Samenvatting gezondheidsrecht en kwaliteitszorg
Inleiding
Leerdoel:
- De student kan rechtsbronnen toepassen en de rechtsbeginselen en
mensenrechten die aan het gezondheidsrecht ten grondslag liggen onderscheiden;
De belangrijkste rechtsbronnen zijn: 1) de wet, 2) de jurisprudentie en het 3) internationaal
verdrag.
1) Wet:
- Belangrijkste vindplaats van het recht
- Wetten zijn regels, afkomstig van een overheidsorgaan (Burgerlijk Wetboek/Wetboek van
Strafrecht)
- Voor de gezondheidszorg zijn o.a. de Wet op de geneeskundige
behandelingsovereenkomst, de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg en
de Zorgverzekeringswet belangrijk.
Gezondheidsrecht:
- Alle rechtsregels uit de verschillende rechtsgebieden die de gezondheid(szorg) betreffen.
Wetten die belangrijk zijn voor het gezondheidsrecht:
- Wet publieke gezondheid (Wpg)
- Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG)
- Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)
- Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)
- Wet zorg en dwang en de Wet verplichte GGZ (Wzd & Wvggz)
2) Jurisprudentie:
- Verzameling van rechtelijke uitspraken
- Deze uitspraken hebben een uniek Europees nummer (ECLI)
3) Internationaal verdrag:
- Vormt een belangrijke vindplaats van recht
Recht op toegang tot zorg is een sociaal grondrecht, maar afhankelijk van de beschikbare
middelen.
De rechtsbeginselen:
- Zelfbeschikking --> je mag je weren tegen zorg
- Bescherming --> de overheid moet ervoor zorgen dat jouw gezondheid beschermd wordt
- Gelijkheid --> iedereen die in Nederland woont moet dezelfde zorg krijgen
, Samenvatting gezondheidsrecht en kwaliteitszorg
De norm zelfbeschikking is gebaseerd op de morele waarde autonomie.
In de grondwet staat:
Artikel 1 Recht op gelijke behandeling
Artikel 10 Recht op bescherming van de persoonlijke
levenssfeer (privacy)
Artikel 11 Recht op bescherming van de integriteit van
het lichaam (onaantastbaarheid)
Artikel 22 Recht op Gezondheidszorg
Het weigeren van een Coronavaccinatie is mogelijk door het rechtsbeginsel zelfbeschikking.
Vooral de internationale verdragen waarin mensenrechten zijn vastgelegd zijn voor het
gezondheidsrecht van belang.
Voorbeelden hiervan zijn:
- de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
- het Verdrag inzake de rechten van het kind
- het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap
Het EVRM = Het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden --> heeft veel invloed op ons nationale gezondheidsrecht.
Zo is een rechter verplicht om bepalingen uit het EVRM die zich daarvoor lenen rechtstreeks
toe te passen op zaken die aan hem worden voorgelegd.
Het EVRM kent een eigen internationale rechter, namelijk: het Europees Hof voor de
Rechten van de Mens.
Basis voor EVRM = universele verklaring voor de rechten van de mens
Universele Verklaring van de Rechten van de mens --> Aangenomen door de VN.
Nederlandse rechters zijn verplicht om het EVRM toe te passen, want Nederland heeft dat
verdrag ondertekend.
WET BIG
Leerdoelen
• Het verschil tussen artikel 3, 14, 34 en 36a beroepen van de wet BIG uitleggen;
• De bevoegd- en bekwaamheidseisen van BIG-geregistreerde en niet BIG-
geregistreerde hulpverleners beschrijven m.b.t. de voorbehouden handelingen;
• Weergeven wat er in grote lijnen in de wet BIG staat, weet je wat deze wet beoogt en
ken je de betekenis van de wet Big voor verpleegkundigen.
Waartoe dient de wet BIG?
, Samenvatting gezondheidsrecht en kwaliteitszorg
- De Wet BIG is in eerste instantie om de patiënt te beschermen tegen slechte zorg.
Door de wet kunnen alleen nog de voorbehouden handelingen worden uitgevoerd
door mensen die dat ook kunnen.
WET BIG:
Het doel van de Wet BIG is het bewaken van de kwaliteit van beroepsuitoefening van de
individuele zorgprofessional.
De Wet BIG beschermt patiënten tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen en bewaakt
goed hulpverlener schap door:
• Titelbescherming door BIG registratie of opleiding.
• Bevoegdheden tot het verrichten van voorbehouden handelingen.
• Tuchtrecht (dmv strafbepalingen).
Voor BIG-geregistreerden geldt dat men geacht wordt de beroepscode te volgen.
Het BIG-register:
Alleen wie in het BIG-register register is ingeschreven, is door de wet bevoegd deze
beschermde titel voeren.
Wie vallen er onder de wet BIG:
Artikel 3 beroepen Registratie garandeert titel -->
- Artsen
- Verpleegkundigen
- Verloskundigen
- Fysiotherapeuten
- Psychotherapeuten
- Tandartsen
- PA’s
- Klinisch technologen
Artikel 14 beroepen* Medisch- en verpleegkundig specialisten
Artikel 34 beroepen Alleen diploma/opleiding is geregistreerd-->
- Apotheekassistenten
- Logopedisten
- Diëtisten
- Huidtherapeuten
- VIG’er
- Radiologisch laboranten
- Optometristen
Artikel 36a nieuwe beroepen Tijdelijke registratie -->
- Geregistreerd mondhygiënist
- Bachelor Medisch Hulpverlener
(Artikel 36a-beroepen zijn alleen voor bepaalde voorbehouden
handelingen BIG-geregistreerd en vallen daarvoor onder het
tuchtrecht (beperkte maatregelen).
Daarnaast hebben ze een wettelijk (BIG) beschermde
opleidingstitel).
BIG-registers zijn openbaar.
, Samenvatting gezondheidsrecht en kwaliteitszorg
Het BIG-inschrijfnummer dat iemand wordt toegekend, is een persoonlijk 11-cijferig nummer
BIG-Registers zijn openbaar en worden door de IGJ bijgehouden.
Je bent pas vpk als je je na je afstuderen registreert (art 3 beroep). Een diëtiste kan zich
meteen diëtiste noemen (art 34 beroep).
Het BIG-register stelt voor herregistratie een kwantitatieve eis: verpleegkundigen moeten in
vijf jaar tijd een bepaald aantal uren werken om voor herregistratie in het BIG-register in
aanmerking te komen. (Als je niet of onvoldoende hebt gewerkt, dan kom je in aanmerking
voor herregistratie door aan de scholingseis te voldoen.) Werkervaring alleen is niet genoeg
om patiënten en cliënten deskundig te kunnen helpen en kwaliteit te kunnen garanderen.
Beroepscode verpleegkundigen:
Een verpleegkundige of verzorgende die handelt volgens de professionele standaard:
o Treedt met toewijding en aandacht de zorgvrager tegemoet
o Is zich bewust van de morele en ethische aspecten in haar beroepsuitoefening
o Houdt haar kennis en vaardigheden op peil en gaat actief zoek naar de kennis die zij
nodig heeft
o Houdt zich op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen binnen haar
vakgebied
o Is op de hoogte van de voor haar relevante wetgeving
o Kan haar handelen verantwoorden
o Is kritisch op haar eigen handelen en het handelen van haar collega’s.
BIG-geregistreerden, maar ook andere professies worden geacht hun beroepscode te volgen.
In de beroepscode staat wat goed hulpverlenerschap is.
*Artikel 14 beroepen (specialisten):
Vijf verpleegkundige specialisten waaronder:
o Verpleegkundig specialist AGZ
o Verpleegkundig specialist GGZ
Artikel 14 zijn ook artsen en de klinisch psychologen die zich specialiseren.
Een verpleegkundig specialist mag een aantal voorbehouden handelingen zelfstandig
uitvoeren, afhankelijk van haar deskundigheid.
Net als verpleegkundig specialist, is een PA een functie op een niveau tussen arts en
verpleegkundige in.
Het verschil tussen de twee is dat de verpleegkundig specialist meer vanuit een
verpleegkundige invalshoek werkt, terwijl de PA zich vooral met medische zaken bezighoudt.
Een PA wordt opgeleid door artsen in de praktijk (maatschap).
Voorbehouden risicovolle handelingen – bevoegd en bekwaam:
Inleiding
Leerdoel:
- De student kan rechtsbronnen toepassen en de rechtsbeginselen en
mensenrechten die aan het gezondheidsrecht ten grondslag liggen onderscheiden;
De belangrijkste rechtsbronnen zijn: 1) de wet, 2) de jurisprudentie en het 3) internationaal
verdrag.
1) Wet:
- Belangrijkste vindplaats van het recht
- Wetten zijn regels, afkomstig van een overheidsorgaan (Burgerlijk Wetboek/Wetboek van
Strafrecht)
- Voor de gezondheidszorg zijn o.a. de Wet op de geneeskundige
behandelingsovereenkomst, de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg en
de Zorgverzekeringswet belangrijk.
Gezondheidsrecht:
- Alle rechtsregels uit de verschillende rechtsgebieden die de gezondheid(szorg) betreffen.
Wetten die belangrijk zijn voor het gezondheidsrecht:
- Wet publieke gezondheid (Wpg)
- Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (Wet BIG)
- Wet kwaliteit, klachten en geschillen zorg (Wkkgz)
- Wet op de geneeskundige behandelingsovereenkomst (WGBO)
- Wet zorg en dwang en de Wet verplichte GGZ (Wzd & Wvggz)
2) Jurisprudentie:
- Verzameling van rechtelijke uitspraken
- Deze uitspraken hebben een uniek Europees nummer (ECLI)
3) Internationaal verdrag:
- Vormt een belangrijke vindplaats van recht
Recht op toegang tot zorg is een sociaal grondrecht, maar afhankelijk van de beschikbare
middelen.
De rechtsbeginselen:
- Zelfbeschikking --> je mag je weren tegen zorg
- Bescherming --> de overheid moet ervoor zorgen dat jouw gezondheid beschermd wordt
- Gelijkheid --> iedereen die in Nederland woont moet dezelfde zorg krijgen
, Samenvatting gezondheidsrecht en kwaliteitszorg
De norm zelfbeschikking is gebaseerd op de morele waarde autonomie.
In de grondwet staat:
Artikel 1 Recht op gelijke behandeling
Artikel 10 Recht op bescherming van de persoonlijke
levenssfeer (privacy)
Artikel 11 Recht op bescherming van de integriteit van
het lichaam (onaantastbaarheid)
Artikel 22 Recht op Gezondheidszorg
Het weigeren van een Coronavaccinatie is mogelijk door het rechtsbeginsel zelfbeschikking.
Vooral de internationale verdragen waarin mensenrechten zijn vastgelegd zijn voor het
gezondheidsrecht van belang.
Voorbeelden hiervan zijn:
- de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens
- het Verdrag inzake de rechten van het kind
- het Verdrag inzake de rechten van personen met een handicap
Het EVRM = Het Europees Verdrag tot bescherming van de rechten van de mens en de
fundamentele vrijheden --> heeft veel invloed op ons nationale gezondheidsrecht.
Zo is een rechter verplicht om bepalingen uit het EVRM die zich daarvoor lenen rechtstreeks
toe te passen op zaken die aan hem worden voorgelegd.
Het EVRM kent een eigen internationale rechter, namelijk: het Europees Hof voor de
Rechten van de Mens.
Basis voor EVRM = universele verklaring voor de rechten van de mens
Universele Verklaring van de Rechten van de mens --> Aangenomen door de VN.
Nederlandse rechters zijn verplicht om het EVRM toe te passen, want Nederland heeft dat
verdrag ondertekend.
WET BIG
Leerdoelen
• Het verschil tussen artikel 3, 14, 34 en 36a beroepen van de wet BIG uitleggen;
• De bevoegd- en bekwaamheidseisen van BIG-geregistreerde en niet BIG-
geregistreerde hulpverleners beschrijven m.b.t. de voorbehouden handelingen;
• Weergeven wat er in grote lijnen in de wet BIG staat, weet je wat deze wet beoogt en
ken je de betekenis van de wet Big voor verpleegkundigen.
Waartoe dient de wet BIG?
, Samenvatting gezondheidsrecht en kwaliteitszorg
- De Wet BIG is in eerste instantie om de patiënt te beschermen tegen slechte zorg.
Door de wet kunnen alleen nog de voorbehouden handelingen worden uitgevoerd
door mensen die dat ook kunnen.
WET BIG:
Het doel van de Wet BIG is het bewaken van de kwaliteit van beroepsuitoefening van de
individuele zorgprofessional.
De Wet BIG beschermt patiënten tegen ondeskundig en onzorgvuldig handelen en bewaakt
goed hulpverlener schap door:
• Titelbescherming door BIG registratie of opleiding.
• Bevoegdheden tot het verrichten van voorbehouden handelingen.
• Tuchtrecht (dmv strafbepalingen).
Voor BIG-geregistreerden geldt dat men geacht wordt de beroepscode te volgen.
Het BIG-register:
Alleen wie in het BIG-register register is ingeschreven, is door de wet bevoegd deze
beschermde titel voeren.
Wie vallen er onder de wet BIG:
Artikel 3 beroepen Registratie garandeert titel -->
- Artsen
- Verpleegkundigen
- Verloskundigen
- Fysiotherapeuten
- Psychotherapeuten
- Tandartsen
- PA’s
- Klinisch technologen
Artikel 14 beroepen* Medisch- en verpleegkundig specialisten
Artikel 34 beroepen Alleen diploma/opleiding is geregistreerd-->
- Apotheekassistenten
- Logopedisten
- Diëtisten
- Huidtherapeuten
- VIG’er
- Radiologisch laboranten
- Optometristen
Artikel 36a nieuwe beroepen Tijdelijke registratie -->
- Geregistreerd mondhygiënist
- Bachelor Medisch Hulpverlener
(Artikel 36a-beroepen zijn alleen voor bepaalde voorbehouden
handelingen BIG-geregistreerd en vallen daarvoor onder het
tuchtrecht (beperkte maatregelen).
Daarnaast hebben ze een wettelijk (BIG) beschermde
opleidingstitel).
BIG-registers zijn openbaar.
, Samenvatting gezondheidsrecht en kwaliteitszorg
Het BIG-inschrijfnummer dat iemand wordt toegekend, is een persoonlijk 11-cijferig nummer
BIG-Registers zijn openbaar en worden door de IGJ bijgehouden.
Je bent pas vpk als je je na je afstuderen registreert (art 3 beroep). Een diëtiste kan zich
meteen diëtiste noemen (art 34 beroep).
Het BIG-register stelt voor herregistratie een kwantitatieve eis: verpleegkundigen moeten in
vijf jaar tijd een bepaald aantal uren werken om voor herregistratie in het BIG-register in
aanmerking te komen. (Als je niet of onvoldoende hebt gewerkt, dan kom je in aanmerking
voor herregistratie door aan de scholingseis te voldoen.) Werkervaring alleen is niet genoeg
om patiënten en cliënten deskundig te kunnen helpen en kwaliteit te kunnen garanderen.
Beroepscode verpleegkundigen:
Een verpleegkundige of verzorgende die handelt volgens de professionele standaard:
o Treedt met toewijding en aandacht de zorgvrager tegemoet
o Is zich bewust van de morele en ethische aspecten in haar beroepsuitoefening
o Houdt haar kennis en vaardigheden op peil en gaat actief zoek naar de kennis die zij
nodig heeft
o Houdt zich op de hoogte van de meest recente ontwikkelingen binnen haar
vakgebied
o Is op de hoogte van de voor haar relevante wetgeving
o Kan haar handelen verantwoorden
o Is kritisch op haar eigen handelen en het handelen van haar collega’s.
BIG-geregistreerden, maar ook andere professies worden geacht hun beroepscode te volgen.
In de beroepscode staat wat goed hulpverlenerschap is.
*Artikel 14 beroepen (specialisten):
Vijf verpleegkundige specialisten waaronder:
o Verpleegkundig specialist AGZ
o Verpleegkundig specialist GGZ
Artikel 14 zijn ook artsen en de klinisch psychologen die zich specialiseren.
Een verpleegkundig specialist mag een aantal voorbehouden handelingen zelfstandig
uitvoeren, afhankelijk van haar deskundigheid.
Net als verpleegkundig specialist, is een PA een functie op een niveau tussen arts en
verpleegkundige in.
Het verschil tussen de twee is dat de verpleegkundig specialist meer vanuit een
verpleegkundige invalshoek werkt, terwijl de PA zich vooral met medische zaken bezighoudt.
Een PA wordt opgeleid door artsen in de praktijk (maatschap).
Voorbehouden risicovolle handelingen – bevoegd en bekwaam:
