Handelskapitalisme = Het investeren van een grote hoeveelheid geld om zoveel mogelijk
handelswinst te behalen. De winst investeren ze weer in hun onderneming.
Kapitalisme = Het behalen van zoveel mogelijk winst na een investering. Zelfs handel met
de vijanden van de Republiek speelde zich af, bijv: Spanje.
Stapelmarkt = Aangekochte producten waar nog geen koper voor is, worden in pakhuizen
opgeslagen totdat zich een kopen aandient of de prijzen zich gunstig hebben ontwikkeld.
z.o.z.
, Samenvatting 3.2 Nederland en Europa
➔ Leg het verband tussen de bouw van de grachtengordel en het
handelskapitalisme:
◆ Ze bouwden de grachtengordel zodat ze makkelijker bij
pakhuizen konden komen en ook makkelijker handelen.
➔ Waarom is de naam ‘Herengracht’ typerend voor de Republiek in deze tijd:
◆ De hoge heren (regenten) waren aan de macht.
➔ Geef twee voorbeelden van nijverheid die tot bloei kwamen als direct gevolg
van handel overzee:
◆ De scheepsbouw en de textielnijverheid
➔ Noem een voorbeeld van nijverheid die een indirect gevolg was van de
handel overzee:
◆ Scheepsbouw
➔ Leg uit hoe ook de landbouw profiteerde van de toegenomen welvaart:
◆ Dankzij de graaninvoer konden de boeren zich richten op de
productie van boter, kaas en vlees.
➔ Leg uit hoe zowel de handel als de nijverheid opbloeide als gevolg van de
Tachtigjarige Oorlog:
◆ In het noorden was geen oorlog dus konden ze zich richten op
de handel en geld verdienen.
➔ Waarom wordt 1672 ook wel het rampjaar genoemd?
◆ Michiel de Ruyter versloeg de Frans-Engelse vloot maar de
Duitsers en Franse vielen ook via het land aan en daar was Nederland niet op
voorbereid.
Amsterdam was rond 1600 de belangrijkste havenstad in West-Europa geworden. De
Amsterdamse haven was erg belangrijk als invoer- en doorvoer haven van graan voor de
rest van Europa. Om het voor handelaren makkelijker te maken legden ze in Amsterdam
een grachtengordel aan (=uitbreiding van Amsterdam in de jaren 1613-1615 met drie
grachten in de vorm van een halve cirkel: herengracht, keizersgracht en prinsengracht). Aan
de grachten kwamen allemaal grachtenpanden voor de kooplieden.
Driekhoekstocht:
Amsterdam -> Golf van Biskaje = zuivelproducten
Golf van Biskaje -> Oostzee = wijn en zout
Oostzee -> Amsterdam = graan en hout
Gouden Eeuw = bijnaam voor de Republiek in de 17e eeuw, door de ontwikkelingen in de
landbouw, nijverheid en handel lag de Republiek economisch ver voor op andere Europese
landen. Het is een bloeiperiode van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden.
Er vond ook een verandering in de nijverheid van de Republiek plaats = ambachtslieden
verwerkten producten van handelsgewassen tot eindproduct. De nijverheid van de
Republiek was veel verder ontwikkeld dan dat van andere Europese landen op dat moment.
Leiden was de belangrijkste Europese textielstad. De Scheepvaart stimuleerde de nijverheid
alleen maar meer, doordat zoveel producten vervoerd konden worden.