Samenvatting Inleiding in de Psychologie
H1 t/m H1.2.6
Psychologie is een breed veld, met vele specialismen, maar in wezen is psychologie de wetenschap van
gedrag en geestelijke processen. Wetenschap die de ervaringen (gedachten, gevoelens) en het
gedrag van de mens als individu en als groep bestudeert (studie van de geest).
Soorten psychologen:
- Experimenteel psychologen:
o Vooral onderzoek en geven vaak ook onderwijs. Veelal verbonden aan universiteiten
- Docent psychologie:
o Werken in verschillende omgevingen (bijv. HBO)
- Toegepast psychologen:
o Beoefenen veel specialismen, zoals onderwijs, klinische psychologie en counseling.
Gebruiken de kennis die door experimenteel psychologen vergaard is om problemen op te
lossen.
In tegenstelling tot psychologie is de psychiatrie een medische specialisme dat zich bezighoudt met
psychische stoornissen.
Pseudopsychologie: niet-onderbouwende psychologische aannamen die als wetenschappelijke waarheden
worden gepresenteerd, bijv. horoscopen. Om de psychologie en pseudopsychologie te onderscheiden
moet je kritisch denken:
- Wat is de bron?
- Is de bewerking redelijk of extreem?
- Wat is het bewijsmateriaal? ( anekdotisch bewijsmateriaal)
- Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias? (bias: vooroordeel, vervorming of vertekening van een
situatie, meestal op basis van persoonlijke ervaringen en waarden
- Worden veelvoorkomende denkfouten vermeden?
- Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Perspectief Gedrag bepaald door
Ontwikkelingsperspectief Interactie tussen erfelijk eigenschappen en omgeving
Biologisch perspectief Functioneren van genen, hersenen, zenuwstelsel,
hormoonstelsel
Behavioristische perspectief Ontstaat door stimuli (prikkels) uit de omgeving (consequenties)
( conditionering)
Socio-culturele perspectief Sociale situatie/ cultuur waarin je je bevindt (kracht van de
situatie)
Cognitieve perspectief Interpretaties/ gedachtes (cognities) over onze omgeving
(perspectieven van de gehele person) Psychodynamische psychologie: persoonlijkheid en psychische
‘whole person’ stoornissen komen voort uit processen in het onbewuste
Humanistische psychologie: moet nadruk leggen op menselijke
groei en potentieel in plaats van op psychische stoornissen
Psychologie van karaktertrekken en temperament: individuen
kunnen worden begrepen in termen van hun temperament en
blijvende karaktertrekken
, H10 t/m H10.2.2
Persoonlijkheid: de psychologische kenmerken die een zekere continuïteit verlenen aan het gedrag van
een individu in verschillende situaties en op verschillende momenten, deels aangeboren en deels
aangeleerd.
Gezond verstand-model
Communicatie bij beperkte gezondheidsvaardigheden:
- Schriftelijke, mondelinge en digitale info toegankelijker maken
- Goede voorlichting aan zorgverleners
- Meer op maat
- Betrekken familie en naasten
- Meer de tijd nemen
- Tolk
- Narratief + illustraties
Persoonlijkheidseigenschappen (disposities)
- Karaktertrekken: meervoudige, stabiele persoonlijkheidskenmerken
- Temperament: biologisch bepaalde eigenschappen in de persoonlijkheid
H1 t/m H1.2.6
Psychologie is een breed veld, met vele specialismen, maar in wezen is psychologie de wetenschap van
gedrag en geestelijke processen. Wetenschap die de ervaringen (gedachten, gevoelens) en het
gedrag van de mens als individu en als groep bestudeert (studie van de geest).
Soorten psychologen:
- Experimenteel psychologen:
o Vooral onderzoek en geven vaak ook onderwijs. Veelal verbonden aan universiteiten
- Docent psychologie:
o Werken in verschillende omgevingen (bijv. HBO)
- Toegepast psychologen:
o Beoefenen veel specialismen, zoals onderwijs, klinische psychologie en counseling.
Gebruiken de kennis die door experimenteel psychologen vergaard is om problemen op te
lossen.
In tegenstelling tot psychologie is de psychiatrie een medische specialisme dat zich bezighoudt met
psychische stoornissen.
Pseudopsychologie: niet-onderbouwende psychologische aannamen die als wetenschappelijke waarheden
worden gepresenteerd, bijv. horoscopen. Om de psychologie en pseudopsychologie te onderscheiden
moet je kritisch denken:
- Wat is de bron?
- Is de bewerking redelijk of extreem?
- Wat is het bewijsmateriaal? ( anekdotisch bewijsmateriaal)
- Kan de conclusie zijn beïnvloed door bias? (bias: vooroordeel, vervorming of vertekening van een
situatie, meestal op basis van persoonlijke ervaringen en waarden
- Worden veelvoorkomende denkfouten vermeden?
- Zijn voor het oplossen van het probleem verschillende invalshoeken nodig?
Perspectief Gedrag bepaald door
Ontwikkelingsperspectief Interactie tussen erfelijk eigenschappen en omgeving
Biologisch perspectief Functioneren van genen, hersenen, zenuwstelsel,
hormoonstelsel
Behavioristische perspectief Ontstaat door stimuli (prikkels) uit de omgeving (consequenties)
( conditionering)
Socio-culturele perspectief Sociale situatie/ cultuur waarin je je bevindt (kracht van de
situatie)
Cognitieve perspectief Interpretaties/ gedachtes (cognities) over onze omgeving
(perspectieven van de gehele person) Psychodynamische psychologie: persoonlijkheid en psychische
‘whole person’ stoornissen komen voort uit processen in het onbewuste
Humanistische psychologie: moet nadruk leggen op menselijke
groei en potentieel in plaats van op psychische stoornissen
Psychologie van karaktertrekken en temperament: individuen
kunnen worden begrepen in termen van hun temperament en
blijvende karaktertrekken
, H10 t/m H10.2.2
Persoonlijkheid: de psychologische kenmerken die een zekere continuïteit verlenen aan het gedrag van
een individu in verschillende situaties en op verschillende momenten, deels aangeboren en deels
aangeleerd.
Gezond verstand-model
Communicatie bij beperkte gezondheidsvaardigheden:
- Schriftelijke, mondelinge en digitale info toegankelijker maken
- Goede voorlichting aan zorgverleners
- Meer op maat
- Betrekken familie en naasten
- Meer de tijd nemen
- Tolk
- Narratief + illustraties
Persoonlijkheidseigenschappen (disposities)
- Karaktertrekken: meervoudige, stabiele persoonlijkheidskenmerken
- Temperament: biologisch bepaalde eigenschappen in de persoonlijkheid
