CGO 4: THEO VAN GAAL
Theo van Gaal is 49 jaar oud. Hij is bekend is met een aandoening in het autismespectrum. Theo is
geboren in een gezin met drie kinderen, hij heeft twee oudere zussen. Vlak na zijn geboorte merkten
de ouders van Theo dat hij ‘anders’ was. De eerste jaren viel op dat hij geen oogcontact maakte met
mensen in zijn omgeving. Theo leek vaak in zijn eigen wereld te verkeren en zijn ouders kregen soms
moeilijk contact met hem. Waar andere kinderen graag bij hun ouders op schoot klommen of
knuffelden, leek Theo hier geen behoefte aan te hebben. Theo sprak al op jonge leeftijd zeer goed en
gebruikte hierbij al snel volwassen taal. Op zeer jonge leeftijd was Theo al gefascineerd door treinen.
Hij ging met zijn ouders regelmatig naar het station en kende de aankomst- en vertrektijden van alle
treinen, kende ook het NS-personeel en mocht soms even bij een machinist in de cockpit kijken. Dat
vond hij geweldig.
Theo heeft zorgzame ouders, die zich lange tijd geen zorgen maakten. Zij gingen ervan uit dat ´het
gedrag van Theo wel zou bijtrekken´. Eenmaal op de kleuterschool viel Theo op met bizar gedrag. Op
het schoolplein tekende hij met krijt blokjes van de deur naar de uitgang, waarin hij moest lopen. Als
hij per ongeluk op het lijntje stapte moest hij weer van voren af aan beginnen, net zolang totdat het
goed gelukt was. Spelen met andere kinderen deed hij niet. Soms schreeuwde hij en liep hij boos de
klas uit als hij iets niet mocht doen op de manier die hij wilde. Op andere momenten ging hij onder
zijn tafel zitten met zijn vingers in de oren, omdat het te druk was in de klas en hij niet tegen het
lawaai kon. Hoewel hij met veel dingen voorliep op zijn klasgenoten werd door zijn gedrag
uiteindelijk besloten dat Theo niet op de reguliere basisschool kon blijven.
Theo heeft speciaal onderwijs gevolgd. Moeder was het niet eens met de overplaatsing naar speciaal
onderwijs, zij dacht dat het gedrag van Theo wel zou bijtrekken (vader vond het moeilijk met Theo
om te gaan, hij nam steeds meer afstand en liet de opvoeding aan zijn vrouw over).
Theo werd op deze school nog ongelukkiger dan hij al was. Zijn gedrag werd niet beter, eerder
slechter, en zijn prestaties namen verder af. Theo vond de leerstof die hij daar kreeg veel te
makkelijk, dus besloot hij niet zoveel meer te doen waardoor zijn schoolresultaten ook slecht
werden. In plaats van leren ging Theo tekenen. Daar had hij echt een talent voor. Hij kon als geen
ander gebouwen tekenen, bijvoorbeeld de treinstations waar hij zo graag kwam, ook al had hij deze
soms maar 1 keer gezien. Deze tekeningen waren zo gedetailleerd dat hij weken met een tekening
bezig kon zijn en zich hier helemaal in kon verliezen.
Na de lagere school ging Theo naar een middelbare school voor moeilijk lerende jongeren. Ook hier
kon hij niet aarden. Hij ontwikkelde OCD met handen wassen als hij gestrest was. Toen zijn handen
rauw waren van het vele wassen, haalden de ouders Theo van school. Ze stuurden hem naar een
psycholoog. Daar bleek uit een IQ-test dat Theo hoogbegaafd is (VIQ 143, PIQ 128).
Sinds Theo van school ging heeft moeder hem nog wat thuisonderwijs gegeven. Maar Theo speelde
vooral met zijn treinen en bleef tekenen. De ouders schaften wat kleine dieren aan, zoals een konijn
en een cavia, die door Theo werden verzorgd. Theo had nooit contact met andere kinderen. In de
buurt werd hij vaak uitgelachen als hij zich vertoonde. Hij schreeuwde dan tegen de kinderen. Zijn
ouders voelden zich geïsoleerd en gestigmatiseerd door de buurt.
, Op dit moment woont Theo in een chalet in de tuin van zijn ouders. Hij leidt zijn dagelijks leven
redelijk volgens een vaste structuur: ’s Ochtends om halfnegen opstaan, ADL, konijn verzorgen,
ontbijten, ochtendbezigheden, tweemaal in de week dagbesteding op de zorgboerderij in de buurt,
avondeten om 18.00 (en geen minuut later), avondbezigheden en om 23.00 avondritueel en slapen.
Hij leeft van een Wajonguitkering. Zijn moeder houdt een oogje in het zeil. Zijn ouders worden een
dagje ouder. Dit realiseert Theo zich goed. Hij maakt zich hier regelmatig ernstige zorgen om.
Theo is momenteel in behandeling bij een specialist oogheelkunde. Na een netvliesloslating van het
linkeroog zal er t.z.t. ook een staaroperatie uitgevoerd moeten worden. Theo ervaart stress hierdoor.
Hij heeft niet duidelijk wat dit allemaal inhoudt.
Leervragen:
Wat zijn kenmerken van ASS?
- Veel bezig met 1 hobby
- Coherentie
- Sociale interacties niet ontwikkelt
- Moeite met inleven
Je hebt moeite met het omgaan met andere mensen
Je bent voor sommige prikkels heel gevoelig, voor andere juist niet
Je gaat helemaal op in dingen die je interessant vindt
Je kunt je niet makkelijk in anderen verplaatsen
Je houdt niet van onverwachte veranderingen
Je herhaalt sommige dingen vaak
Je herkent snel patronen
https://www.hersenstichting.nl/hersenaandoeningen/autismespectrumstoornissen-ass/
Hoe ontwikkelt ASS zich gedurende het leven van iemand met ASS?
Ook omgevingsfactoren kunnen een rol spelen bij autisme. Aangenomen wordt dat het
hierbij gaat om een interactie tussen genetische- en omgevingsfactoren. Met andere
woorden: iemand kan een genetische aanleg hebben voor autisme, maar óf hij of zij ook
daadwerkelijk autisme ontwikkelt hangt mogelijk onder meer af van invloeden uit de
omgeving. Welke invloeden dat zijn en welke rol ze precies op welk moment in de
ontwikkeling spelen, daarover is nog maar weinig bekend. Meer onderzoek is nodig.
https://www.autisme.nl/over-autisme/wat-is-autisme/hoe-komt-autisme/
Is ASS te behandelen en zo ja, hoe?
Er bestaat geen behandeling of medicatie om autisme te genezen. Maar met de juiste hulp,
zoals cognitieve gedragstherapie bij autisme, kunnen veel mensen met autisme wel naar
Theo van Gaal is 49 jaar oud. Hij is bekend is met een aandoening in het autismespectrum. Theo is
geboren in een gezin met drie kinderen, hij heeft twee oudere zussen. Vlak na zijn geboorte merkten
de ouders van Theo dat hij ‘anders’ was. De eerste jaren viel op dat hij geen oogcontact maakte met
mensen in zijn omgeving. Theo leek vaak in zijn eigen wereld te verkeren en zijn ouders kregen soms
moeilijk contact met hem. Waar andere kinderen graag bij hun ouders op schoot klommen of
knuffelden, leek Theo hier geen behoefte aan te hebben. Theo sprak al op jonge leeftijd zeer goed en
gebruikte hierbij al snel volwassen taal. Op zeer jonge leeftijd was Theo al gefascineerd door treinen.
Hij ging met zijn ouders regelmatig naar het station en kende de aankomst- en vertrektijden van alle
treinen, kende ook het NS-personeel en mocht soms even bij een machinist in de cockpit kijken. Dat
vond hij geweldig.
Theo heeft zorgzame ouders, die zich lange tijd geen zorgen maakten. Zij gingen ervan uit dat ´het
gedrag van Theo wel zou bijtrekken´. Eenmaal op de kleuterschool viel Theo op met bizar gedrag. Op
het schoolplein tekende hij met krijt blokjes van de deur naar de uitgang, waarin hij moest lopen. Als
hij per ongeluk op het lijntje stapte moest hij weer van voren af aan beginnen, net zolang totdat het
goed gelukt was. Spelen met andere kinderen deed hij niet. Soms schreeuwde hij en liep hij boos de
klas uit als hij iets niet mocht doen op de manier die hij wilde. Op andere momenten ging hij onder
zijn tafel zitten met zijn vingers in de oren, omdat het te druk was in de klas en hij niet tegen het
lawaai kon. Hoewel hij met veel dingen voorliep op zijn klasgenoten werd door zijn gedrag
uiteindelijk besloten dat Theo niet op de reguliere basisschool kon blijven.
Theo heeft speciaal onderwijs gevolgd. Moeder was het niet eens met de overplaatsing naar speciaal
onderwijs, zij dacht dat het gedrag van Theo wel zou bijtrekken (vader vond het moeilijk met Theo
om te gaan, hij nam steeds meer afstand en liet de opvoeding aan zijn vrouw over).
Theo werd op deze school nog ongelukkiger dan hij al was. Zijn gedrag werd niet beter, eerder
slechter, en zijn prestaties namen verder af. Theo vond de leerstof die hij daar kreeg veel te
makkelijk, dus besloot hij niet zoveel meer te doen waardoor zijn schoolresultaten ook slecht
werden. In plaats van leren ging Theo tekenen. Daar had hij echt een talent voor. Hij kon als geen
ander gebouwen tekenen, bijvoorbeeld de treinstations waar hij zo graag kwam, ook al had hij deze
soms maar 1 keer gezien. Deze tekeningen waren zo gedetailleerd dat hij weken met een tekening
bezig kon zijn en zich hier helemaal in kon verliezen.
Na de lagere school ging Theo naar een middelbare school voor moeilijk lerende jongeren. Ook hier
kon hij niet aarden. Hij ontwikkelde OCD met handen wassen als hij gestrest was. Toen zijn handen
rauw waren van het vele wassen, haalden de ouders Theo van school. Ze stuurden hem naar een
psycholoog. Daar bleek uit een IQ-test dat Theo hoogbegaafd is (VIQ 143, PIQ 128).
Sinds Theo van school ging heeft moeder hem nog wat thuisonderwijs gegeven. Maar Theo speelde
vooral met zijn treinen en bleef tekenen. De ouders schaften wat kleine dieren aan, zoals een konijn
en een cavia, die door Theo werden verzorgd. Theo had nooit contact met andere kinderen. In de
buurt werd hij vaak uitgelachen als hij zich vertoonde. Hij schreeuwde dan tegen de kinderen. Zijn
ouders voelden zich geïsoleerd en gestigmatiseerd door de buurt.
, Op dit moment woont Theo in een chalet in de tuin van zijn ouders. Hij leidt zijn dagelijks leven
redelijk volgens een vaste structuur: ’s Ochtends om halfnegen opstaan, ADL, konijn verzorgen,
ontbijten, ochtendbezigheden, tweemaal in de week dagbesteding op de zorgboerderij in de buurt,
avondeten om 18.00 (en geen minuut later), avondbezigheden en om 23.00 avondritueel en slapen.
Hij leeft van een Wajonguitkering. Zijn moeder houdt een oogje in het zeil. Zijn ouders worden een
dagje ouder. Dit realiseert Theo zich goed. Hij maakt zich hier regelmatig ernstige zorgen om.
Theo is momenteel in behandeling bij een specialist oogheelkunde. Na een netvliesloslating van het
linkeroog zal er t.z.t. ook een staaroperatie uitgevoerd moeten worden. Theo ervaart stress hierdoor.
Hij heeft niet duidelijk wat dit allemaal inhoudt.
Leervragen:
Wat zijn kenmerken van ASS?
- Veel bezig met 1 hobby
- Coherentie
- Sociale interacties niet ontwikkelt
- Moeite met inleven
Je hebt moeite met het omgaan met andere mensen
Je bent voor sommige prikkels heel gevoelig, voor andere juist niet
Je gaat helemaal op in dingen die je interessant vindt
Je kunt je niet makkelijk in anderen verplaatsen
Je houdt niet van onverwachte veranderingen
Je herhaalt sommige dingen vaak
Je herkent snel patronen
https://www.hersenstichting.nl/hersenaandoeningen/autismespectrumstoornissen-ass/
Hoe ontwikkelt ASS zich gedurende het leven van iemand met ASS?
Ook omgevingsfactoren kunnen een rol spelen bij autisme. Aangenomen wordt dat het
hierbij gaat om een interactie tussen genetische- en omgevingsfactoren. Met andere
woorden: iemand kan een genetische aanleg hebben voor autisme, maar óf hij of zij ook
daadwerkelijk autisme ontwikkelt hangt mogelijk onder meer af van invloeden uit de
omgeving. Welke invloeden dat zijn en welke rol ze precies op welk moment in de
ontwikkeling spelen, daarover is nog maar weinig bekend. Meer onderzoek is nodig.
https://www.autisme.nl/over-autisme/wat-is-autisme/hoe-komt-autisme/
Is ASS te behandelen en zo ja, hoe?
Er bestaat geen behandeling of medicatie om autisme te genezen. Maar met de juiste hulp,
zoals cognitieve gedragstherapie bij autisme, kunnen veel mensen met autisme wel naar
