Geletterdheid + het vermogen om te lezen en te schrijven.
Functionele geletterdheid = noodzakelijk om te kunnen functioneren in de maatschappij.
- Betrokkenheid Lees- en schrijfmotivatie
- (De)codeervaardigheid technisch lezen en spellen
- Tekstvaardigheid begrijpend lezen en schrijven
- Strategische vaardigheid
- Leeswoordenschat
- Reflectie: functies en structuur van geschreven taal
Geletterdheid in het basisonderwijs en voorschools
- Ontluikende geletterdheid (voorschools: thuis en VVE)
- Beginnende geletterdheid (onderbouw, incl. aanvankelijk leren lezen en VVE)
- Gevorderde geletterdheid (vanaf midden groep 3 ongeveer)
Vroeg Voorschoolse Educatie VVE
Tussendoel beginnende geletterdheid voor groep 1-3:
1. Boekoriëntatie uiterlijk boek (rug, kaft, schrijfster, titel etc.)
2. Verhaalbegrip nadenken over het verhaal
3. Functies van geschreven taal verlanglijstje, sinterklaas weet wat hij moet kopen
4. Relatie tussen gesproken en geschreven taal als kind feest opschrijft en moeder
leest het woord feest, snapt het kind dat er een relatie is
5. Taalbewustzijn alle kinderen met de letter ‘R’ mogen hun jas halen, lettergrepen
klappen, letters tellen in een woord. Rijmen valt hier ook onder. ‘Kinderen kunnen
woorden in zinnen onderscheiden’
6. Alfabetische principe leerlingen ontdekken dat woorden zijn opgebouwd uit
klanken en dat letters met die klanken corresponderen en leggen de foneem-
grafeemkoppeling (letters leren)
Vanaf groep 3:
7. Functioneel lezen en schrijven leerlingen schrijven functionele teksten, zoals
lijstjes, briefjes, opschriften en verhaaltjes. Lezen zelfstandig prentenboeken en eigen
en andermans teksten
8,9 Technisch lezen en schrijven (start + vervolg)
10 Begrijpend lezen en schrijven de leerlingen tonen belangstelling voor verhalende
en informatieve teksten en boeken en zijn ook gemotiveerd die zelfstandig te lezen.
Grafeem letter (‘R’ uitspreken)
Foneem klank (‘R’ tekenen)
Huiswerk lezen basiskennistaalonderwijs 5.1, 5.2 en 5.3
Maak foto’s geletterdheid stage
Lezen stageopdracht + artikel ‘Huis te koop’.
Visuele analyse woord in stukjes hakken v|i|s
Synthese de in stukjes gehakte woord aan elkaar plakken ‘vis’
Audiotief op gehoor (leerkracht zegt woordje vis)
, Metalinguïstisch bewustzijn het vermogen om na te denken over de vorm en het gebruik
van taal en om onbewuste kennis over regels in de taal te verwoorden
Fonologisch bewustzijn het vermogen om te kunnen reflecteren op de klankvorm van de
taal
Fonemisch bewustzijn Ver gevorderde fase van fonologische bewustzijn: het besef dat
woorden uit fonemen zijn opgebouwd.
Handtekening:
- Werkovereenkomst
- Belangrijke afspraak op papier
- Identiteitsbewijs
- Rijbewijs
- petitie
‘officiële momenten’
Artikel ‘Huis te koop”:
Hele huishoek leeggeruimd, bord met te koop en opzoek naar een nieuw huis. Huishoek met
een nieuw spullen inruimen. Handtekening gezet onder koopcontract.
* kinderen kunnen een handtekening zetten ondanks dat ze niet kunnen schrijven.
Ontwikkelingsgericht onderwijs
- gebaseerd op cultuurhistorie theorie van Vygotsky
- het is van belang taal op een functionele wijze te gebruiken binnen sociaal-culturele
praktijken
- taal is een instrument dat kinderen steeds beter leren inzetten in interactie met
anderen om zo het eigen denken te verbeteren
- strategie binnen OGO om de taalontwikkeling te stimuleren: leerkracht en leerlingen
construeren in interactie narratieven (verhalen) in de context van betekenisvolle
sociaal-culturele praktijken
Spel in hoeken en beginnende geletterdheid:
als we spreken over sociaal-culturele contexten dan hebben we het over: spel in hoeken met
zo echt mogelijk materiaal waardoor het spel de werkelijkheid zo goed mogelijk kan
benaderen.
Artikel ‘Juf woon je in de huishoek?’
1. welke delen in de voorbereiding hebben te maken met beginnende geletterdheid?
De spullen benoemen met bordjes.
2. Welke geletterdheid activiteiten kunnen er in het spel in de huishoek plaatsvinden?
- bij tv-ondertiteling
- spullen benoemen
- winkelfolders
- brievenbus
- prentenboeken om pop voor te lezen
- boodschappenlijstjes
- een wasmachine met handleiding
- rijbewijs en pinpasje
Functionele geletterdheid = noodzakelijk om te kunnen functioneren in de maatschappij.
- Betrokkenheid Lees- en schrijfmotivatie
- (De)codeervaardigheid technisch lezen en spellen
- Tekstvaardigheid begrijpend lezen en schrijven
- Strategische vaardigheid
- Leeswoordenschat
- Reflectie: functies en structuur van geschreven taal
Geletterdheid in het basisonderwijs en voorschools
- Ontluikende geletterdheid (voorschools: thuis en VVE)
- Beginnende geletterdheid (onderbouw, incl. aanvankelijk leren lezen en VVE)
- Gevorderde geletterdheid (vanaf midden groep 3 ongeveer)
Vroeg Voorschoolse Educatie VVE
Tussendoel beginnende geletterdheid voor groep 1-3:
1. Boekoriëntatie uiterlijk boek (rug, kaft, schrijfster, titel etc.)
2. Verhaalbegrip nadenken over het verhaal
3. Functies van geschreven taal verlanglijstje, sinterklaas weet wat hij moet kopen
4. Relatie tussen gesproken en geschreven taal als kind feest opschrijft en moeder
leest het woord feest, snapt het kind dat er een relatie is
5. Taalbewustzijn alle kinderen met de letter ‘R’ mogen hun jas halen, lettergrepen
klappen, letters tellen in een woord. Rijmen valt hier ook onder. ‘Kinderen kunnen
woorden in zinnen onderscheiden’
6. Alfabetische principe leerlingen ontdekken dat woorden zijn opgebouwd uit
klanken en dat letters met die klanken corresponderen en leggen de foneem-
grafeemkoppeling (letters leren)
Vanaf groep 3:
7. Functioneel lezen en schrijven leerlingen schrijven functionele teksten, zoals
lijstjes, briefjes, opschriften en verhaaltjes. Lezen zelfstandig prentenboeken en eigen
en andermans teksten
8,9 Technisch lezen en schrijven (start + vervolg)
10 Begrijpend lezen en schrijven de leerlingen tonen belangstelling voor verhalende
en informatieve teksten en boeken en zijn ook gemotiveerd die zelfstandig te lezen.
Grafeem letter (‘R’ uitspreken)
Foneem klank (‘R’ tekenen)
Huiswerk lezen basiskennistaalonderwijs 5.1, 5.2 en 5.3
Maak foto’s geletterdheid stage
Lezen stageopdracht + artikel ‘Huis te koop’.
Visuele analyse woord in stukjes hakken v|i|s
Synthese de in stukjes gehakte woord aan elkaar plakken ‘vis’
Audiotief op gehoor (leerkracht zegt woordje vis)
, Metalinguïstisch bewustzijn het vermogen om na te denken over de vorm en het gebruik
van taal en om onbewuste kennis over regels in de taal te verwoorden
Fonologisch bewustzijn het vermogen om te kunnen reflecteren op de klankvorm van de
taal
Fonemisch bewustzijn Ver gevorderde fase van fonologische bewustzijn: het besef dat
woorden uit fonemen zijn opgebouwd.
Handtekening:
- Werkovereenkomst
- Belangrijke afspraak op papier
- Identiteitsbewijs
- Rijbewijs
- petitie
‘officiële momenten’
Artikel ‘Huis te koop”:
Hele huishoek leeggeruimd, bord met te koop en opzoek naar een nieuw huis. Huishoek met
een nieuw spullen inruimen. Handtekening gezet onder koopcontract.
* kinderen kunnen een handtekening zetten ondanks dat ze niet kunnen schrijven.
Ontwikkelingsgericht onderwijs
- gebaseerd op cultuurhistorie theorie van Vygotsky
- het is van belang taal op een functionele wijze te gebruiken binnen sociaal-culturele
praktijken
- taal is een instrument dat kinderen steeds beter leren inzetten in interactie met
anderen om zo het eigen denken te verbeteren
- strategie binnen OGO om de taalontwikkeling te stimuleren: leerkracht en leerlingen
construeren in interactie narratieven (verhalen) in de context van betekenisvolle
sociaal-culturele praktijken
Spel in hoeken en beginnende geletterdheid:
als we spreken over sociaal-culturele contexten dan hebben we het over: spel in hoeken met
zo echt mogelijk materiaal waardoor het spel de werkelijkheid zo goed mogelijk kan
benaderen.
Artikel ‘Juf woon je in de huishoek?’
1. welke delen in de voorbereiding hebben te maken met beginnende geletterdheid?
De spullen benoemen met bordjes.
2. Welke geletterdheid activiteiten kunnen er in het spel in de huishoek plaatsvinden?
- bij tv-ondertiteling
- spullen benoemen
- winkelfolders
- brievenbus
- prentenboeken om pop voor te lezen
- boodschappenlijstjes
- een wasmachine met handleiding
- rijbewijs en pinpasje
