Leerdoelen 1:
1. Welke vitamines en mineralen leveren de verschillende productgroepen van de
schijf van vijf?
2. Wat zijn de verschillen tussen vetoplosbare en wateroplosbare vitamines?
3. Waarom hebben we deze vitamines en mineralen nodig?
4. Welke vitamines en mineralen zijn een knelpunt voor de Nederlandse
bevolking?
Macronutriënten:
- eiwit
- koolhydraten
- vet
- vezels
- alcohol
Micronutriënten:
- vitaminen: vetoplosbare en wateroplosbare
- mineralen: major minerals en trace elements
- bioactieve stoffen: flavonoïden, caretenoïden, resveratrol en tannines
Vitamines
Anders dan macronutriënten
- structuur: individuele units
- functie: leveren geen energie wanneer ze afgebroken worden
- hoeveelheid: veel minder dan macronutriënten: miligrammen of microgrammen
ipv grammen.
Vitamines zijn organische verbindingen die onmisbaar zijn voor het hele lichaam.
Ze spelen een rol bij de groei, herstel en het goed functioneren van het lichaam.
Daarnaast zijn ze belangrijk voor het in stand houden van een goede gezondheid.
Vitamines komen van nature voor in onze voeding. Het lichaam kan ze niet of niet
voldoende zelf aanmaken.
Vetoplosbaar Wateroplosbaar
Vitamine A B1: thiamine
D B2: riboflavine
E B3: niacine
K B5: panthotheenzuur
B6: pyridoxamine
B8: biotine
B11: foliumzuur
B12: cobalamine
C: ascorbinezuur
Foliumzuur= B11. In het buitenland B9.
Wateroplosbaar Vetoplosbaar
Absorpt Direct in het bloed Eerst in het lymfe systeem, dan
ie in het bloed (vetabsorptie)
Transpo Los in het bloed Vereisen meestal carriers(verpakt
rt in transporteiwit)
Opslag Circuleren vrij in het Opgeslagen in lichaamsvet
lichaamswater
Secreti Nieren detecteren een overschot Nauwelijks uitgescheiden. Blijft
e en scheiden een teveel uit in de opgeslagen in het lichaamsvet
urine
Toxicite Mogelijk om toxische Wsl dat er toxische concentraties
it concentraties te bereiken ontstaan wanneer er
wanneer supplementen gebruikt supplementen gebruikt worden
, worden
Behoeft Frequente inname nodig Frequente inname niet zo nodig
e vanwege opslag in het lichaam
Vitamine E en C: antioxidanten oxideren van stoffen in je lichaam helpen te
voorkomen. Beschermen je lichaam van vrije radicalen, weefselbeschermers.
B vitamines: coenzymen nodig om enzym te laten functioneren.
Vitamine A: zicht
Vitamine D en K: calcium goed laten opnemen
Vitamine K: bloedstolling
Als betacarroteen geabsorbeerd is, kan het lichaam dit omzetten door een
provitamine in een actieve vorm, vitamine A.
Vetoplosbare vitamines, in de lever en vetweefsel, worden langzamer
uitgescheiden dan wateroplosbare vitamines omdat zij opgeslagen zijn voor
langere periodes.
Essentiële mineralen zijn natrium, kalium, magnesium, calcium, chloride en
fosfor.
Essentiële spoorelementen zijn ijzer, zink, jodium, selenium, koper, mangaan
en molybdeen. Mineralen waarvan het lichaam maar heel weinig nodig heeft.
Vitamine K wordt in een kleine hoeveelheid zelf in de darm gemaakt.
Er zijn nog geen normen vastgesteld voor vitamine K (behalve voor baby’s jonger
dan 3 maanden), biotine (met uitzondering van baby’s tot 6 maanden), kalium,
jodium, mangaan en molybdeen.
Vak 1: groente en fruit, vitamine c, foliumzuur, vezels, bioactieve stoffen.
Vitamine C
Nodig voor:
- antioxidant (bescherming tegen schadelijke vrije radicalen die voorkomen in o.a.
sigarettenrook
- cofactor in collageen formatie (bindweefsel)
Wat gebeurt er bij tekort:
- wonden genezen minder snel scheurbuik
Hoeveel eten wij?
- behoefte is 75 mg per dag. Wij krijgen (P50 leeftijd 19-50) rond 90 mg per dag
binnen.
Foliumzuur:
- in voeding: folaat. In suppelenten: foliumzuur
Waarvoor nodig?
- DNA synthese
Wat gebeurt er bij tekort?
- Anemie, gladde rode tong, verwarring, moe gevoel, hoofdpijn en kortademig. Bij
ontwikkeling foetus genoeg anders kind met open rug.
Hoeveel eten wij?
- P50 leeftijd 19-30= 216 mcg (vrouw) en 272 mcg (man). ADH= 300 mcg
- naar schatting: 1/5 – ¼ van de populatie heeft een te lage intake.
Dus knelpunt!!!
Kalium:
Waarvoor nodig?
- behoud vloeistoffenbalans
- prikkeloverdracht
- spiercontractie
Wat gebeurt er bij tekort?
1. Welke vitamines en mineralen leveren de verschillende productgroepen van de
schijf van vijf?
2. Wat zijn de verschillen tussen vetoplosbare en wateroplosbare vitamines?
3. Waarom hebben we deze vitamines en mineralen nodig?
4. Welke vitamines en mineralen zijn een knelpunt voor de Nederlandse
bevolking?
Macronutriënten:
- eiwit
- koolhydraten
- vet
- vezels
- alcohol
Micronutriënten:
- vitaminen: vetoplosbare en wateroplosbare
- mineralen: major minerals en trace elements
- bioactieve stoffen: flavonoïden, caretenoïden, resveratrol en tannines
Vitamines
Anders dan macronutriënten
- structuur: individuele units
- functie: leveren geen energie wanneer ze afgebroken worden
- hoeveelheid: veel minder dan macronutriënten: miligrammen of microgrammen
ipv grammen.
Vitamines zijn organische verbindingen die onmisbaar zijn voor het hele lichaam.
Ze spelen een rol bij de groei, herstel en het goed functioneren van het lichaam.
Daarnaast zijn ze belangrijk voor het in stand houden van een goede gezondheid.
Vitamines komen van nature voor in onze voeding. Het lichaam kan ze niet of niet
voldoende zelf aanmaken.
Vetoplosbaar Wateroplosbaar
Vitamine A B1: thiamine
D B2: riboflavine
E B3: niacine
K B5: panthotheenzuur
B6: pyridoxamine
B8: biotine
B11: foliumzuur
B12: cobalamine
C: ascorbinezuur
Foliumzuur= B11. In het buitenland B9.
Wateroplosbaar Vetoplosbaar
Absorpt Direct in het bloed Eerst in het lymfe systeem, dan
ie in het bloed (vetabsorptie)
Transpo Los in het bloed Vereisen meestal carriers(verpakt
rt in transporteiwit)
Opslag Circuleren vrij in het Opgeslagen in lichaamsvet
lichaamswater
Secreti Nieren detecteren een overschot Nauwelijks uitgescheiden. Blijft
e en scheiden een teveel uit in de opgeslagen in het lichaamsvet
urine
Toxicite Mogelijk om toxische Wsl dat er toxische concentraties
it concentraties te bereiken ontstaan wanneer er
wanneer supplementen gebruikt supplementen gebruikt worden
, worden
Behoeft Frequente inname nodig Frequente inname niet zo nodig
e vanwege opslag in het lichaam
Vitamine E en C: antioxidanten oxideren van stoffen in je lichaam helpen te
voorkomen. Beschermen je lichaam van vrije radicalen, weefselbeschermers.
B vitamines: coenzymen nodig om enzym te laten functioneren.
Vitamine A: zicht
Vitamine D en K: calcium goed laten opnemen
Vitamine K: bloedstolling
Als betacarroteen geabsorbeerd is, kan het lichaam dit omzetten door een
provitamine in een actieve vorm, vitamine A.
Vetoplosbare vitamines, in de lever en vetweefsel, worden langzamer
uitgescheiden dan wateroplosbare vitamines omdat zij opgeslagen zijn voor
langere periodes.
Essentiële mineralen zijn natrium, kalium, magnesium, calcium, chloride en
fosfor.
Essentiële spoorelementen zijn ijzer, zink, jodium, selenium, koper, mangaan
en molybdeen. Mineralen waarvan het lichaam maar heel weinig nodig heeft.
Vitamine K wordt in een kleine hoeveelheid zelf in de darm gemaakt.
Er zijn nog geen normen vastgesteld voor vitamine K (behalve voor baby’s jonger
dan 3 maanden), biotine (met uitzondering van baby’s tot 6 maanden), kalium,
jodium, mangaan en molybdeen.
Vak 1: groente en fruit, vitamine c, foliumzuur, vezels, bioactieve stoffen.
Vitamine C
Nodig voor:
- antioxidant (bescherming tegen schadelijke vrije radicalen die voorkomen in o.a.
sigarettenrook
- cofactor in collageen formatie (bindweefsel)
Wat gebeurt er bij tekort:
- wonden genezen minder snel scheurbuik
Hoeveel eten wij?
- behoefte is 75 mg per dag. Wij krijgen (P50 leeftijd 19-50) rond 90 mg per dag
binnen.
Foliumzuur:
- in voeding: folaat. In suppelenten: foliumzuur
Waarvoor nodig?
- DNA synthese
Wat gebeurt er bij tekort?
- Anemie, gladde rode tong, verwarring, moe gevoel, hoofdpijn en kortademig. Bij
ontwikkeling foetus genoeg anders kind met open rug.
Hoeveel eten wij?
- P50 leeftijd 19-30= 216 mcg (vrouw) en 272 mcg (man). ADH= 300 mcg
- naar schatting: 1/5 – ¼ van de populatie heeft een te lage intake.
Dus knelpunt!!!
Kalium:
Waarvoor nodig?
- behoud vloeistoffenbalans
- prikkeloverdracht
- spiercontractie
Wat gebeurt er bij tekort?
