Aantekeingen historische contexten
Geschiedenis
HC: Het Britse rijk (voor 1585):
1500: Handel EU> in Midden- Oosten = zijderoute voor tussenhandel. Hier
producten voor duurder verkocht.
Rond 1500: Oorlog in Midden- Oosten > Zijderoute onveilig, vraag naar producten in
EU blijft.
> Over zee? Wel mogelijk? Kerk zegt: Aarde = plat
> Ontdekkingsreizen
: Portugal 1e en Spanje als 2e, Portugal opzoek naar Azië. (Waren al bekend met
Afrika door bezetting
Morden) Reis gefinancierd door koningshuis. Redenen:
- Meer gebied = meer macht, Expansiedrift
- Vinden kostbare grondstoffen
- Kerstening
1497: Engeland (onder Elizabeth 1) = Protestants
Gaat mee in expansiedrift
> Claimt land in Noord- Amerika (nog niet gelijk kolonie)
Amerika: Eeuwenlang bewoond door
‘Indianen’ Komt EU brengt grote
veranderingen:
> Handelscontacten
> Nieuw voedsel/dieren/wapens/kennis
> Blootstelling aan Europese ziektes
> Colombiaanse uitwisseling
> Europeanen voelden zich superieur, voelde zich gelegitimeerd om te
bezetten van land en uitbuiten/uitmoorden van inheemse bevolking.
Het Britse Rijk (1585- 1833)
1585- 1e Engelse kolonie (North-
Carolina) Geen succes:
- te weinig voedsel
- moeizame contacten inheemse bevolking
- oorlog met Spanje, verdere kolonisatie ligt stil
1585 – 1604: Engelse Spaanse Oorlog
1607 > Nieuwe kolonies aan Oostkust Noord- Amerika
- Strategisch > controle kaapvaart, door Spanje legale piraterij, winst in kist vd
regering.
Aantal vestigingen kolonies groeit, bewoners
- Avonturiers
- Mensen die gevangenisstraf ontlopen
- Religieuze minderheden: puriteinen/founding fathers
,1623 – 1e Engelse kolonie Caraïbisch gebied
Ong. 1650: Engeland koloniën in Noord- Amerika (bestaat uit Noordelijke en
Zuidelijke kolonies) & Caribisch gebied.
- Noordelijke kolonies: Grote boeren bedrijven (ong 1800 Industrie)
- Zuidelijke kolonies: Plantages (katoen, koffie)
EN: Veel arbeidskracht nodig (in 1e instantie inheemse bevolking maar die
kunnen zware werk niet aan) dus > Sterke slaven uit Afrika d.m.v. Trans-
Atlantische slavenhandel. Onderdeel van de Driehoeks handel.
Engeland was voor slaven afhankelijk van Portugal, Spanje en Nederland > maakt
kwetsbaar.
1651: Acte van Navigatie, producten van buiten EU mogen alleen naar Engeland
worden verscheept met Britse schepen: Britten Monopolypositie > NL is boos want
zit zelf in Gouden Eeuw.
> 1e Engels- Nederlandse Handelsoorlog.
Het Britse Rijk (1585- 1833)
Ondertussen in Europa
- Ong 1550 = Opkomst Wetenschappelijke Revolutie, onderzoek doen door Ratio
en Empirisme.
- Ontdekkingen dragen bij aan kritiek op kerk; Klopt de manier waarop de sml is
ingericht wel? >
- Nee, hoe dan wel? Start Verlichting.
Verlichte denkers:
John Locke: Sociaal contract, iedereen heeft natuurrechten
- Recht op vrijheid
- Recht op leven
- Recht op bezit
Rousseau: Volkssoevereiniteit
- Regering moet wil vd burgers uitvoeren.
- Doen ze dit niet, dan mogen burgers regering afzetten.
Montesquieu: Trias Politica, scheiding vd machten > corruptie voorkomen
- Wetgevende macht
- Uitvoerende macht
- Rechtsprekende macht
18e eeuw, machthebbers op rijtje:
- In Frankrijk Lodewijk 14e (absolute macht)
- In Engeland Elizabeth (protestants)
- In Nederland (raadspensionaris + stadhouder)
, Alle 13 koloniën mogen zelf wetten maken, zolang die niet gingen tegen Britse
wetten. > Controle door Britten was lastig > Engeland wil invloed op koloniën
vergroten.
> 1765: Engeland voert extra belastingen in > Verzet vanuit Amerika, helpt niet.
> 1773: Tea Act (opnieuw belastingverhoging) > Opstand (‘no taxation without
representation’ : Verlicht idee)
> Boston Tea Party, In haven van Boston worden grote ladingen vernietigd. >
Engeland woedend, sturen een leger. > 1775, Start onafhankelijkheidsoorlog.
> 4 Juli 1776 = Amerika verklaart zichzelf onafhankelijk. Engeland herkent ze in
1783 onafhankelijk. Amerika schrijft eigen grondwet. Bill of Rights, met verlichte
ideeën.
Denkbeelden verlichting veranderen ook denken over slavernij:
- Ongelijkheid/onrechtvaardigheid past niet bij verlichting
- Past niet bij Naastenliefde vanuit Christendom
Abolitionisten zetten zich in tegen slavernij en de Europeaanse
superieuriteitsgedachten.
Engeland:
1803 = Slave Trade Act (verbod op slavenhandel, niet op slavernij)
1833 = Slavory Abolition Act (verbod op slavernij in Engeland)
Verenigde Staten:
1865 = Eind Burgeroorlog, (tussen noordleijke en zuidelijke staten) > verbod
op slavernij door
President Lincoln
Maar= Verandering voor ex slaven minimaal> vrij maar geen
inkomen/huis/eten > veel slaven blijven bij oude eigenaar.
1880- 1960 = Zuidelijke Staten invoer: Jim Crow Wetten (wettelijke
segregatie tussen witte en donkere bevolking.)
Brits- Indië
1776 – Amerika belangrijkste kolonie (vd Britten)
Nu – Compenseren voor verlies VS > Investeren in India: (Bestaat uit
verschillende Islamitische koninkrijken = Mogol Rijk (het grootst). Dit rijk 1526-
1856, brokkelt al eerder af.)
- Stichten van handelsposten
- 1600 oprichting East- Indian Company (EIC)
- Handelsmaatschappij, 1 concurrent: Portugezen
> Om deze reden = diplomatie/cadeau’s voor inlandse vorsten,
om inlanders te paaien, in ruil daarvoor krijgen Britten exclusieve
handelsrechten.
> Ten koste vd Portugezen
Geschiedenis
HC: Het Britse rijk (voor 1585):
1500: Handel EU> in Midden- Oosten = zijderoute voor tussenhandel. Hier
producten voor duurder verkocht.
Rond 1500: Oorlog in Midden- Oosten > Zijderoute onveilig, vraag naar producten in
EU blijft.
> Over zee? Wel mogelijk? Kerk zegt: Aarde = plat
> Ontdekkingsreizen
: Portugal 1e en Spanje als 2e, Portugal opzoek naar Azië. (Waren al bekend met
Afrika door bezetting
Morden) Reis gefinancierd door koningshuis. Redenen:
- Meer gebied = meer macht, Expansiedrift
- Vinden kostbare grondstoffen
- Kerstening
1497: Engeland (onder Elizabeth 1) = Protestants
Gaat mee in expansiedrift
> Claimt land in Noord- Amerika (nog niet gelijk kolonie)
Amerika: Eeuwenlang bewoond door
‘Indianen’ Komt EU brengt grote
veranderingen:
> Handelscontacten
> Nieuw voedsel/dieren/wapens/kennis
> Blootstelling aan Europese ziektes
> Colombiaanse uitwisseling
> Europeanen voelden zich superieur, voelde zich gelegitimeerd om te
bezetten van land en uitbuiten/uitmoorden van inheemse bevolking.
Het Britse Rijk (1585- 1833)
1585- 1e Engelse kolonie (North-
Carolina) Geen succes:
- te weinig voedsel
- moeizame contacten inheemse bevolking
- oorlog met Spanje, verdere kolonisatie ligt stil
1585 – 1604: Engelse Spaanse Oorlog
1607 > Nieuwe kolonies aan Oostkust Noord- Amerika
- Strategisch > controle kaapvaart, door Spanje legale piraterij, winst in kist vd
regering.
Aantal vestigingen kolonies groeit, bewoners
- Avonturiers
- Mensen die gevangenisstraf ontlopen
- Religieuze minderheden: puriteinen/founding fathers
,1623 – 1e Engelse kolonie Caraïbisch gebied
Ong. 1650: Engeland koloniën in Noord- Amerika (bestaat uit Noordelijke en
Zuidelijke kolonies) & Caribisch gebied.
- Noordelijke kolonies: Grote boeren bedrijven (ong 1800 Industrie)
- Zuidelijke kolonies: Plantages (katoen, koffie)
EN: Veel arbeidskracht nodig (in 1e instantie inheemse bevolking maar die
kunnen zware werk niet aan) dus > Sterke slaven uit Afrika d.m.v. Trans-
Atlantische slavenhandel. Onderdeel van de Driehoeks handel.
Engeland was voor slaven afhankelijk van Portugal, Spanje en Nederland > maakt
kwetsbaar.
1651: Acte van Navigatie, producten van buiten EU mogen alleen naar Engeland
worden verscheept met Britse schepen: Britten Monopolypositie > NL is boos want
zit zelf in Gouden Eeuw.
> 1e Engels- Nederlandse Handelsoorlog.
Het Britse Rijk (1585- 1833)
Ondertussen in Europa
- Ong 1550 = Opkomst Wetenschappelijke Revolutie, onderzoek doen door Ratio
en Empirisme.
- Ontdekkingen dragen bij aan kritiek op kerk; Klopt de manier waarop de sml is
ingericht wel? >
- Nee, hoe dan wel? Start Verlichting.
Verlichte denkers:
John Locke: Sociaal contract, iedereen heeft natuurrechten
- Recht op vrijheid
- Recht op leven
- Recht op bezit
Rousseau: Volkssoevereiniteit
- Regering moet wil vd burgers uitvoeren.
- Doen ze dit niet, dan mogen burgers regering afzetten.
Montesquieu: Trias Politica, scheiding vd machten > corruptie voorkomen
- Wetgevende macht
- Uitvoerende macht
- Rechtsprekende macht
18e eeuw, machthebbers op rijtje:
- In Frankrijk Lodewijk 14e (absolute macht)
- In Engeland Elizabeth (protestants)
- In Nederland (raadspensionaris + stadhouder)
, Alle 13 koloniën mogen zelf wetten maken, zolang die niet gingen tegen Britse
wetten. > Controle door Britten was lastig > Engeland wil invloed op koloniën
vergroten.
> 1765: Engeland voert extra belastingen in > Verzet vanuit Amerika, helpt niet.
> 1773: Tea Act (opnieuw belastingverhoging) > Opstand (‘no taxation without
representation’ : Verlicht idee)
> Boston Tea Party, In haven van Boston worden grote ladingen vernietigd. >
Engeland woedend, sturen een leger. > 1775, Start onafhankelijkheidsoorlog.
> 4 Juli 1776 = Amerika verklaart zichzelf onafhankelijk. Engeland herkent ze in
1783 onafhankelijk. Amerika schrijft eigen grondwet. Bill of Rights, met verlichte
ideeën.
Denkbeelden verlichting veranderen ook denken over slavernij:
- Ongelijkheid/onrechtvaardigheid past niet bij verlichting
- Past niet bij Naastenliefde vanuit Christendom
Abolitionisten zetten zich in tegen slavernij en de Europeaanse
superieuriteitsgedachten.
Engeland:
1803 = Slave Trade Act (verbod op slavenhandel, niet op slavernij)
1833 = Slavory Abolition Act (verbod op slavernij in Engeland)
Verenigde Staten:
1865 = Eind Burgeroorlog, (tussen noordleijke en zuidelijke staten) > verbod
op slavernij door
President Lincoln
Maar= Verandering voor ex slaven minimaal> vrij maar geen
inkomen/huis/eten > veel slaven blijven bij oude eigenaar.
1880- 1960 = Zuidelijke Staten invoer: Jim Crow Wetten (wettelijke
segregatie tussen witte en donkere bevolking.)
Brits- Indië
1776 – Amerika belangrijkste kolonie (vd Britten)
Nu – Compenseren voor verlies VS > Investeren in India: (Bestaat uit
verschillende Islamitische koninkrijken = Mogol Rijk (het grootst). Dit rijk 1526-
1856, brokkelt al eerder af.)
- Stichten van handelsposten
- 1600 oprichting East- Indian Company (EIC)
- Handelsmaatschappij, 1 concurrent: Portugezen
> Om deze reden = diplomatie/cadeau’s voor inlandse vorsten,
om inlanders te paaien, in ruil daarvoor krijgen Britten exclusieve
handelsrechten.
> Ten koste vd Portugezen
