Leerdoelen Voedingsleer
1. De DIO kan de verschillende componenten van een voedingskundige analyse onderscheiden
en aangeven waarom deze van belang zijn bij het ontwerpen van een voorlichting (alsook bij
het behandelen en begeleiden en bij productontwikkeling)
2. De DIO is in staat om bij het geschetste thema en casus relevante nutriënten te identificeren
COPD: verhoogde energie behoefte, verhoogde eiwit behoefte om inflammatie tegen te gaan en
herstel van de luchtwegen te bevorderen.
Bij gebruik van prednison behoefte van calcium en vitamine D verhogen, tegen osteoporose.
Obesitas: Energie inname moet verlaagd worden om zo het lichaam de overtollige vet reserves aan
te laten spreken om zo terug te komen op een gezond “normaal” gewicht.
3. De DIO is in staat om de geïdentificeerde nutriënten uit te werken op basis van de
opgestelde voedingskundige analyse
Vet
Wat chemische structuur van de voedingstof?
Glycerol (1,2,3, propaantriol) met drie vetzuren
Wat zijn de hoofdfuncties van de voedingstof?
Vet levert energie aan het lichaam: per gram 9 kilocalorieën (kcal). Ter vergelijking: koolhydraten
en eiwitten leveren 4 kcal per gram en alcohol 7 kcal.
Vet uit eten dat je niet gelijk gebruikt als energiebron wordt makkelijk omgezet in lichaamsvet. De
opslag van vet kost nauwelijks energie. Lichaamsvet is bedoeld als energievoorraad, als
bescherming voor je organen en tegen de kou.
Cellen hebben vetzuren nodig als bouwstenen en vetzuren beschermen je cellen tegen
ongewenste indringers. Verder heeft het lichaam ze nodig om je ogen, je hersenen en je spieren
goed te laten werken. Het lichaam kan de meeste vetzuren zelf maken, maar een aantal niet.
Vetzuren die je lichaam niet zelf kan maken heten essentiële vetzuren. Linolzuur en
alfalinoleenzuur zijn essentiële vetzuren.
Olie levert vitamine E. Boter, halvarine, margarine en bak- en braadvet leveren daarnaast ook
vitamine A en vitamine D. Deze vitamines zijn in vet oplosbaar en krijg je daarom ook alleen
binnen via vet.
Wat zijn de ondersteunende functies van de voedingstof?
Het transporteren van de hierboven genoemde in vet oplosbare vitamines
Hoe komt de voedingstof in de bloedbaan terecht?
Welke organen spelen een hoofdrol bij de opname van de voedingsstof?
In de twaalfvingerige darm wordt het vet verteerd. De lever maakt gal aan dat er voor zorgt dat
het vet geëmulgeerd wordt. Hierdoor kunnen de enzymen gemaakt in de alvleesklier beter
hun werk doen waardoor het vet wordt afgebroken tot glycerol en vetzuren. Er ontstaan
micellen waardoor het vet door de lymfevaten getransporteerd wordt naar de organen. Het vet
wordt niet door de bloedvaten getransporteerd.
, Spelen bepaalde hormonen een rol bij de werking van deze voedingstof?
Nee maar wel andersom. Om testosteron te kunnen produceren heeft het mannelijk lichaam
vet nodig. Testosteron wordt namelijk van cholesterol gemaakt.
Waar komt deze voedingstof in voor?
Vlees, Noten, Volle zuivelproducten, Kaas, Oliën, Boter
Onder welke omstandigheden wordt deze voedingstof optimaal gebruikt?
Wanneer het lichaam geen glycogeenvoorraad meer heeft, zal het overstappen op de verbranding van
vetzuren.
Wat doet deze voedingstof in samenwerking met andere voedingstoffen?
Vitamine A D E K worden getransporteerd door vet. Daarnaast zorgt vet voor de aanmaak van
bepaalde hormonen zoals testosteron.
Welke relatie heeft deze voedingstof met bepaalde ziektebeelden?
Het vervangen van verzadigd vet door onverzadigd vet verlaagt het LDL-cholesterol van het bloed.
LDL-cholesterol staat erom bekend niet goed te zijn voor de bloedvaten. Een te hoog LDL-
cholesterolgehalte in het bloed verhoogt daarom de kans op hart- en vaatziekten. Voor de kans op
hart- en vaatziekten is ook de verhouding tussen LDL-cholesterol en HDL-cholesterol van belang.
Hoe gedraagt deze voedingsstof zich in bepaalde beperkende diëten?
In een koolhydraatarm diëet is vet de voornaamste energiebron. Een gram vet levert 9 kcal, vandaar
dat men vaak minder vet probeert te eten wanneer men af probeert te vallen.
In hoeverre is timing van deze voedingsstof belangrijk voor de opname ervan?
Wanneer je vet met eiwit of koolhydraat eet zorgt dit voor een vertraagde opname omdat het langer
duurt voordat het gal en de enzymen uit de alvleesklier het vet hebben afgebroken. Voor de opname
van vet zelf heeft dit geen invloed.
Eiwit
Wat chemische structuur van de voedingstof?
Een eiwit is een polypeptide, een polypeptide is opgebouwd uit aminozuren.
Een eiwit kan zich in vier verschillende structuren bevinden, namelijk in de primaire, de secundaire, de
tertiaire en de quaternaire structuur.
De primaire structuur is een keten van aan elkaar gekoppelde aminozuren in een bepaalde
volgorde.
De secundaire structuur kan op een aantal manieren een vorm aannemen. Deze structuren
worden in stand gehouden door waterstof bruggen.
De tertiaire structuur net als de primaire structuur, kan de secundaire structuur ook weer een
vorm aannemen. Dit wordt dan de tertiaire structuur genoemd. Bij het vormen van tertiaire
structuren spelen zwavel en waterstoffen bruggen een rol.
De quaternaire structuur is een verzameling van een aantal polypeptiden tezamen.
Wat zijn de hoofdfuncties van de voedingstof?
Eiwitten zijn een belangrijk bouwstof van het lichaam, maar ze kunnen ook gebruikt worden
als brandstof. Ze leveren dan 4 Kcal per gram.
De eerste functie van eiwitten is zorgen voor groei, onderhoud en herstel. Onze weefsel
worden dagelijks beschadigd door allerlei verschillende dingen. Het is de taak van de eiwitten
om te zorgen dat de weefsel herstellen na een beschadiging en ook er voor te zorgen dat het
weefsel in het vervolg beter tegen schade oorzaak beschermd is (groei). Ook zorgen eiwitten
ervoor dat wanneer er een wondje is, er een ophoping plaatsvindt waardoor het bloeden stopt.
Wanneer het lichaam virussen of bacteriën signaleert, maken de eiwitten antilichamen aan die
de virussen en bacteriën gaan bestrijden. Wanneer iemand te weinig eiwit binnen krijgt is er
dus ook een kans op een verlaagd immuunsysteem.
Eiwitten zorgen ook voor het transport van verschillende stoffen in het lichaam. Zo zorgt
hemoglobine bijvoorbeeld voor het transport van zuurstof in het bloed.
Eiwitten zorgen ook voor de aanmaak van enzymen. Enzymen zorgen ervoor dat bepaalde
stoffen in het lichaam kunnen worden afgebroken.
1. De DIO kan de verschillende componenten van een voedingskundige analyse onderscheiden
en aangeven waarom deze van belang zijn bij het ontwerpen van een voorlichting (alsook bij
het behandelen en begeleiden en bij productontwikkeling)
2. De DIO is in staat om bij het geschetste thema en casus relevante nutriënten te identificeren
COPD: verhoogde energie behoefte, verhoogde eiwit behoefte om inflammatie tegen te gaan en
herstel van de luchtwegen te bevorderen.
Bij gebruik van prednison behoefte van calcium en vitamine D verhogen, tegen osteoporose.
Obesitas: Energie inname moet verlaagd worden om zo het lichaam de overtollige vet reserves aan
te laten spreken om zo terug te komen op een gezond “normaal” gewicht.
3. De DIO is in staat om de geïdentificeerde nutriënten uit te werken op basis van de
opgestelde voedingskundige analyse
Vet
Wat chemische structuur van de voedingstof?
Glycerol (1,2,3, propaantriol) met drie vetzuren
Wat zijn de hoofdfuncties van de voedingstof?
Vet levert energie aan het lichaam: per gram 9 kilocalorieën (kcal). Ter vergelijking: koolhydraten
en eiwitten leveren 4 kcal per gram en alcohol 7 kcal.
Vet uit eten dat je niet gelijk gebruikt als energiebron wordt makkelijk omgezet in lichaamsvet. De
opslag van vet kost nauwelijks energie. Lichaamsvet is bedoeld als energievoorraad, als
bescherming voor je organen en tegen de kou.
Cellen hebben vetzuren nodig als bouwstenen en vetzuren beschermen je cellen tegen
ongewenste indringers. Verder heeft het lichaam ze nodig om je ogen, je hersenen en je spieren
goed te laten werken. Het lichaam kan de meeste vetzuren zelf maken, maar een aantal niet.
Vetzuren die je lichaam niet zelf kan maken heten essentiële vetzuren. Linolzuur en
alfalinoleenzuur zijn essentiële vetzuren.
Olie levert vitamine E. Boter, halvarine, margarine en bak- en braadvet leveren daarnaast ook
vitamine A en vitamine D. Deze vitamines zijn in vet oplosbaar en krijg je daarom ook alleen
binnen via vet.
Wat zijn de ondersteunende functies van de voedingstof?
Het transporteren van de hierboven genoemde in vet oplosbare vitamines
Hoe komt de voedingstof in de bloedbaan terecht?
Welke organen spelen een hoofdrol bij de opname van de voedingsstof?
In de twaalfvingerige darm wordt het vet verteerd. De lever maakt gal aan dat er voor zorgt dat
het vet geëmulgeerd wordt. Hierdoor kunnen de enzymen gemaakt in de alvleesklier beter
hun werk doen waardoor het vet wordt afgebroken tot glycerol en vetzuren. Er ontstaan
micellen waardoor het vet door de lymfevaten getransporteerd wordt naar de organen. Het vet
wordt niet door de bloedvaten getransporteerd.
, Spelen bepaalde hormonen een rol bij de werking van deze voedingstof?
Nee maar wel andersom. Om testosteron te kunnen produceren heeft het mannelijk lichaam
vet nodig. Testosteron wordt namelijk van cholesterol gemaakt.
Waar komt deze voedingstof in voor?
Vlees, Noten, Volle zuivelproducten, Kaas, Oliën, Boter
Onder welke omstandigheden wordt deze voedingstof optimaal gebruikt?
Wanneer het lichaam geen glycogeenvoorraad meer heeft, zal het overstappen op de verbranding van
vetzuren.
Wat doet deze voedingstof in samenwerking met andere voedingstoffen?
Vitamine A D E K worden getransporteerd door vet. Daarnaast zorgt vet voor de aanmaak van
bepaalde hormonen zoals testosteron.
Welke relatie heeft deze voedingstof met bepaalde ziektebeelden?
Het vervangen van verzadigd vet door onverzadigd vet verlaagt het LDL-cholesterol van het bloed.
LDL-cholesterol staat erom bekend niet goed te zijn voor de bloedvaten. Een te hoog LDL-
cholesterolgehalte in het bloed verhoogt daarom de kans op hart- en vaatziekten. Voor de kans op
hart- en vaatziekten is ook de verhouding tussen LDL-cholesterol en HDL-cholesterol van belang.
Hoe gedraagt deze voedingsstof zich in bepaalde beperkende diëten?
In een koolhydraatarm diëet is vet de voornaamste energiebron. Een gram vet levert 9 kcal, vandaar
dat men vaak minder vet probeert te eten wanneer men af probeert te vallen.
In hoeverre is timing van deze voedingsstof belangrijk voor de opname ervan?
Wanneer je vet met eiwit of koolhydraat eet zorgt dit voor een vertraagde opname omdat het langer
duurt voordat het gal en de enzymen uit de alvleesklier het vet hebben afgebroken. Voor de opname
van vet zelf heeft dit geen invloed.
Eiwit
Wat chemische structuur van de voedingstof?
Een eiwit is een polypeptide, een polypeptide is opgebouwd uit aminozuren.
Een eiwit kan zich in vier verschillende structuren bevinden, namelijk in de primaire, de secundaire, de
tertiaire en de quaternaire structuur.
De primaire structuur is een keten van aan elkaar gekoppelde aminozuren in een bepaalde
volgorde.
De secundaire structuur kan op een aantal manieren een vorm aannemen. Deze structuren
worden in stand gehouden door waterstof bruggen.
De tertiaire structuur net als de primaire structuur, kan de secundaire structuur ook weer een
vorm aannemen. Dit wordt dan de tertiaire structuur genoemd. Bij het vormen van tertiaire
structuren spelen zwavel en waterstoffen bruggen een rol.
De quaternaire structuur is een verzameling van een aantal polypeptiden tezamen.
Wat zijn de hoofdfuncties van de voedingstof?
Eiwitten zijn een belangrijk bouwstof van het lichaam, maar ze kunnen ook gebruikt worden
als brandstof. Ze leveren dan 4 Kcal per gram.
De eerste functie van eiwitten is zorgen voor groei, onderhoud en herstel. Onze weefsel
worden dagelijks beschadigd door allerlei verschillende dingen. Het is de taak van de eiwitten
om te zorgen dat de weefsel herstellen na een beschadiging en ook er voor te zorgen dat het
weefsel in het vervolg beter tegen schade oorzaak beschermd is (groei). Ook zorgen eiwitten
ervoor dat wanneer er een wondje is, er een ophoping plaatsvindt waardoor het bloeden stopt.
Wanneer het lichaam virussen of bacteriën signaleert, maken de eiwitten antilichamen aan die
de virussen en bacteriën gaan bestrijden. Wanneer iemand te weinig eiwit binnen krijgt is er
dus ook een kans op een verlaagd immuunsysteem.
Eiwitten zorgen ook voor het transport van verschillende stoffen in het lichaam. Zo zorgt
hemoglobine bijvoorbeeld voor het transport van zuurstof in het bloed.
Eiwitten zorgen ook voor de aanmaak van enzymen. Enzymen zorgen ervoor dat bepaalde
stoffen in het lichaam kunnen worden afgebroken.
