1
, Paragraaf 2: Platentektoniek rond de Middellandse Zee
Middellandse Zeegebied bestaat uit verschillende microplaten (zie onderstaand plaatje). Middellandse
Zee is een restant van een oceaan die door de noordwaartse opschuiving van Afrika steeds kleiner
wordt. Door botsing van Afrikaanse – en Eur-Aziatische plaat zijn stukken aardkorst van beide platen
afgebroken ontstaan van de microplaten.
Tijdens de alpiene gebergte-vormende fase
(fase sinds 70 miljoen jaar die leidt tot vorming
van jonge gebergten) botsen de Apulische plaat en
de Eur-Aziatische plaat Ontstaan van Alpen en
Pyreneeën
Alpien plooiingsgebied= Gebied dat laatste 70
miljoen jaar is ontstaan door botsing van 2
continentale delen waarbij gesteend geplooid en
opgeheven wordt.
De Apennijnen zijn gevormd langs een subductiezone, waarbij de Apulische plaat onder de Tyrrheense
plaat duikt. Twee continentale stukken korst botsen zo op elkaar. De lagen kalksteen, schalie en
zandsteen die in het tertiair in een diepe zee waren ontstaan, worden nu geplooid en omhoog geduwd.
De Tyrrheense plaat heeft een scharnierpunt bij de Po-vlakte in het noorden van Italië. Vandaar draait
de plaat in het zuiden sneller dan in het noorden Zuidelijke vulkanen dus veel actiever (Etna) in
tegenstelling tot noordelijke vulkanen (Vesuvius).
Ontstaan van ‘verdronken’ gebergte:
1. Ten zuiden van Egeïsche Zee ligt Helleense boog. Oceanische korst van de Afrikaanse plaat
duikt onder de Egeïsche plaat Ontstaan van een trog
2. Oceaanbodem van Afrikaanse plaat is zo zwaar dat Helleense boog zich verplaatst naar Afrika.
De Egeïsche plaat (continentale korst) wordt hierdoor meegetrokken
3. Egeïsche plaat wordt hierdoor uitgetrokken en ook dunner. De continentale plaat overstroomt
zo met zeewater ‘verdronken gebergte’
Aspecten die kenmerkend zijn voor subductiezones:
Rand van Egeïsche plaat wordt omhooggeduwd en samengeperst Aanwezigheid fossiele
stranden, droogvallend havens en ontstaan van nauwe, diepe kloven
Aan rand van Egeïsche plaat ligt een boog van vulkanen. Bij deze boog zijn caldera’s aanwezig
= Vulkaanvorm die ontstaat wanneer een stratovulkaan door een zeer explosieve eruptie
instort.
2