Parritz – hoofdstuk 13
Vanaf de puberteit maken kinderen een enorme groei door en dit gaat gepaard met veel
extra behoefte aan eten. Vanaf deze leeftijd krijgen sommige kinderen ook (zichtbare)
ontevredenheid met hun lichaam.
Body image: de percepties van individuen van hun eigen fysieke verschijning.
Body satisfaction: de mate waarin individuen hun fysieke verschijning accepteren of
waarderen.
Body dissatisfaction: de mate waarin individuen ontevreden zijn met hun fysieke
verschijning.
Het grootste verschil in lichaamsgrootte idealen is niet meer tussen westerse en non-
westerse culturen, maar tussen hoge en lage SES culturen.
Hypothese is dat zowel modernisatie als westernisatie culturele veranderingen
brengen die een dun ideaal promoten.
Harrison en Hefner stellen dat media blootstelling:
1. Diëten en overmatige dunheid normaliseren
2. Jongere mensen aan moedigt om hun lichaam herhaaldelijk te evalueren, om te
ontdekken dat ze tekortschieten en om deel te nemen aan extreme diëten,
overmatig sporten en ander gedrag dat hun gezondheid in gevaar brengt.
Er is een verschil tussen het bewustzijn (awareness) van idealen en attitudes over
verschijningen, dunheid en schoonheid en de internalisatie van deze idealen en attitudes.
Internalisatie heeft ergere invloed dan bewustzijn
Eating disorders: psychopathologieën die worden gekenmerkt door ernstige stoornissen in
eetgedrag, verstoorde percepties van lichaamsgrootte en vorm, angst om vet en
compenserend gedrag om af te vallen of gewichtstoename te voorkomen.
Anorexia nervosa: Gekarakteriseerd met de restrictie van voedsel en energie inname, een
significant laag gewicht, een intense angst voor gewichtstoename en vervormde percepties
van de lichaamsvorm of het gewicht. Heeft twee subtypes:
- Restricting type
- Binge eating/purging type
Bulimia nervosa: steeds terugkomende episodes met eetbuien, gevolgd door compenserend
gedrag om gewichtstoename te voorkomen (zoals overgeven, vasten, extreme oefeningen
etc.). ook bevat het percepties dat degene een gebrek aan controle heeft over de eetbuiten
en een slechte zelf-evaluatie over de lichaamsvorm en het gewicht.
,Binge-eating disorder: gekarakteriseerd door herhaalde episodes van eetbuien, een
perceptie dat diegene gebrek aan controle heeft en significante stress.
Avoidant/restrictive food intake disorder: een eet stoornis waarbij een persoon eten
vermijden door een reden die niet geassocieerd is met dunheid al doel, door bvb:
1. Aanzienlijke voedingstekorten
2. Afhankelijkheid van voeding die niet door de mond gaat (sondevoeding,
voedingssupplementen bvb)
3. Interferentie met psychosociaal functioneren
Symptomen zoals obsessies en dwanghandelingen komen vaak voor samen met
eetstoornissen.
Developmental pathway
Crossover (het gaan van de ene eetstoornis naar de andere) komt vaak voor. Bvb eerst binge
eating disorder en daarna bulimia (meest voorkomende crossover).
Adolescenten die gediagnosticeerd zijn met een eetstoornis hebben vaak ook last van
psychologische comorbid stoornissen.
De vroege en late adolescentie is de tijd waarop eetstoornissen vaak beginnen. Twee
belangrijke transitiepunten:
- Transitie van kindertijd naar adolescentie
- Transitie van adolescentie naar volwassenheid
Jonge adolescenten hebben vaker te maken met anorexia, en oudere adolescenten met
bulimia.
Mogelijke psychologische consequenties eetstoornissen:
- Beperkingen in zelf beeld
- Beperkingen in gezondheid
- Beperkingen in sociaal functioneren
- Ontwikkeling van depressieve stoornissen
- Suïcidaliteit
- Substance use
Etiologie
De twee meest gerelateerde verklaringen voor eetstoornissen hebben te maken met familie-
en socioculturele factoren.
‘thin-ideal media exposure’
,Genen en erfelijkheid: Er schijnt ook een sterke erfelijkheidsgraad te zitten aan anorexia en
bulimnia.
Fysiologische factoren:
Bij mensen met een eetstoornis wordt er een abnormale activiteit in bepaalde
hersengebieden gezien, waaronder in de prefrontal en temporal lobes.
Fysiologisch model Halmi: benadrukt allostase. Suggereert dat personen met anorexia of
bulimia een ontregeling van beloningscircuits met activering van hersen en hormonale
stressreacties hebben. Deze veranderingen liggen ten grondslag aan aanhoudend risico,
chronische stress en beperkingen en frequente terugvallen.
Kind factoren:
De combinatie van negatieve emotionaliteit en impulsiviteit schijnt gerelateerd te zijn aan
binge eating en purging.
Perfectionisme: blijkt in veel families sprake van te zijn en dit kan leiden tot het nastreven
van het ‘thin-ideal’. Perfectionisme kan zorgen voor zowel het ontstaansproces als het
aanhoudende proces.
Kinderen met anorexia bevatten ook lagere niveaus van agency en verbondenheid en een
verhoogde en harde zelfreflectiviteit.
Omgevingsfactoren:
Negatieve levenservaringen verhogen het risico op eetstoornissen.
Bulimia wordt voornamelijk gezien in westerse culturen, terwijl anorexia in alle culturen
wordt gezien.
Assesment and diagnosis
De beoordeling van eetstoornissen gebeurd met een evaluatie van zowel somatische als
psychologische symptomen. Beoordeling kan problematisch zijn omdat mensen met een
eetstoornis vaal contact en hulp vermijden.
Preventie
Preventie zou het aller beste zijn. Hierbij ligt de focus op verschillende risicofactoren, zoals
body dissatisfaction, negatieve emotie en internalisatie van het dunne ideaal.
School gebaseerde programma’s kunnen ook erg effectief zijn. Deze kunnen bijvoorbeeld
focussen op gezond eten, gezond diëten en perfectionisme.
De leeftijd van 14 schijnt de beste leeftijd te zijn voor preventie.
, Treatment
Hospitalization is belangrijk voor mensen die heftige gevolgen ervaren van hun stoornis. De
focus ligt op medical stabilization.
Maudsley model of familiy therapy: een zeer praktische benadering die in eerste instantie
gericht is op uitsluitend problemen die verband houden met het verbeteren van eten en
gewichtstoename bevorderen.
In de eerste fase hebben de ouders een significante controle over het eetgedrag van
de adolescenten. Naarmate de adolescent verbeterd, krijgt hij steeds meer zelf de
controle. In de laatste fase wordt er meer de focus gelegd op
ontwikkelingsmoeilijkheden in de adolescentie (denk aan sexualiteit, autonomie etc.)
Familie behandelingen schijnen meet effectief te zijn dan individuele behandeling voor
volledige remissie.
Meest succesvolle individuele benadering: cognitive-behavioral psychotherapy.
Een gespecialiseerde variant ‘cognitive behavioral therapy for eating disorders (CBT-
E)’, en bevat het identificeren van factoren die zorgen voor het behoud van de
stoornis en helpt individuen met een stap achteruit nemen van de stoornis om de
stoornis beter te kunnen begrijpen. Fases behandeling:
1. Engaging the patient
2. Assessing the nature and severity of disorder
3. Education about eating disorders
4. Working together to devise an individualized treatment plan
Vanaf de puberteit maken kinderen een enorme groei door en dit gaat gepaard met veel
extra behoefte aan eten. Vanaf deze leeftijd krijgen sommige kinderen ook (zichtbare)
ontevredenheid met hun lichaam.
Body image: de percepties van individuen van hun eigen fysieke verschijning.
Body satisfaction: de mate waarin individuen hun fysieke verschijning accepteren of
waarderen.
Body dissatisfaction: de mate waarin individuen ontevreden zijn met hun fysieke
verschijning.
Het grootste verschil in lichaamsgrootte idealen is niet meer tussen westerse en non-
westerse culturen, maar tussen hoge en lage SES culturen.
Hypothese is dat zowel modernisatie als westernisatie culturele veranderingen
brengen die een dun ideaal promoten.
Harrison en Hefner stellen dat media blootstelling:
1. Diëten en overmatige dunheid normaliseren
2. Jongere mensen aan moedigt om hun lichaam herhaaldelijk te evalueren, om te
ontdekken dat ze tekortschieten en om deel te nemen aan extreme diëten,
overmatig sporten en ander gedrag dat hun gezondheid in gevaar brengt.
Er is een verschil tussen het bewustzijn (awareness) van idealen en attitudes over
verschijningen, dunheid en schoonheid en de internalisatie van deze idealen en attitudes.
Internalisatie heeft ergere invloed dan bewustzijn
Eating disorders: psychopathologieën die worden gekenmerkt door ernstige stoornissen in
eetgedrag, verstoorde percepties van lichaamsgrootte en vorm, angst om vet en
compenserend gedrag om af te vallen of gewichtstoename te voorkomen.
Anorexia nervosa: Gekarakteriseerd met de restrictie van voedsel en energie inname, een
significant laag gewicht, een intense angst voor gewichtstoename en vervormde percepties
van de lichaamsvorm of het gewicht. Heeft twee subtypes:
- Restricting type
- Binge eating/purging type
Bulimia nervosa: steeds terugkomende episodes met eetbuien, gevolgd door compenserend
gedrag om gewichtstoename te voorkomen (zoals overgeven, vasten, extreme oefeningen
etc.). ook bevat het percepties dat degene een gebrek aan controle heeft over de eetbuiten
en een slechte zelf-evaluatie over de lichaamsvorm en het gewicht.
,Binge-eating disorder: gekarakteriseerd door herhaalde episodes van eetbuien, een
perceptie dat diegene gebrek aan controle heeft en significante stress.
Avoidant/restrictive food intake disorder: een eet stoornis waarbij een persoon eten
vermijden door een reden die niet geassocieerd is met dunheid al doel, door bvb:
1. Aanzienlijke voedingstekorten
2. Afhankelijkheid van voeding die niet door de mond gaat (sondevoeding,
voedingssupplementen bvb)
3. Interferentie met psychosociaal functioneren
Symptomen zoals obsessies en dwanghandelingen komen vaak voor samen met
eetstoornissen.
Developmental pathway
Crossover (het gaan van de ene eetstoornis naar de andere) komt vaak voor. Bvb eerst binge
eating disorder en daarna bulimia (meest voorkomende crossover).
Adolescenten die gediagnosticeerd zijn met een eetstoornis hebben vaak ook last van
psychologische comorbid stoornissen.
De vroege en late adolescentie is de tijd waarop eetstoornissen vaak beginnen. Twee
belangrijke transitiepunten:
- Transitie van kindertijd naar adolescentie
- Transitie van adolescentie naar volwassenheid
Jonge adolescenten hebben vaker te maken met anorexia, en oudere adolescenten met
bulimia.
Mogelijke psychologische consequenties eetstoornissen:
- Beperkingen in zelf beeld
- Beperkingen in gezondheid
- Beperkingen in sociaal functioneren
- Ontwikkeling van depressieve stoornissen
- Suïcidaliteit
- Substance use
Etiologie
De twee meest gerelateerde verklaringen voor eetstoornissen hebben te maken met familie-
en socioculturele factoren.
‘thin-ideal media exposure’
,Genen en erfelijkheid: Er schijnt ook een sterke erfelijkheidsgraad te zitten aan anorexia en
bulimnia.
Fysiologische factoren:
Bij mensen met een eetstoornis wordt er een abnormale activiteit in bepaalde
hersengebieden gezien, waaronder in de prefrontal en temporal lobes.
Fysiologisch model Halmi: benadrukt allostase. Suggereert dat personen met anorexia of
bulimia een ontregeling van beloningscircuits met activering van hersen en hormonale
stressreacties hebben. Deze veranderingen liggen ten grondslag aan aanhoudend risico,
chronische stress en beperkingen en frequente terugvallen.
Kind factoren:
De combinatie van negatieve emotionaliteit en impulsiviteit schijnt gerelateerd te zijn aan
binge eating en purging.
Perfectionisme: blijkt in veel families sprake van te zijn en dit kan leiden tot het nastreven
van het ‘thin-ideal’. Perfectionisme kan zorgen voor zowel het ontstaansproces als het
aanhoudende proces.
Kinderen met anorexia bevatten ook lagere niveaus van agency en verbondenheid en een
verhoogde en harde zelfreflectiviteit.
Omgevingsfactoren:
Negatieve levenservaringen verhogen het risico op eetstoornissen.
Bulimia wordt voornamelijk gezien in westerse culturen, terwijl anorexia in alle culturen
wordt gezien.
Assesment and diagnosis
De beoordeling van eetstoornissen gebeurd met een evaluatie van zowel somatische als
psychologische symptomen. Beoordeling kan problematisch zijn omdat mensen met een
eetstoornis vaal contact en hulp vermijden.
Preventie
Preventie zou het aller beste zijn. Hierbij ligt de focus op verschillende risicofactoren, zoals
body dissatisfaction, negatieve emotie en internalisatie van het dunne ideaal.
School gebaseerde programma’s kunnen ook erg effectief zijn. Deze kunnen bijvoorbeeld
focussen op gezond eten, gezond diëten en perfectionisme.
De leeftijd van 14 schijnt de beste leeftijd te zijn voor preventie.
, Treatment
Hospitalization is belangrijk voor mensen die heftige gevolgen ervaren van hun stoornis. De
focus ligt op medical stabilization.
Maudsley model of familiy therapy: een zeer praktische benadering die in eerste instantie
gericht is op uitsluitend problemen die verband houden met het verbeteren van eten en
gewichtstoename bevorderen.
In de eerste fase hebben de ouders een significante controle over het eetgedrag van
de adolescenten. Naarmate de adolescent verbeterd, krijgt hij steeds meer zelf de
controle. In de laatste fase wordt er meer de focus gelegd op
ontwikkelingsmoeilijkheden in de adolescentie (denk aan sexualiteit, autonomie etc.)
Familie behandelingen schijnen meet effectief te zijn dan individuele behandeling voor
volledige remissie.
Meest succesvolle individuele benadering: cognitive-behavioral psychotherapy.
Een gespecialiseerde variant ‘cognitive behavioral therapy for eating disorders (CBT-
E)’, en bevat het identificeren van factoren die zorgen voor het behoud van de
stoornis en helpt individuen met een stap achteruit nemen van de stoornis om de
stoornis beter te kunnen begrijpen. Fases behandeling:
1. Engaging the patient
2. Assessing the nature and severity of disorder
3. Education about eating disorders
4. Working together to devise an individualized treatment plan
