies van het gedilateerde colon ontstoken raken
(enterocolitis) waardoor bloederige diarree ontstaat.
In Nederland komt de ziekte van Hirschsprung voor bij 1 op de 5000 pasgeborenen. Jaarlijks worden
ongeveer 40 kinderen geboren met deze aandoening. Bij het blanke ras komt de aandoening vaker
voor dan bij het zwarte ras. Short segment: 4 x vaker bij jongens dan meisjes, long segment komt
even vaak voor bij jongens en meisjes.
10% Van de patiënten zijn kinderen met het Down syndroom.
Klinische verschijnselen
Pasgeborenen kunnen zich presenteren met een vertraagde meconiumproductie (na 48-72 uur, 95%
heeft eerste meconiumlozing in eerste 24 uur, rest binnen 48 uur) met abdominale distentie (uitrekking)
en gallig braken. Deze symptomen ontstaan meestal in de eerste 24-72 uur.
Jonge zuigelingen presenteren zich meestal met een partiële tot totale obstructie en opgezette buik,
obstipatie en paradoxale diarree. Indien de ziekte niet herkend wordt kan enterocolitis en toxisch
megacolon ontstaan (koorts, bloederige diarree) en sepsis.
1. Lysosomale stapelingsziekten/ Mucopolysaccharidose
Lysosomale stapelingsziekten zijn erfelijke stofwisselingsziekten.
Lysosomen zijn een belangrijke opruimings- en hersteldienst van de cel, hierin worden
macormoleculen dmv hydrolytische enzymen afgebroken tot eenvoudige moleculen, welke via
specifieke carriers de cel verlaten. Lysosomale stapelingsziekten hebben 2 mogelijke
ontstaanmechanismen:
A. stapeling van macromoleculen agv een enzymdefect.(grootste goep)
B. stapeling van eindproducten agv transportdefect.
De symptomatologie van de betreffende ziekte wordt bepaald door de mate waarin het lysosomale
enzyme afwezig is.
Mucopolysaccharidosen
Kenmerk: lysosomale stapeling van glycoaminoglycanen (mucopolysacchariden), die ook in
verhoogde mate in de urine worden uitgescheiden. Deze komen vnl voor in bindweefsel (viscera), bot
en kraakbeen, verklaart een deel van de symptomatologie. Het betreft een tiental enzymdefecten die
vernatwoordelijk zijn voor 6 klinische beelden met ene breed fenotypisch spectrum (vb ziekte van
Hurler, ziekte v Hunter, ziekte van Fabry)).
Symptomen: hepatosplenomegalie, dysmorfie, mentale retardatie, skeletafwijkingen, neurologische
afwijkingen.
Diagnose:
Metabolietenonderzoek (urineonderzoek); bloedonderzoek o.a. enzymbepalingen, aantal enzymen in
leukocyten, elektroforese om afwijkingen in enzymen aan te tonen; DNA onderzoek.
Behandeling: symptoom bestrijding en enzymetherapie (ERT), men probeert beenmergtransplantatie.
2. Morbus Hirschsprung
Wat is de ziekte van Hirschsprung
De ziekte van Hirschsprung is een aangeboren afwijking, veroorzaakt door een afwezigheid van
ganglioncellen in de submucosale plexus (Meissner’s plexus) en de intermusculaire (Auerbach’s)
plexus van het colon. Dit is te wijten aan een migratiestoornis van cellen van de neurale lijst naar het
mesoderm tijdens de embryonale ontwikkeling. Er ontstaat hierdoor een disbalans in de adrenerge,
cholinerge en NO systemen die leiden tot een gedecompenseerde gladde spier contractiliteit.
Meestal is het rectum (30%) of het rectosigmoïd (44%) aangedaan. Zelden is het gehele colon
aganglionair (3%) en in nog zeldzamere gevallen is ook de dunne darm aangedaan. Het aangedane
segment is vernauwd en vertoont geen normale peristaltiek, terwijl proximaal hiervan de darm
gedilateerd is. Bij langdurige ziekte kan het slijmvlies van het gedilateerde colon ontstoken raken
(enterocolitis) waardoor bloederige diarree ontstaat.
In Nederland komt de ziekte van Hirschsprung voor bij 1 op de 5000 pasgeborenen. Jaarlijks worden
ongeveer 40 kinderen geboren met deze aandoening. Bij het blanke ras komt de aandoening vaker
voor dan bij het zwarte ras. Short segment: 4 x vaker bij jongens dan meisjes, long segment komt
even vaak voor bij jongens en meisjes.
10% Van de patiënten zijn kinderen met het Down syndroom.
Klinische verschijnselen
Pasgeborenen kunnen zich presenteren met een vertraagde meconiumproductie (na 48-72 uur, 95%
heeft eerste meconiumlozing in eerste 24 uur, rest binnen 48 uur) met abdominale distentie (uitrekking)
en gallig braken. Deze symptomen ontstaan meestal in de eerste 24-72 uur.
Jonge zuigelingen presenteren zich meestal met een partiële tot totale obstructie en opgezette buik,
obstipatie en paradoxale diarree. Indien de ziekte niet herkend wordt kan enterocolitis en toxisch
megacolon ontstaan (koorts, bloederige diarree) en sepsis.
