Rechtsfilosofie B – Hoorcolleges 2022-
2023
HOORCOLLEGE 1: DE EUROPESE UNIE: EEN UNIE? EUROPEES?
Hierbij gaan we in op 2 vragen:
1. In welke zin is de Europese Unie een Unie?
2. In welke zin en in hoever is de Europese Unie Europees?
Ik denk dat wij kunnen zeggen dat de soort crisis die de Europese Unie op dit moment
meemaakt zijn juist allemaal crisis die juist deze twee vragen centraal stellen.
Overzicht van college 1
0. Huishoudelijke aspecten
1. Inleiding
2. Eerste aanzet tot een problematisering
Vanuit alle twee de kanten: haar unie karakter en haar unie karakter.
3. Teleologische interpretatie van het Verdrag van Rome
Twee arresten: Van Gend & Loos en Costa VS ENEL. Dit zijn de twee arresten in de jaren 60
waarmee de Europese Unie die we nu kennen eigenlijk voor het eerst van start ging. Zonder
deze twee arresten zouden de contouren van de Europese Unie zoals wij nu haar kennen
ondenkbaar zou zijn geweest.
4. De EU als ‘constitutionele’ gemeenschap
Les Verst-Arrest: Hof gaat om. Verdrag van Rome is een constitutionele handvest.
5. Autonome rechtsgemeenschap zonder politieke gemeenschap?
Het EUHvJ zegt dat de EU een autonome rechtsgemeenschap is. Maar kan je een autonome
rechtsgemeenschap zijn zonder dat je ook een politieke gemeenschap bent?
6. Opbouw van de cursus
Academische context van de cursus
Waarom volgen we deze cursus nou?
- Academisering van het onderwijs
- Vergelijking met rechtsfilosofie A
Rechtsfilosofie A was een cursus on de breedte. B is juist een cursus in de diepte. We gaan
kijken op welke manier rechtsfilosofie een oriëntatiepunt kan vormen voor juristen. We
beginnen met het recht. Vervolgens gaan we het rechtsfilosofie induiken. Dan gaan we
terug naar de rechtspraktijk
- Samenhang onderwijs/onderzoek
- Voorbeeldfunctie van vraagstelling en uitwerking daarvan
We gaan kijken wat voor vragen rechtsfilosofie stelt 4.
Onderzoek naar 1 woord: ‘’Wij’’. Amerikaanse constitutie eerste woord: ‘’We the people’’.
Nederlandse grondwet heeft geen preambule, is het alsnog evident dat Nederland zich als een
democratische staat voorstelt, is de veronderstelling dat de grondwet door stand is gebracht
door ‘’Wij het Nederlandse volk’’. Bijv. discussies gender, religie, staat het politieke gebruik
, van het woord ‘’wij’’ op stel en als dan niet iemand daarin past. Is het überhaupt zinvol om te
spreken als ‘’wij, Europeanen’’?
Huishoudelijke aspecten
- Hoorcolleges
- Inhoudsopgave
- Power Point sheets
- Samenvattingen
- Video opnames op het einde van de cursus beschikbaar gesteld
- Inhoudelijke forum op Discussion Board
- Voor administratieve of praktische zaken: Mr. Rik Leenheer:
- Tentamen en leerdoelen: moeilijke tentamens
Tentamen oefeningen: Mr. Kim Stultiens
Responsiecollege op 6 mei, laatste twee colleges vervallen en als video opnames
beschikbaar gesteld in de laatste week van april.
1. Inleiding
- Protest tegen de ‘austerity measures’:
De EU is geconfronteerd met protest tegen de austerity measures (vb. onrust in Italië).
Eerste crisis waar Europa dus mee geconfronteerd is.
Tweede voorbeeld: meldpunt overlast Polen. De PVV had dit gemaakt
- Protest tegen de ‘Poolse loodgieter’
Meldpunt overlast van de PVV
Geert Wilders heeft enkele jaren geleden een melppunt voor overlast Polen opgesteld.
Andere logo dan die van de VVD, maar lijkt er wel heel veel.
- Brexit
- Christelijke identiteit van de EU?
Johannes Paus II ijst Europa op zijn christelijke identiteit. Zegt dat het Christelijke wortels
heeft. Hij staat voor Christendom dus voor een Christelijke Europa. Als je leest wat in Polen
en Hongarije dat zijn diep Katholieke landen en willen dus niet dat er immigranten komen
vanuit syri’e en omgeving, omdat ze geen moslims willen integreren in Europa. Want ‘’zij’’
/ ‘’moslims’’ delen onze gemeenschappelijke waarden niet zeggen ze.
- Europa en immigratie:
De reis
De grens
Situatie Middellandse Zee
Vluchtelingenproblematiek
2. Eerste aanzet tot een probleemstelling
A) In welke zin is de EU een unie?
Bij elke van dit soort situaties (de situaties hierboven) is de vraag aan de orde: in welke zin is
de EU een gemeenschap?
2023
HOORCOLLEGE 1: DE EUROPESE UNIE: EEN UNIE? EUROPEES?
Hierbij gaan we in op 2 vragen:
1. In welke zin is de Europese Unie een Unie?
2. In welke zin en in hoever is de Europese Unie Europees?
Ik denk dat wij kunnen zeggen dat de soort crisis die de Europese Unie op dit moment
meemaakt zijn juist allemaal crisis die juist deze twee vragen centraal stellen.
Overzicht van college 1
0. Huishoudelijke aspecten
1. Inleiding
2. Eerste aanzet tot een problematisering
Vanuit alle twee de kanten: haar unie karakter en haar unie karakter.
3. Teleologische interpretatie van het Verdrag van Rome
Twee arresten: Van Gend & Loos en Costa VS ENEL. Dit zijn de twee arresten in de jaren 60
waarmee de Europese Unie die we nu kennen eigenlijk voor het eerst van start ging. Zonder
deze twee arresten zouden de contouren van de Europese Unie zoals wij nu haar kennen
ondenkbaar zou zijn geweest.
4. De EU als ‘constitutionele’ gemeenschap
Les Verst-Arrest: Hof gaat om. Verdrag van Rome is een constitutionele handvest.
5. Autonome rechtsgemeenschap zonder politieke gemeenschap?
Het EUHvJ zegt dat de EU een autonome rechtsgemeenschap is. Maar kan je een autonome
rechtsgemeenschap zijn zonder dat je ook een politieke gemeenschap bent?
6. Opbouw van de cursus
Academische context van de cursus
Waarom volgen we deze cursus nou?
- Academisering van het onderwijs
- Vergelijking met rechtsfilosofie A
Rechtsfilosofie A was een cursus on de breedte. B is juist een cursus in de diepte. We gaan
kijken op welke manier rechtsfilosofie een oriëntatiepunt kan vormen voor juristen. We
beginnen met het recht. Vervolgens gaan we het rechtsfilosofie induiken. Dan gaan we
terug naar de rechtspraktijk
- Samenhang onderwijs/onderzoek
- Voorbeeldfunctie van vraagstelling en uitwerking daarvan
We gaan kijken wat voor vragen rechtsfilosofie stelt 4.
Onderzoek naar 1 woord: ‘’Wij’’. Amerikaanse constitutie eerste woord: ‘’We the people’’.
Nederlandse grondwet heeft geen preambule, is het alsnog evident dat Nederland zich als een
democratische staat voorstelt, is de veronderstelling dat de grondwet door stand is gebracht
door ‘’Wij het Nederlandse volk’’. Bijv. discussies gender, religie, staat het politieke gebruik
, van het woord ‘’wij’’ op stel en als dan niet iemand daarin past. Is het überhaupt zinvol om te
spreken als ‘’wij, Europeanen’’?
Huishoudelijke aspecten
- Hoorcolleges
- Inhoudsopgave
- Power Point sheets
- Samenvattingen
- Video opnames op het einde van de cursus beschikbaar gesteld
- Inhoudelijke forum op Discussion Board
- Voor administratieve of praktische zaken: Mr. Rik Leenheer:
- Tentamen en leerdoelen: moeilijke tentamens
Tentamen oefeningen: Mr. Kim Stultiens
Responsiecollege op 6 mei, laatste twee colleges vervallen en als video opnames
beschikbaar gesteld in de laatste week van april.
1. Inleiding
- Protest tegen de ‘austerity measures’:
De EU is geconfronteerd met protest tegen de austerity measures (vb. onrust in Italië).
Eerste crisis waar Europa dus mee geconfronteerd is.
Tweede voorbeeld: meldpunt overlast Polen. De PVV had dit gemaakt
- Protest tegen de ‘Poolse loodgieter’
Meldpunt overlast van de PVV
Geert Wilders heeft enkele jaren geleden een melppunt voor overlast Polen opgesteld.
Andere logo dan die van de VVD, maar lijkt er wel heel veel.
- Brexit
- Christelijke identiteit van de EU?
Johannes Paus II ijst Europa op zijn christelijke identiteit. Zegt dat het Christelijke wortels
heeft. Hij staat voor Christendom dus voor een Christelijke Europa. Als je leest wat in Polen
en Hongarije dat zijn diep Katholieke landen en willen dus niet dat er immigranten komen
vanuit syri’e en omgeving, omdat ze geen moslims willen integreren in Europa. Want ‘’zij’’
/ ‘’moslims’’ delen onze gemeenschappelijke waarden niet zeggen ze.
- Europa en immigratie:
De reis
De grens
Situatie Middellandse Zee
Vluchtelingenproblematiek
2. Eerste aanzet tot een probleemstelling
A) In welke zin is de EU een unie?
Bij elke van dit soort situaties (de situaties hierboven) is de vraag aan de orde: in welke zin is
de EU een gemeenschap?
