Samenvatting Belangrijke begrippen en leerstukken Inleiding Europees Recht 2015/2016

Inleiding Europees Recht 2015/2016
Europees Recht Algemeen Deel, W.T. Eijsbouts et al.

Week 1: Europese integratie- Geschiedenis en ‘State of Art’

Begrippen
 Gedeelde soevereiniteit houdt in dat de soevereiniteit van één land gedeeld
wordt met andere landen;
 Supranationaal is een internationaal orgaan met een zekere autonomie en
eigen bindende bevoegdheden over lidstaten;
 Intergouvernementeel houdt in dat regeringen van lidstaten zelf het initiatief
hebben;
 Communautaire methode duidt vanouds op de methode van besluitvorming die
kenmerkend was voor de Europese Gemeenschappen;
 Autonome rechtsorde is een gebied waar alle onderdanen moeten gehoorzamen
aan één rechtsorde. In dit geval is dat dus de Europese rechtsorde die geldt voor
alle lidstaten van de Europese Unie;
 Rechtsgemeenschap duidt op een gemeenschap waarin de verhoudingen tussen
het gezag en hen die eraan zijn onderworpen wordt beheerst door het recht, in
openheid, en niet door macht en beslotenheid;
 Rule of law/rechtsstaat houdt in dat alle uitoefening van
overheidsbevoegdheden op de wet is te herleiden en de grondrechten en andere
fundamentele vrijheden wordt gerespecteerd, daaronder ook verstaan toegang tot
een onafhankelijke rechter;
 Legaliteit is bedoeld om bestuurlijke eigenmachtigheid en willekeur tegen te
kunnen gaan door rechterlijk toezicht en om het primaat van politiek en
democratie boven bestuur en ambtenarij vorm te geven;
 Pijlers van de Gemeenschappen waren die van samenwerking van politie en
justitie, en die van buitenlands- en veiligheidsbeleid;
 Identiteit van een lidstaat ligt besloten in hun politieke en constitutionele
basisstructuren, waaronder die voor regionaal en lokaal zelfbestuur;
 Voorzitterschap voor de Europese Raad wordt vervuld door een gekozen
persoonlijke en vaste voorzitter voor een periode van tweeënhalf jaar. Het
Europees Parlement kiest de voorzitter van de Commissie.
 Europese instellingen zijn de Europese Raad, de Raad (van ministers) van de
EU, het Europees Parlement, de Europese Commissie en het Hof van Justitie;
 Rechtsbronnen worden onderscheiden in primair en secundair recht. Andere
belangrijke rechtsbronnen zijn ongeschreven recht, algemene rechtsbeginselen,
rechtspraak, internationaal recht, soft law en acquis communautaire;
 Primair recht zijn in de eerste plaats oprichtingsverdragen. Daarnaast zijn er ook
nog de verdragen waarbij de oprichtingsverdragen zijn aangevuld of gewijzigd.
Ook behoren hiertoe de verdragen die worden gesloten bij toetreding van nieuwe
lidstaten. Tot slot valt ook het Handvest van de grondrechten van de Europese
Unie hieronder;
 Secundair recht bestaat uit een verzameling van bindende rechtshandelingen die
de instellingen in de loop van tijd hebben aangenomen. De belangrijkste
secundaire rechtsbronnen zijn verordeningen en richtlijnen;
 Soft law kan worden omschreven als formeel niet bindende instrumenten. Ze
hebben indirecte juridische effecten en zijn erop gericht om in de praktijk een
bepaald effect teweeg te brengen;