Verplichte voorbeelden met uitleg
Het begin van de Opstand
- Luther verschijnt voor de Rijksdag in Worms 1521
Karel V roept de belangrijkste Duitse vorsten en edelen bijeen in
Worms, en ook Luther. De keizer vroeg hem of hij vasthield aan zijn
opvattingen en Luther antwoordde dat zijn antwoorden gebaseerd
waren op de Bijbel en hij ze wel moest handhaven. Leidde tot
definitieve scheuring kerk, en hij werd veroordeeld als ketter. Kreeg
bescherming van vorst van Saksen.
- Instelling drie Collaterale Raden 1531
Karel V vormt drie centrale adviesraden: De Raad van State (advies
geven over alle ‘grote en voornaamste zaken’ in de Nederlanden),
de Geheime Raad (wetten opstellen en toezicht houden op
gewestelijke en plaatselijke besturen) en Raad van Financiën
(overleggen over belastingen en toezien op betaling).
- Instelling bloedplakkaten 1550
Karel V stelt een wet in dat alle ketters moeten worden gedood. Ook
op het bezit van ketterse boeken en het onderdak bieden aan ketters
kwam de doodstraf te staan. Alle bezittingen afgenomen en levend
verbrand.
Het ontstaan van de Republiek
- Het ontzet van Leiden 1574
Inwoners verhongerden, calvinistisch bestuur gaf niet toe en geuzen
staken rivierdijken door om Leiden te ontzetten. Spanjaarden
vluchten.
- Alteratie van Amsterdam 1578
Calvinisten zetten de katholieke regenten af en namen de macht in
de stad over. De stadsbestuurders werden uit hun huis gehaald en
opeen schip de stad uitgevaren, waarna ze buiten de stadspoorten
werden vrijgelaten. Ook monniken en andere geestelijken werden
opgepakt en weggejaagd.
- Plakkaat van Verlatinge 1581
De opstandige gewesten zweren Filips II af. In het Plakkaat van
Verlatinge stelde hun Staten-Generaal dat een vorst is aangesteld
door God, maar mag worden afgezet als hij hun onderdanen
onderdrukt.
- De Spaanse Armada wordt verslagen 1558
Filips wilde Engeland aanvallen en rustte een grote vloot uit, de
Armada. Parma kreeg opdracht met een groot leger aan de Vlaamse
kust klaar te staan. Maar Nederlandse troepen hielden Parma bezig
zodat hij geen contact kon maken met de Armada en Engelse
oorlogsschepen verjoegen de Armada.
De Gouden Eeuw
- Johan van Oldenbarnevelt onthoofd 1619
, Staten van Holland vormen eigen leger op voorstel van Ollie, Maurits
laat hem arresteren en verving overal regenten van Ollie door
aanhangers van zichzelf. Ollie werd beschuldigd van hoogverraad en
landverraad. Niet bewezen maar toch onthoofd.
- Coen verplaatst bestuurscentrum VOC naar Batavia 1619
De leiding in Azië lag eerst bij rondvarende vloten, maar Coen
verplaatste het bestuurscentrum naar Batavia. Hij stichtte die stad
op de plek van de Javaanse havenstad Jakatra, die hij veroverde op
een overmacht aan Engelse en Javaanse troepen.
- Bouw van Portugees-joodse synagoge in Amsterdam
1639
Portugees-joodse kooplieden kwamen terecht in Antwerpen, waaruit
ze na 1585 vluchtten naar Amsterdam. Daar werden ze ongemoeid
gelaten. Eerst kregen ze alleen toestemming voor gebedshuizen die
niet opvielen, maar in 1639 bouwden de Portugese joden aan de
Houtgracht de eerste synagoge zichtbaar vanaf de straat.
Het begin van de Opstand
- Luther verschijnt voor de Rijksdag in Worms 1521
Karel V roept de belangrijkste Duitse vorsten en edelen bijeen in
Worms, en ook Luther. De keizer vroeg hem of hij vasthield aan zijn
opvattingen en Luther antwoordde dat zijn antwoorden gebaseerd
waren op de Bijbel en hij ze wel moest handhaven. Leidde tot
definitieve scheuring kerk, en hij werd veroordeeld als ketter. Kreeg
bescherming van vorst van Saksen.
- Instelling drie Collaterale Raden 1531
Karel V vormt drie centrale adviesraden: De Raad van State (advies
geven over alle ‘grote en voornaamste zaken’ in de Nederlanden),
de Geheime Raad (wetten opstellen en toezicht houden op
gewestelijke en plaatselijke besturen) en Raad van Financiën
(overleggen over belastingen en toezien op betaling).
- Instelling bloedplakkaten 1550
Karel V stelt een wet in dat alle ketters moeten worden gedood. Ook
op het bezit van ketterse boeken en het onderdak bieden aan ketters
kwam de doodstraf te staan. Alle bezittingen afgenomen en levend
verbrand.
Het ontstaan van de Republiek
- Het ontzet van Leiden 1574
Inwoners verhongerden, calvinistisch bestuur gaf niet toe en geuzen
staken rivierdijken door om Leiden te ontzetten. Spanjaarden
vluchten.
- Alteratie van Amsterdam 1578
Calvinisten zetten de katholieke regenten af en namen de macht in
de stad over. De stadsbestuurders werden uit hun huis gehaald en
opeen schip de stad uitgevaren, waarna ze buiten de stadspoorten
werden vrijgelaten. Ook monniken en andere geestelijken werden
opgepakt en weggejaagd.
- Plakkaat van Verlatinge 1581
De opstandige gewesten zweren Filips II af. In het Plakkaat van
Verlatinge stelde hun Staten-Generaal dat een vorst is aangesteld
door God, maar mag worden afgezet als hij hun onderdanen
onderdrukt.
- De Spaanse Armada wordt verslagen 1558
Filips wilde Engeland aanvallen en rustte een grote vloot uit, de
Armada. Parma kreeg opdracht met een groot leger aan de Vlaamse
kust klaar te staan. Maar Nederlandse troepen hielden Parma bezig
zodat hij geen contact kon maken met de Armada en Engelse
oorlogsschepen verjoegen de Armada.
De Gouden Eeuw
- Johan van Oldenbarnevelt onthoofd 1619
, Staten van Holland vormen eigen leger op voorstel van Ollie, Maurits
laat hem arresteren en verving overal regenten van Ollie door
aanhangers van zichzelf. Ollie werd beschuldigd van hoogverraad en
landverraad. Niet bewezen maar toch onthoofd.
- Coen verplaatst bestuurscentrum VOC naar Batavia 1619
De leiding in Azië lag eerst bij rondvarende vloten, maar Coen
verplaatste het bestuurscentrum naar Batavia. Hij stichtte die stad
op de plek van de Javaanse havenstad Jakatra, die hij veroverde op
een overmacht aan Engelse en Javaanse troepen.
- Bouw van Portugees-joodse synagoge in Amsterdam
1639
Portugees-joodse kooplieden kwamen terecht in Antwerpen, waaruit
ze na 1585 vluchtten naar Amsterdam. Daar werden ze ongemoeid
gelaten. Eerst kregen ze alleen toestemming voor gebedshuizen die
niet opvielen, maar in 1639 bouwden de Portugese joden aan de
Houtgracht de eerste synagoge zichtbaar vanaf de straat.
