Samenvatting HS 4 en 5
16e eeuw: Renaissance
- Het ideaal is de homo universalis: de trotse mens die alles kan
- Boekdrukkunst versnelt de verspreiding van de renaissance
- Gericht op klassieke, humanisme, wereldlijke, Florence is centrum
- De afmetingen van het menselijk lichaam zijn een afspiegeling van de goddelijke orde
(klassieke oudheid wordt verbonden met de christelijke leer)
- Rijke en machtige families mogen trots zijn op wat ze hebben gebruikt en imponeren
met imposante huizen, weelderige tuinen en uitbundige feesten (stravaganza)
- Tekstexpressie wordt belangrijker aan de Italiaanse hoven: Aan het eind van de
zestiende eeuw vond in Italië een muzikale revolutie plaats. Er werd gebroken met de
traditionele regels van de polyfone muziek om tot expressievere, op de tekst
geïnspireerde composities te komen. Deze ‘moderne’ muziek werd de ‘ seconda
pratica’ genoemd, die tegenover de ‘prima pratica’, de vocale polyfonie, stond.
Componisten als Claudio Monteverdi en Girolamo Frescobaldi brachten deze stijl,
waarin de ‘affecten’ (emoties) bepalend waren, tot ontwikkeling. De muziek hoefde
niet langer te gehoorzamen aan haar eigen regels, maar moest vooral emotioneren.
Snijdende dissonanten, chromatiek en een vrijer ritmegebruik, uit den boze in de
prima pratica, werden toegestane stijlmiddelen.
- Dus: prima pratica is zich aan de regels houden en de tekst is ondergeschikt aan deze
regels, seconda pratica is afzien van muzikale wetten om de tekst te versterken en
basso continuo
- Volgens de officiële visie op kunst golden de klassieken als basis voor de (westerse)
kunst en latere kunstenaars bouwden hierop voort.
- Volgens de officiële visie op kunst moesten kunstenaars voortbouwen op de grote
voorbeelden uit het verleden
- Volgens de officiële visie op kunst is het weergeven van figuren in een klassieke /
historische setting het hoogste ideaal
- VEEL SYMMETRIE EN LIJNPERSPECTIEF
- evenwichtige verdeling van kleuren
16e eeuw: Barok
- Contrareformatie -> Barok kunst, imponeren. Contrareformatie was de aanleiding
van de stijl, zonder contrareformatie was de Barok nooit ontstaan. Rome is centrum.
Contrareformatie moet je kunnen koppelen aan st. Pieterskerk. Contrareformatie is
reactie van katholieke kerk op de reformatie! De reden van de reformatie waren de
95 stellingen; Reformanten stelden dan de katholieke kerk het geloof niet meer
uitdroeg zoals het zou moeten zijn. Luther en Calvijn wilden bijvoorbeeld dat het
woord van God (de Bijbel) centraal stond en niet de bling bling (tierelantijntjes). Kerk
moest dus leeg en muziek moest anders (er ging veel te veel door elkaar heen enzo);
de muziek moest verstaanbaar worden. Propagandastijl = de barok als gevolg van de
contrareformatie. De Barok werd juist uitbundig en geldverslindend, heel
16e eeuw: Renaissance
- Het ideaal is de homo universalis: de trotse mens die alles kan
- Boekdrukkunst versnelt de verspreiding van de renaissance
- Gericht op klassieke, humanisme, wereldlijke, Florence is centrum
- De afmetingen van het menselijk lichaam zijn een afspiegeling van de goddelijke orde
(klassieke oudheid wordt verbonden met de christelijke leer)
- Rijke en machtige families mogen trots zijn op wat ze hebben gebruikt en imponeren
met imposante huizen, weelderige tuinen en uitbundige feesten (stravaganza)
- Tekstexpressie wordt belangrijker aan de Italiaanse hoven: Aan het eind van de
zestiende eeuw vond in Italië een muzikale revolutie plaats. Er werd gebroken met de
traditionele regels van de polyfone muziek om tot expressievere, op de tekst
geïnspireerde composities te komen. Deze ‘moderne’ muziek werd de ‘ seconda
pratica’ genoemd, die tegenover de ‘prima pratica’, de vocale polyfonie, stond.
Componisten als Claudio Monteverdi en Girolamo Frescobaldi brachten deze stijl,
waarin de ‘affecten’ (emoties) bepalend waren, tot ontwikkeling. De muziek hoefde
niet langer te gehoorzamen aan haar eigen regels, maar moest vooral emotioneren.
Snijdende dissonanten, chromatiek en een vrijer ritmegebruik, uit den boze in de
prima pratica, werden toegestane stijlmiddelen.
- Dus: prima pratica is zich aan de regels houden en de tekst is ondergeschikt aan deze
regels, seconda pratica is afzien van muzikale wetten om de tekst te versterken en
basso continuo
- Volgens de officiële visie op kunst golden de klassieken als basis voor de (westerse)
kunst en latere kunstenaars bouwden hierop voort.
- Volgens de officiële visie op kunst moesten kunstenaars voortbouwen op de grote
voorbeelden uit het verleden
- Volgens de officiële visie op kunst is het weergeven van figuren in een klassieke /
historische setting het hoogste ideaal
- VEEL SYMMETRIE EN LIJNPERSPECTIEF
- evenwichtige verdeling van kleuren
16e eeuw: Barok
- Contrareformatie -> Barok kunst, imponeren. Contrareformatie was de aanleiding
van de stijl, zonder contrareformatie was de Barok nooit ontstaan. Rome is centrum.
Contrareformatie moet je kunnen koppelen aan st. Pieterskerk. Contrareformatie is
reactie van katholieke kerk op de reformatie! De reden van de reformatie waren de
95 stellingen; Reformanten stelden dan de katholieke kerk het geloof niet meer
uitdroeg zoals het zou moeten zijn. Luther en Calvijn wilden bijvoorbeeld dat het
woord van God (de Bijbel) centraal stond en niet de bling bling (tierelantijntjes). Kerk
moest dus leeg en muziek moest anders (er ging veel te veel door elkaar heen enzo);
de muziek moest verstaanbaar worden. Propagandastijl = de barok als gevolg van de
contrareformatie. De Barok werd juist uitbundig en geldverslindend, heel
