Hoofdstuk 2: Rechtspraak
Paragraaf 1:
Nederland is een rechtsstaat
- Staat gebonden aan het recht: het geheel van geldende rechtsregels.
- Voorkomt serieuze conflicten tussen de mensen en zorgt voor orde
- De burgers worden zo beschermd tegen willekeur en machtsmisbruik door de
overheid (rechtsbescherming)
Grondbeginselen rechtsstaat:
1. Aanwezigheid van grondrechten
2. Legaliteitsbeginsel
3. Machtenscheiding
4. Onafhankelijke rechtspraak
Allemaal vastgelegd in onze grondwet
Aanwezigheid van grondrechten
- Klassieke en sociale grondrechten staan in de grondwet
- Burgers zo beschermt tegen machtsmisbruik overheid
Legaliteitsbeginsel
- Alles wat de overheid doet, moet gebaseerd zijn op de wet.
- Iets is legaal als niet in de wet staat dat dit gedrag strafbaar is.
- Wetten hebben geen terugwerkende kracht
Machtenscheiding
- Trias politica
- Bedacht door Montesquieu (1689-1755)
- Wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht moet gescheiden zijn en elkaar
controleren
- Voorkomt dictatuur
Onafhankelijke rechtspraak
- Geen invloed van de andere machten (de politiek)
- Mogen zelf geen (persoonlijk) belang hebben bij de zaak.
De overheid heeft een geweldsmonopolie
● overheid mag geweld tegen burgers gebruiken om de orde te handhaven of
criminaliteit op te sporen
Bevoegdheden politie
1. Ordehandhaving
2. Opsporing
3. Hulpverlening
, Door middel van:
- staande houden verdachte
- aanhouden (arresteren)
- Verhoor
- (preventief) fouilleren
- Geweld gebruiken
Geweldsmonopolie:
- Handen Knuppel
- Pepperspray
- Taser
- Pistool
Paragraaf 2:
De grondwet:
- Belangrijkste staatsdocument en hoogste nationale wetgeving
- Grondrechten voor iedereen in beschreven
- Eerste grondwet in KOninkrijk der Nederlanden uit 1814
- Nieuwe grondwet in 1848, koning Willem II stond macht af aan het volk
Grondwet wijzigen?
- Niet eenvoudig en kost tijd!, waarom?
- TK neemt voorstel aan met gewone meerderheid van stemmen
- EK neemt voorstel aan met gewone meerderheid van stemmen
- Tweede kamerverkiezingen
- TK neemt voorstel aan met twee derde van de meerderheid
- EK neemt voorstel aan met twee derde van de meerderheid
- Dan pas wordt de grondwet gewijzigd
De grondwet bestaat uit:
- Klassieke grondrechten
1. Gelijkheidsrechten
2. Politieke rechten
3. Vrijheidsrechten
- Sociale grondrechten
Klassieke zijn afdwingbaar ( bij de rechter), sociale niet (alleen inspanningsverplichting)
Gelijke behandeling en discriminatieverbod:
- Artikel 1 van de grondwet (gelijkheidsrecht)
- Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld.
Discriminatie Wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras,
geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.
Paragraaf 1:
Nederland is een rechtsstaat
- Staat gebonden aan het recht: het geheel van geldende rechtsregels.
- Voorkomt serieuze conflicten tussen de mensen en zorgt voor orde
- De burgers worden zo beschermd tegen willekeur en machtsmisbruik door de
overheid (rechtsbescherming)
Grondbeginselen rechtsstaat:
1. Aanwezigheid van grondrechten
2. Legaliteitsbeginsel
3. Machtenscheiding
4. Onafhankelijke rechtspraak
Allemaal vastgelegd in onze grondwet
Aanwezigheid van grondrechten
- Klassieke en sociale grondrechten staan in de grondwet
- Burgers zo beschermt tegen machtsmisbruik overheid
Legaliteitsbeginsel
- Alles wat de overheid doet, moet gebaseerd zijn op de wet.
- Iets is legaal als niet in de wet staat dat dit gedrag strafbaar is.
- Wetten hebben geen terugwerkende kracht
Machtenscheiding
- Trias politica
- Bedacht door Montesquieu (1689-1755)
- Wetgevende, uitvoerende en rechterlijke macht moet gescheiden zijn en elkaar
controleren
- Voorkomt dictatuur
Onafhankelijke rechtspraak
- Geen invloed van de andere machten (de politiek)
- Mogen zelf geen (persoonlijk) belang hebben bij de zaak.
De overheid heeft een geweldsmonopolie
● overheid mag geweld tegen burgers gebruiken om de orde te handhaven of
criminaliteit op te sporen
Bevoegdheden politie
1. Ordehandhaving
2. Opsporing
3. Hulpverlening
, Door middel van:
- staande houden verdachte
- aanhouden (arresteren)
- Verhoor
- (preventief) fouilleren
- Geweld gebruiken
Geweldsmonopolie:
- Handen Knuppel
- Pepperspray
- Taser
- Pistool
Paragraaf 2:
De grondwet:
- Belangrijkste staatsdocument en hoogste nationale wetgeving
- Grondrechten voor iedereen in beschreven
- Eerste grondwet in KOninkrijk der Nederlanden uit 1814
- Nieuwe grondwet in 1848, koning Willem II stond macht af aan het volk
Grondwet wijzigen?
- Niet eenvoudig en kost tijd!, waarom?
- TK neemt voorstel aan met gewone meerderheid van stemmen
- EK neemt voorstel aan met gewone meerderheid van stemmen
- Tweede kamerverkiezingen
- TK neemt voorstel aan met twee derde van de meerderheid
- EK neemt voorstel aan met twee derde van de meerderheid
- Dan pas wordt de grondwet gewijzigd
De grondwet bestaat uit:
- Klassieke grondrechten
1. Gelijkheidsrechten
2. Politieke rechten
3. Vrijheidsrechten
- Sociale grondrechten
Klassieke zijn afdwingbaar ( bij de rechter), sociale niet (alleen inspanningsverplichting)
Gelijke behandeling en discriminatieverbod:
- Artikel 1 van de grondwet (gelijkheidsrecht)
- Allen die zich in Nederland bevinden, worden in gelijke gevallen gelijk behandeld.
Discriminatie Wegens godsdienst, levensovertuiging, politieke gezindheid, ras,
geslacht of op welke grond dan ook, is niet toegestaan.
