Samenvatting Methoden en Technieken

Methoden en Technieken
Hoofdstuk 0: Wat is onderzoek?
Onderzoek: zoektocht naar kennis en inzicht die tot oplossing van vragen en problemen
moet leiden.

Verloop onderzoeksproces:
1. Er valt je iets op  waarneming
2. Je ontwikkelt een idee  theorie
3. Je toetst dat idee  onderzoek

Niet alle vragen zijn met onderzoek te beantwoorden:
 Normatieve vragen: hebben te maken met rangorde, met volgorde.
bijvoorbeeld: beste, slechtste
 Esthetische vragen: hebben te maken met schoonheid.
Bijvoorbeeld: mooiste

Significant: met 85% zekerheid kunnen zeggen dat het echt zo is.

Naïeve kennis is gebaseerd op:
 Gewoontes
 Wishful thinking: “ik geloof dat het zo is, dus het is zo…” (willen)
 Meningen van autoriteiten
 Ideologie (levensopvattingen)
 Intuïtie (gevoel)

Traditionele westerse wetenschappelijke kennis is gebaseerd op:
 Empirisme (waarnemen)
 Rationaliteit (nadenken)

Twee soorten onderzoek:
 Fundamenteel onderzoek: onderzoek dat ten behoeve van de wetenschap wordt
uitgevoerd.
 Wetenschappelijk verantwoord toegepast onderzoek: onderzoek dat wordt uitgevoerd
ten behoeve van de praktijk (oplossen praktijkproblemen).

Empirisch onderzoek is gebaseerd op ervaring (wordt gebruikt bij hogescholen en
universiteiten).

Wetenschappelijk verantwoord onderzoek dat uitgevoerd wordt volgens de principes van de
empirische cyclus.

Empirische cyclus: onderzoek volgt een van tevoren vastgelegd patroon, wetenschappelijke
cyclus.
Mocht het onderzoek onvoldoende antwoord geven op de onderzoeksvraag dan wordt weer
vanaf het begin af gestart met een herziende onderzoeksvraag en wordt de cyclus opnieuw
doorlopen.

Aan ‘wetenschappelijk verantwoord onderzoek’ wordt een tweetal eisen gesteld:
 Voldoen aan replicatie-eis: het onderzoek en de resultaten moeten altijd
controleerbaar zijn.
 Voldoen aan publicatie-eis: het onderzoek en de resultaten moeten gepubliceerd zijn
in een rapport, artikel of boek.

, Hoofdstuk 1
De probleemstelling is de achtergrond waaruit de onderzoeksvraag voortkomt.
De probleemstelling mondt uit in de doelstelling.
De doelstelling is het antwoord op de vraag waarom je het onderzoek doet, wat je ermee wilt
bereiken.

Toegepast onderzoek:
 Je verzamelt kennis (onderzoeksdoel)
 Je past die kennis toe (praktijkdoel)
 Je levert een rapport / advies (product)
Onderzoek dat kennis oplevert om praktijkproblemen op te lossen.

Zuiver wetenschappelijk onderzoek: onderzoek dat wetenschappelijke kennis oplevert, niet
noodzakelijk ter oplossing van problemen.

De probleemstelling en de doelstelling monden uit in de onderzoeksvraag. De
onderzoeksvraag is de vraag waarop het onderzoek antwoord moet geven.

Kwalitatief onderzoek: onderzoek waarbij problemen in en van situaties, gebeurtenissen en
personen beschreven en geïnterpreteerd worden met behulp van gegevens van kwalitatieve
aard, zoals belevingen, ervaringen en gegevens die zijn verzameld via open interview,
observatie en bestaande documenten (open onderzoeksvraag).

Kwantitatief onderzoek: onderzoek waarbij het onderzoeksmateriaal bestaat uit cijfermatige
gegevens, die statistisch geanalyseerd worden om antwoord te geven op de
onderzoeksvraag.

Voor kwantitatief onderzoek geldt de reproduceerbaarheidseis. Je moet je onderzoek zo
maken dat iemand anders in staat is het onderzoek over te doen.
Voor kwalitatief onderzoek geldt de verifieerbaarheidseis. Je moet duidelijk maken hoe je
aan je conclusies komt. Die conclusies moeten plausibel (geloofwaardig) zijn en je werkwijze
moet transparant zijn.

De eenheden waar je iets over wilt zeggen zijn je onderzoekseenheden. Het zijn de
personen, instanties of situaties waarover je op basis van je onderzoek uitspraak wilt doen.
Alle eenheden gezamenlijk vormen de populatie.
De keuze van de onderzoekseenheden bepaald de generalisatiepretentie: voor wie gaan de
uitkomsten gelden?
Onderzoekseenheden bezitten bepaalde kenmerken. Kenmerken zijn de eigenschappen van
de eenheden waarover je uitspraken doet op basis van de onderzoeksresultaten.

Typen onderzoek:
 Beschrijvend onderzoek
 Explorerend / verkennend onderzoek
 Verklarend / toetsend onderzoek

Beschrijvend onderzoek: het gaat om de registratie en systematische ordening van wat zich
voordoet op een bepaald gebied, het gaat om frequentievragen, hoeveelheden.

Explorerend / verkennend onderzoek: onderzoek dat frequenties, samenhangen en
verschillen bestudeert, met als doel om tot een theorie te komen. Wat zijn de factoren /
oorzaken?