Tijd van - De levenswijze van jager-verzamelaars
jagers en - Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen
boeren - Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
(tot 3000
v.C.)
Tijd van - De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken
Grieken en over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat
Romeinen - De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur
(3000 v.C. - De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-
- 500) Romeinse cultuur zich in Europa verspreidde
- De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de
Germaanse cultuur van Noordwest-Europa
- De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de
eerste monotheïstische godsdiensten
Tijd van - De verspreiding van het christendom in geheel Europa
monniken - Het ontstaan en de verspreiding van de islam
en ridders - De vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de
(500- agrarisch-urbane cultuur door een zelfvoorzienende agrarische
1000) cultuur, georganiseerd via hofstelsel en horigheid
- Het ontstaan van feodale verhoudingen in het bestuur
Tijd van - De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor
steden en het herleven van een agrarisch-urbane samenleving
staten - De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende
(1000- zelfstandigheid van steden
1500) - Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de
wereldlijke dan wel de geestelijke macht het primaat behoorde
te hebben
- De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder
andere in de vorm van de kruistochten
- Het begin van staatsvorming en centralisatie
Tijd van - Het begin van de Europese overzeese expansie
ontdekker - Het veranderende mens- en wereldbeeld van de Renaissance
s en en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling
hervormer - De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke
s (1500- oudheid
1600) - De protestantse Reformatie die splitsing van de christelijke
kerk in West-Europa tot gevolg had
- Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting
van een Nederlandse staat
Tijd van - Het streven van vorsten naar absolute macht
regenten - De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in
en vorsten economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek
(1600- - Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het
1700) begin van een wereldeconomie
- De wetenschappelijke revolutie
Tijd van - Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast
pruiken en op alle terreinen van de samenleving
revoluties - Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het
(1700- vorstelijk bestuur op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven
1800) (verlicht absolutisme)
- Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm
van plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-
Atlantische slavenhandel, en de opkomst van het abolitionisme
- De democratische revoluties in westerse landen met als
jagers en - Het ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen
boeren - Het ontstaan van de eerste stedelijke gemeenschappen
(tot 3000
v.C.)
Tijd van - De ontwikkeling van wetenschappelijk denken en het denken
Grieken en over burgerschap en politiek in de Griekse stadstaat
Romeinen - De klassieke vormentaal van de Grieks-Romeinse cultuur
(3000 v.C. - De groei van het Romeinse imperium waardoor de Grieks-
- 500) Romeinse cultuur zich in Europa verspreidde
- De confrontatie tussen de Grieks-Romeinse cultuur en de
Germaanse cultuur van Noordwest-Europa
- De ontwikkeling van het jodendom en het christendom als de
eerste monotheïstische godsdiensten
Tijd van - De verspreiding van het christendom in geheel Europa
monniken - Het ontstaan en de verspreiding van de islam
en ridders - De vrijwel volledige vervanging in West-Europa van de
(500- agrarisch-urbane cultuur door een zelfvoorzienende agrarische
1000) cultuur, georganiseerd via hofstelsel en horigheid
- Het ontstaan van feodale verhoudingen in het bestuur
Tijd van - De opkomst van handel en ambacht die de basis legde voor
steden en het herleven van een agrarisch-urbane samenleving
staten - De opkomst van de stedelijke burgerij en de toenemende
(1000- zelfstandigheid van steden
1500) - Het conflict in de christelijke wereld over de vraag of de
wereldlijke dan wel de geestelijke macht het primaat behoorde
te hebben
- De expansie van de christelijke wereld naar buiten toe, onder
andere in de vorm van de kruistochten
- Het begin van staatsvorming en centralisatie
Tijd van - Het begin van de Europese overzeese expansie
ontdekker - Het veranderende mens- en wereldbeeld van de Renaissance
s en en het begin van een nieuwe wetenschappelijke belangstelling
hervormer - De hernieuwde oriëntatie op het erfgoed van de klassieke
s (1500- oudheid
1600) - De protestantse Reformatie die splitsing van de christelijke
kerk in West-Europa tot gevolg had
- Het conflict in de Nederlanden dat resulteerde in de stichting
van een Nederlandse staat
Tijd van - Het streven van vorsten naar absolute macht
regenten - De bijzondere plaats in staatkundig opzicht en de bloei in
en vorsten economisch en cultureel opzicht van de Nederlandse Republiek
(1600- - Wereldwijde handelscontacten, handelskapitalisme en het
1700) begin van een wereldeconomie
- De wetenschappelijke revolutie
Tijd van - Rationeel optimisme en ‘verlicht denken’ dat werd toegepast
pruiken en op alle terreinen van de samenleving
revoluties - Voortbestaan van het ancien régime met pogingen om het
(1700- vorstelijk bestuur op eigentijdse verlichte wijze vorm te geven
1800) (verlicht absolutisme)
- Uitbouw van de Europese overheersing, met name in de vorm
van plantagekoloniën en de daarmee verbonden trans-
Atlantische slavenhandel, en de opkomst van het abolitionisme
- De democratische revoluties in westerse landen met als
