1. Grondslagen van Auditing & Assurance – H10
Risicoanalytische controlemethode
De controlemethode waarbij een accountant risicoanalyse gebruikt.
Doelstelling van risicoanalyse:
Identificeren en inschatten van de risico’s op een afwijking van materieel belang op het niveau van de
financiële overzichten, door inzicht te verwerven in de entiteit en haar omgeving, met inbegrip van de
interne beheersing, zodat een basis wordt verkregen voor manieren om adequaat op deze risico’s in
te spelen.
Bij de risicoanalyse ontdekt de accountant regelmatig tekortkomingen in het stelsel van
risicobeheersing van de entiteit. Deze bevindingen neemt de accountant mee in de rapportering naar
het toezichthoudende orgaan en het management.
De beoordeling van interne beheersing richt zich op:
taken/bevoegdheden structuur;
informatiestructuur;
personele structuur;
optimale procesgang;
relaties tussen de organisatie-onderdelen/-processen;
integratie en gemeenschappelijk begrippenkader.
De risicoanalyse van de accountant leidt niet tot een volledige aansluiting met de risicobeheersing
binnen de gecontroleerde entiteit:
Nadruk van jaarrekeningcontrole ligt op informatierisico’s.
Risicobeheersing binnen de gecontroleerde entiteit kent vele andere facetten: beheersing
van kritische succesfactoren en daarbij horende ondernemingsrisico’s en de effectiviteit en
efficiency van de bedrijfsprocessen.
De risico-inschatting uit de analyse is de basis om de aard, de tijdsfasering en de omvang van
de te verrichten controlewerkzaamheden te bepalen in de audit.
Accountantscontrolerisico en opdrachtrisico
Met de formulering ‘redelijke mate van zekerheid’ erkent de accountant dat er een risico bestaat dat
zijn oordeel onjuist is. Dit risico staat bekend als het accountantscontrolerisico.
Naast het accountantscontrolerisico bestaat het opdrachtrisico. Dit heeft betrekking op het verlies
van een opdracht, een tuchtprocedure of een civiele procedure waarbij de accountant aansprakelijk
wordt gesteld door een derde die meent schade te hebben geleden door een onterecht afgegeven
controleverklaring.
, Of opdrachtrisico’s zich daadwerkelijk voordoen, is afhankelijk van:
Of er daadwerkelijk materiele fouten in de gecontroleerde jaarrekening aanwezig zijn.
Of de materiele fouten in de jaarrekening worden ontdekt.
Of de belanghebbenden als gevolg hiervan schade hebben geleden.
Factoren die het opdrachtrisico beïnvloeden:
1. De mate waarin belanghebbenden zich voor hun besluitvorming baseren op de jaarrekening.
2. De waarschijnlijkheid dat de gecontroleerde entiteit niet meer aan haar financiële
verplichtingen zou kunnen voldoen.
3. De branche of het geografisch gebied waarin de entiteit opereert.
4. De integriteit van de leiding van de gecontroleerde huishouding.
Opdrachtrisico kan ook worden verkleind door te sturen op en het controleren van soft controls.
Soft controls zijn niet-zichtbare factoren (zoals gedragsregels en tone of voice at the top) die het
gedrag van mensen binnen een organisatie beïnvloeden. Een combinatie van soft controls en interne
beheersingsmaatregelen is nodig om richting te geven aan normen en waarden binnen een
organisatie.
Voorbeelden:
1. Voorbeeldgedrag door de leiding van een organisatie.
2. Betrokkenheid van de leiding.
3. Het formuleren van realistische doelstellingen.
4. Een transparante cultuur waarin mensen elkaar aanspreken op gedrag.
Risico van een afwijking van materieel belang
RAMB = Risico op een afwijking van materieel belang.
Deze bestaat uit twee componenten:
1. Inherent risico: risico binnen het bedrijf zonder dat er interne beheersingsmaatregelen zijn
genomen (bruto risico).
2. Interne beheersingsrisico: risico binnen het bedrijf terwijl er interne beheersingsmaatregelen
tegen zijn getroffen (netto risico).
NV COS 315 zegt (gecombineerde benadering van beide twee componenten):
“De accountant heeft als doelstelling het onderkennen en inschatten van de risico’s van een afwijking
van materieel belang door middel van het verwerven van inzicht in de entiteit, haar omgeving met
inbegrip van de interne beheersing.”
Een inherent risico kan worden voorkomen door een goede interne beheersomgeving te realiseren:
dit wil zeggen dat de leiding bereid is om een correct verloop van de bedrijfsprocessen en de
verslaggeving daarover te realiseren.
Risicoanalytische controlemethode
De controlemethode waarbij een accountant risicoanalyse gebruikt.
Doelstelling van risicoanalyse:
Identificeren en inschatten van de risico’s op een afwijking van materieel belang op het niveau van de
financiële overzichten, door inzicht te verwerven in de entiteit en haar omgeving, met inbegrip van de
interne beheersing, zodat een basis wordt verkregen voor manieren om adequaat op deze risico’s in
te spelen.
Bij de risicoanalyse ontdekt de accountant regelmatig tekortkomingen in het stelsel van
risicobeheersing van de entiteit. Deze bevindingen neemt de accountant mee in de rapportering naar
het toezichthoudende orgaan en het management.
De beoordeling van interne beheersing richt zich op:
taken/bevoegdheden structuur;
informatiestructuur;
personele structuur;
optimale procesgang;
relaties tussen de organisatie-onderdelen/-processen;
integratie en gemeenschappelijk begrippenkader.
De risicoanalyse van de accountant leidt niet tot een volledige aansluiting met de risicobeheersing
binnen de gecontroleerde entiteit:
Nadruk van jaarrekeningcontrole ligt op informatierisico’s.
Risicobeheersing binnen de gecontroleerde entiteit kent vele andere facetten: beheersing
van kritische succesfactoren en daarbij horende ondernemingsrisico’s en de effectiviteit en
efficiency van de bedrijfsprocessen.
De risico-inschatting uit de analyse is de basis om de aard, de tijdsfasering en de omvang van
de te verrichten controlewerkzaamheden te bepalen in de audit.
Accountantscontrolerisico en opdrachtrisico
Met de formulering ‘redelijke mate van zekerheid’ erkent de accountant dat er een risico bestaat dat
zijn oordeel onjuist is. Dit risico staat bekend als het accountantscontrolerisico.
Naast het accountantscontrolerisico bestaat het opdrachtrisico. Dit heeft betrekking op het verlies
van een opdracht, een tuchtprocedure of een civiele procedure waarbij de accountant aansprakelijk
wordt gesteld door een derde die meent schade te hebben geleden door een onterecht afgegeven
controleverklaring.
, Of opdrachtrisico’s zich daadwerkelijk voordoen, is afhankelijk van:
Of er daadwerkelijk materiele fouten in de gecontroleerde jaarrekening aanwezig zijn.
Of de materiele fouten in de jaarrekening worden ontdekt.
Of de belanghebbenden als gevolg hiervan schade hebben geleden.
Factoren die het opdrachtrisico beïnvloeden:
1. De mate waarin belanghebbenden zich voor hun besluitvorming baseren op de jaarrekening.
2. De waarschijnlijkheid dat de gecontroleerde entiteit niet meer aan haar financiële
verplichtingen zou kunnen voldoen.
3. De branche of het geografisch gebied waarin de entiteit opereert.
4. De integriteit van de leiding van de gecontroleerde huishouding.
Opdrachtrisico kan ook worden verkleind door te sturen op en het controleren van soft controls.
Soft controls zijn niet-zichtbare factoren (zoals gedragsregels en tone of voice at the top) die het
gedrag van mensen binnen een organisatie beïnvloeden. Een combinatie van soft controls en interne
beheersingsmaatregelen is nodig om richting te geven aan normen en waarden binnen een
organisatie.
Voorbeelden:
1. Voorbeeldgedrag door de leiding van een organisatie.
2. Betrokkenheid van de leiding.
3. Het formuleren van realistische doelstellingen.
4. Een transparante cultuur waarin mensen elkaar aanspreken op gedrag.
Risico van een afwijking van materieel belang
RAMB = Risico op een afwijking van materieel belang.
Deze bestaat uit twee componenten:
1. Inherent risico: risico binnen het bedrijf zonder dat er interne beheersingsmaatregelen zijn
genomen (bruto risico).
2. Interne beheersingsrisico: risico binnen het bedrijf terwijl er interne beheersingsmaatregelen
tegen zijn getroffen (netto risico).
NV COS 315 zegt (gecombineerde benadering van beide twee componenten):
“De accountant heeft als doelstelling het onderkennen en inschatten van de risico’s van een afwijking
van materieel belang door middel van het verwerven van inzicht in de entiteit, haar omgeving met
inbegrip van de interne beheersing.”
Een inherent risico kan worden voorkomen door een goede interne beheersomgeving te realiseren:
dit wil zeggen dat de leiding bereid is om een correct verloop van de bedrijfsprocessen en de
verslaggeving daarover te realiseren.
