Hoofdstuk 1 – Integrale veiligheid
Introductie begrip veiligheid:
- Historische definitie omvat…
o Duurzame rust: bestendig antwoord op Hobbes’ oorlog van allen tegen allen
o Gebaseerd op trouw, liefde en vriendelijkheid
o Onbezorgdheid: minder onderdrukking
o Garantie op bescherming van lijf en bezit
o Overheid in steeds grotere mate begrensd door wetten
- Categorieën incidenten & crises:
1. Ramp
2. Crisis
3. Terrorisme
4. Openbare-ordeverstoringen
Of hier sprake van is, wordt beoordeeld door burgemeester
5. Strafzaken met sterke publieke verontwaardiging
- Verandering/toevoegingen aan begrip veiligheid door de jaren heen:
o 1953: confrontatie met kwetsbare ligging ten opzichte van het water
o Jaren ’60: antiautoritaire rellen die uiteenlopen van activisme tot extremisme
o ’70s & ’80s: gijzelingen & aanslagen; grote branden; incidenten in industrie;
gijzelingen door georganiseerde misdaad
o ’90s: moordzaken; rellen; link tussen veiligheid en gezondheid wordt op de
kaart gezet door legionella-uitbraak; Bijlmer-vliegramp
o ’00s: internationaal terrorisme; aanslag Koninginnedag; aanslagen op bekende
personen (Pim Fortuyn, Theo van Gogh)
o ’10s: rampen; misdaad; vermissingen; terrorisme
o Toename cyberdreigingen
Dimensies van veiligheid:
o Objectief: mate van veiligheid vastgesteld op basis van waargenomen (on)veilige
situaties
o Subjectief: mate waarin mensen zich veilig voelen
- Kunnen zich los van elkaar ontwikkelen en vragen om een eigen benadering, maar
moeten wel in samenhang benaderd worden
Klassieke indeling van veiligheid:
- Fysieke veiligheid: mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed door ongevallen en onheil zonder menselijke intentie
o Ongevallen en rampen
o Interne veiligheid (VH): arbeidsveiligheid en van consumenten/gebruikers en
externe VH: veiligheid van omgeving
, - Sociale veiligheid: mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed door misdrijven, overtredingen en overlast die meestal
intentioneel door anderen wordt begaan
o Criminaliteit en leefbaarheid
o Misdrijven, overtredingen, overlast en leefbaarheidsproblemen
Beroeps- en opleidingsprofiel IVK:
- IVK’er: Iemand die…
o Alle relevante veiligheidsaspecten in samenhang benadert
o Gebruik maakt van cyclisch proces: signaleren & agenderen; analyseren;
maatregelen ontwerpen; implementeren; en evalueren
o Veiligheidsvraagstukken benadert vanuit dimensies tijd, ruimte, verschillende
kennisgebieden en sociale netwerken
Introductie begrip veiligheid:
- Historische definitie omvat…
o Duurzame rust: bestendig antwoord op Hobbes’ oorlog van allen tegen allen
o Gebaseerd op trouw, liefde en vriendelijkheid
o Onbezorgdheid: minder onderdrukking
o Garantie op bescherming van lijf en bezit
o Overheid in steeds grotere mate begrensd door wetten
- Categorieën incidenten & crises:
1. Ramp
2. Crisis
3. Terrorisme
4. Openbare-ordeverstoringen
Of hier sprake van is, wordt beoordeeld door burgemeester
5. Strafzaken met sterke publieke verontwaardiging
- Verandering/toevoegingen aan begrip veiligheid door de jaren heen:
o 1953: confrontatie met kwetsbare ligging ten opzichte van het water
o Jaren ’60: antiautoritaire rellen die uiteenlopen van activisme tot extremisme
o ’70s & ’80s: gijzelingen & aanslagen; grote branden; incidenten in industrie;
gijzelingen door georganiseerde misdaad
o ’90s: moordzaken; rellen; link tussen veiligheid en gezondheid wordt op de
kaart gezet door legionella-uitbraak; Bijlmer-vliegramp
o ’00s: internationaal terrorisme; aanslag Koninginnedag; aanslagen op bekende
personen (Pim Fortuyn, Theo van Gogh)
o ’10s: rampen; misdaad; vermissingen; terrorisme
o Toename cyberdreigingen
Dimensies van veiligheid:
o Objectief: mate van veiligheid vastgesteld op basis van waargenomen (on)veilige
situaties
o Subjectief: mate waarin mensen zich veilig voelen
- Kunnen zich los van elkaar ontwikkelen en vragen om een eigen benadering, maar
moeten wel in samenhang benaderd worden
Klassieke indeling van veiligheid:
- Fysieke veiligheid: mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed door ongevallen en onheil zonder menselijke intentie
o Ongevallen en rampen
o Interne veiligheid (VH): arbeidsveiligheid en van consumenten/gebruikers en
externe VH: veiligheid van omgeving
, - Sociale veiligheid: mate waarin mensen beschermd zijn en zich beschermd voelen
tegen persoonlijk leed door misdrijven, overtredingen en overlast die meestal
intentioneel door anderen wordt begaan
o Criminaliteit en leefbaarheid
o Misdrijven, overtredingen, overlast en leefbaarheidsproblemen
Beroeps- en opleidingsprofiel IVK:
- IVK’er: Iemand die…
o Alle relevante veiligheidsaspecten in samenhang benadert
o Gebruik maakt van cyclisch proces: signaleren & agenderen; analyseren;
maatregelen ontwerpen; implementeren; en evalueren
o Veiligheidsvraagstukken benadert vanuit dimensies tijd, ruimte, verschillende
kennisgebieden en sociale netwerken
