Samenvatting verpleegtechnische vaardigheden kennistoets OWE 2
leerdoelen
Wie mogen er volgens de BIG injecties geven en onder welke voorwaarden?
In de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG) staan de voorbehouden
handelingen en wie ze zelfstandig of in opdracht mag uitvoeren. De zorgverlener die
zelfstandig bevoegd is, mag de voorbehouden handeling zelf uitvoeren. Hij mag ook een
andere zorgverlener opdragen de handeling uit te voeren.
Wie mogen injecteren?:
- Artsen
- Tandartsen
- Verloskundigen
- Physician assistants
- Verpleegkundig specialisten
- Klinisch technologen
- Verpleegkundigen alleen in opdracht van bovenstaande!!
Welke complicaties kunnen zich voordoen bij of na het injecteren?
Complicaties subcutaan injecteren
- Hematoom (blauwe plek), bijna niet te voorkomen bij het toedienen van
anticoagulantia
- Allergische reactie op het toegediende medicijn
- Infectie, die kan optreden door onvoldoende hygiënisch werken
- Flauwvallen, duizeligheid. Kan ook optreden bij mensen met prikangst, maar ook bij
mensen die zeggen niet op te zien tegen het krijgen van een injectie
Complicaties intramusculair injecteren
- Hematoom (blauwe plek), vermijd intramusculaire injecties bij mensen met
antistollingsmedicatie.
- Pijn
- Aanprikken van een bloedvat
- Aanprikken van de grote beenzenuw (nervus ischiadicus)
Wat zijn specifieke richtlijnen over het injecteren van antistollingsmiddelen?
Toedieningsplaatsen antistolling subcutaan
- Gebied naast en onder de navel (ongeveer 2 cm vrij laten)
- Boven-/buitenkant van het bovenbeen
- Billen, bovenste buitenste deel
- Bovenarm, buitenste deel
Injectiespuiten hoeven niet ontlucht te worden als ze kant-en-klaar zijn. De luchtbel zit dan
aan de kant van de spuit en die zorgt ervoor dat exact de juiste hoeveelheid wordt
toegediend. Injectiespuiten ontlucht je wel als er sprake is van een opzuignaald.
,Wat zijn de procedures rondom opzuignaalden?
Wél een opzuignaald
- Wanneer de injectievloeistof niet opgetrokken wordt in directe nabijheid van de
zorgvrager
- Als etsende en/of stroperige medicijnen niet in contact mogen komen met de huid
van de zorgvrager of pijn veroorzaken.
o Cytostatica (chemo), ijzer, hepatitis B-vaccin
Geen opzuignaald
- Wanneer medicijnen worden opgetrokken bij de zorgvrager, bijvoorbeeld in de
thuissituatie
o Hier is wel veel om te doen, omdat er zo te veel medicijn wordt toegediend
omdat er een restje medicijn achterblijft in de naald.
Wat zijn de procedure en de aandachtspunten tijdens subcutaan injecteren d.m.v.
huidplooitechniek en loodrechttechniek?
Procedure subcutaan injecteren
Voorbereidende handelingen
1. Pas handhygiëne toe
2. Maak een schoon werkveld en zet de benodigdheden daarop binnen handbereik
3. Controleer het medicijn en de gegevens van de cliënt
4. Vergelijk het medicijn met de toedienlijst
Huidplooitechniek
1. Pak een huidplooi tussen duim en wijsvinger
2. Plaats de naald in de huid onder een hoek van 45 tot 60 graden
3. Laat de huidplooi los
4. Controleer de naaldpositie
5. Fixeer de naaldconus en de spuit
6. Spuit de vloeistof rustig in
Loodrechttechniek
1. Span de huid in lichte mate
2. Breng de naald geheel loodrecht in de huid
3. Controleer de naaldpositie
4. Fixeer de naaldconus en de spuit
5. Spuit de vloeistof rustig in
6. Wacht 10 seconden alvorens de naald te verwijderen
Afrondende handelingen
1. Verwijder de injectienaald van de spuit met naaldverwijderaar en doe de naald in
de naaldenbeker
2. Ruim de materialen op
3. Pas handhygiëne toe
4. Noteer tijdstip, plaats, wijze van toediening en bijzonderheden en controleer of
de toedienlijst is ingevuld
, Aandachtspunten subcutaan injecteren
- Controleer soort medicijn en dosering
- Controleer toedieningsvorm
- Controleer tijdstip van toediening
- Controleer vervaldatum
- Controleer bij klaarmaken nogmaals naam zorgvrager en juiste medicijn
- Vraag collega (of zorgvrager/mantelzorger) tweede controle uit te voeren
Toedieningsetiket
- Naam cliënt
- Datum en tijd
- Naam geneesmiddel conform medicatieopdracht
- Sterkte
- Naam en hoeveelheid verdunningsmiddel, indien van toepassing
- Paraaf verpleegkundige
Wat zijn voorkeursplaatsen voor een subcutane injectie en wat zijn contra-indicaties voor
het bepalen van de juiste prikplaats?
Geschikte plaatsen om subcutaan te injecteren
- Buitenkant van de bovenarm
- Boven/buitenkant van het bovenbeen
- Buik, gebied rondom de navel
- Het gebied rondom de schouderbladen
- Billen, het subcutaan weefsel bij bovenste deel van de
bilspier
Ongeschikte plaatsen om te injecteren
- Wonden of littekenweefsel
- Ontstoken of pijnlijke plaatsen
- Verlamde ledematen
- Ledematen met trompose of oedeem
- Hematoom
- Geopereerde of te opereren gebied
- Arm of been met infuus of shunt
- Arm of been waar lymfeklieren verwijderd zijn
- In de buurt van grote bloedvaten
- Plekken waar een externe fixatuur zit
Welk materiaal wordt voor subcutaan injecteren gebruikt?
- Spuit
- Medicatie
- Opzuignaald
- Injectienaald (twee afmetingen)
- Alcohol & handalcohol
- Gaasje / doekje
- Naaldencontainer
- Handschoenen
leerdoelen
Wie mogen er volgens de BIG injecties geven en onder welke voorwaarden?
In de Wet op de Beroepen in de Individuele Gezondheidszorg (BIG) staan de voorbehouden
handelingen en wie ze zelfstandig of in opdracht mag uitvoeren. De zorgverlener die
zelfstandig bevoegd is, mag de voorbehouden handeling zelf uitvoeren. Hij mag ook een
andere zorgverlener opdragen de handeling uit te voeren.
Wie mogen injecteren?:
- Artsen
- Tandartsen
- Verloskundigen
- Physician assistants
- Verpleegkundig specialisten
- Klinisch technologen
- Verpleegkundigen alleen in opdracht van bovenstaande!!
Welke complicaties kunnen zich voordoen bij of na het injecteren?
Complicaties subcutaan injecteren
- Hematoom (blauwe plek), bijna niet te voorkomen bij het toedienen van
anticoagulantia
- Allergische reactie op het toegediende medicijn
- Infectie, die kan optreden door onvoldoende hygiënisch werken
- Flauwvallen, duizeligheid. Kan ook optreden bij mensen met prikangst, maar ook bij
mensen die zeggen niet op te zien tegen het krijgen van een injectie
Complicaties intramusculair injecteren
- Hematoom (blauwe plek), vermijd intramusculaire injecties bij mensen met
antistollingsmedicatie.
- Pijn
- Aanprikken van een bloedvat
- Aanprikken van de grote beenzenuw (nervus ischiadicus)
Wat zijn specifieke richtlijnen over het injecteren van antistollingsmiddelen?
Toedieningsplaatsen antistolling subcutaan
- Gebied naast en onder de navel (ongeveer 2 cm vrij laten)
- Boven-/buitenkant van het bovenbeen
- Billen, bovenste buitenste deel
- Bovenarm, buitenste deel
Injectiespuiten hoeven niet ontlucht te worden als ze kant-en-klaar zijn. De luchtbel zit dan
aan de kant van de spuit en die zorgt ervoor dat exact de juiste hoeveelheid wordt
toegediend. Injectiespuiten ontlucht je wel als er sprake is van een opzuignaald.
,Wat zijn de procedures rondom opzuignaalden?
Wél een opzuignaald
- Wanneer de injectievloeistof niet opgetrokken wordt in directe nabijheid van de
zorgvrager
- Als etsende en/of stroperige medicijnen niet in contact mogen komen met de huid
van de zorgvrager of pijn veroorzaken.
o Cytostatica (chemo), ijzer, hepatitis B-vaccin
Geen opzuignaald
- Wanneer medicijnen worden opgetrokken bij de zorgvrager, bijvoorbeeld in de
thuissituatie
o Hier is wel veel om te doen, omdat er zo te veel medicijn wordt toegediend
omdat er een restje medicijn achterblijft in de naald.
Wat zijn de procedure en de aandachtspunten tijdens subcutaan injecteren d.m.v.
huidplooitechniek en loodrechttechniek?
Procedure subcutaan injecteren
Voorbereidende handelingen
1. Pas handhygiëne toe
2. Maak een schoon werkveld en zet de benodigdheden daarop binnen handbereik
3. Controleer het medicijn en de gegevens van de cliënt
4. Vergelijk het medicijn met de toedienlijst
Huidplooitechniek
1. Pak een huidplooi tussen duim en wijsvinger
2. Plaats de naald in de huid onder een hoek van 45 tot 60 graden
3. Laat de huidplooi los
4. Controleer de naaldpositie
5. Fixeer de naaldconus en de spuit
6. Spuit de vloeistof rustig in
Loodrechttechniek
1. Span de huid in lichte mate
2. Breng de naald geheel loodrecht in de huid
3. Controleer de naaldpositie
4. Fixeer de naaldconus en de spuit
5. Spuit de vloeistof rustig in
6. Wacht 10 seconden alvorens de naald te verwijderen
Afrondende handelingen
1. Verwijder de injectienaald van de spuit met naaldverwijderaar en doe de naald in
de naaldenbeker
2. Ruim de materialen op
3. Pas handhygiëne toe
4. Noteer tijdstip, plaats, wijze van toediening en bijzonderheden en controleer of
de toedienlijst is ingevuld
, Aandachtspunten subcutaan injecteren
- Controleer soort medicijn en dosering
- Controleer toedieningsvorm
- Controleer tijdstip van toediening
- Controleer vervaldatum
- Controleer bij klaarmaken nogmaals naam zorgvrager en juiste medicijn
- Vraag collega (of zorgvrager/mantelzorger) tweede controle uit te voeren
Toedieningsetiket
- Naam cliënt
- Datum en tijd
- Naam geneesmiddel conform medicatieopdracht
- Sterkte
- Naam en hoeveelheid verdunningsmiddel, indien van toepassing
- Paraaf verpleegkundige
Wat zijn voorkeursplaatsen voor een subcutane injectie en wat zijn contra-indicaties voor
het bepalen van de juiste prikplaats?
Geschikte plaatsen om subcutaan te injecteren
- Buitenkant van de bovenarm
- Boven/buitenkant van het bovenbeen
- Buik, gebied rondom de navel
- Het gebied rondom de schouderbladen
- Billen, het subcutaan weefsel bij bovenste deel van de
bilspier
Ongeschikte plaatsen om te injecteren
- Wonden of littekenweefsel
- Ontstoken of pijnlijke plaatsen
- Verlamde ledematen
- Ledematen met trompose of oedeem
- Hematoom
- Geopereerde of te opereren gebied
- Arm of been met infuus of shunt
- Arm of been waar lymfeklieren verwijderd zijn
- In de buurt van grote bloedvaten
- Plekken waar een externe fixatuur zit
Welk materiaal wordt voor subcutaan injecteren gebruikt?
- Spuit
- Medicatie
- Opzuignaald
- Injectienaald (twee afmetingen)
- Alcohol & handalcohol
- Gaasje / doekje
- Naaldencontainer
- Handschoenen
