Samenvatting Alle tentamenstof van Inleiding strafrecht jaar 1 UU

Week 1 Introductie van het straf(proces)recht
Hoofdstuk 1 Inleiding
Doelen van straffen
 Vergelding: leedtoevoeging, eigenrichting van slachtoffers en nabestaanden voorkomen
 Generale preventie: potentiële wetsovertreders afschrikken
 Speciale preventie: voorkomen dat de gestrafte weer een strafbaar feit pleegt
 Reparatie: herstel van de rechtmatige toestand

Formeel, materieel strafrecht en sanctierecht
 Formeel strafrecht
o Gaat over de wijze waarop strafrechtelijke aansprakelijkheid kan worden vastgesteld:
van opsporing, vervolging, berechting naar tenuitvoerlegging
o Wetboek van Strafvordering
 Materieel strafrecht
o Gaat over: wanneer kan een persoon strafrechtelijk verantwoordelijk worden gehouden
en welke sancties kunnen worden opgelegd?
o Wetboek van Stafrecht
 Sanctierecht
o Heeft betrekking op de voorwaarden waaronder bepaalde straffen mogen worden
opgelegd en ten uitvoer gelegd.
o Sv en Sr

Commuun en bijzonder strafrecht
 Commuun: strafrecht opgenomen in Sr én Sv
 Bijzonder: omvat strafwetten met bepalingen uit materiële strafrecht en bevoegdheden uit
formele. Bv. WVW 1994.

Hoofdstuk 7 Inleiding strafprocesrecht
Procesdeelnemers
 OM heeft vervolgingsmonopolie, geen vervolgingsplicht
 Verdachte  art. 27 lid 1 Sv
 Drie eisen binnen art. 27 lid 1 Sv; materieel criterium:
o Voorafgaande feiten en omstandigheden
o Redelijk vermoeden
o Een strafbaar feit
 Formeel criterium art. 27 lid 2 Sv
o Bepaalt dat degene tegen wie de vervolging is gericht de verdachte is.
 Aanvang van de vervolging bepaalt of lid 1 of lid 2 van toepassing is
 Rechten van de verdachte
o Zwijgrecht art. 29 lid 2 Sv; cautie hangt hier mee samen. Verdachte moet vóór ieder
verhoor op de hoogte worden gesteld van zijn zwijgrecht. Zonder cautie kan een
verklaring als onbruikbaar beschouwd worden.
o Recht op rechtsbijstand art. 28 lid 1 Sv
o Recht op kennisneming van processtukken art. 30 lid 1 Sv; verdachte heeft recht op
kennisneming van de processtukken behorend tot zijn zaak.
 Onschuldpresumptie art. 6 lid 2 EVRM; een verdachte is onschuldig tot het tegendeel is
bewezen.




1

, Procesfasen
 Fase 1; het vooronderzoek art. 132 Sv
o Verkennend onderzoek, opsporingsonderzoek, onderzoek door rechter-commissaris,
aanhangig maken met rechtsgeding
o Doel: verzamelen bewijsmateriaal en voorbereiden van de vervolgingsbeslissing
o Getemperd inquisitoir: overheid heeft de overhand, de verdachte heeft weinig invloed.
Getemperd omdat de overheid wettelijk begrensd is in wat ze mogen doen, er zitten
regels vast aan de strafvorderlijke bevoegdheden. OvJ neemt hier geen actieve houding
aan.
 Fase 2; onderzoek ter terechtzitting art. 270 Sv e.v.
o Doel: achterhalen van de precieze waarheid
o Gematigd accusatoir: verdachte is gelijkwaardig aan de procespartij, heeft dezelfde
rechten en bevoegdheden als OM.
 Fase 3; beraadslaging en uitspraak
 Fase 4; rechtsmiddelen
o Middelen om de beslissing te kunnen aanvechten  hoger beroep & cassatiemiddel
 Fase 5; tenuitvoerlegging art. 553 Sv e.v.

Proceshandelingen
 Strafvorderlijk legaliteitsbeginsel  art. 1 Sv. Opsporing en vervolging van verdachten mag
alleen op die wijze gaan zoals dat in de wet is neergelegd.
 Wet in formele zin (regering & SG) & wet in materiële zin (inhoud; algemeen geldend)
 Beginselen van een goede procesorde:
o Beginsel van redelijke en billijke belangenafweging; subsidiariteit (minder vergaand
alternatief?) en proportionaliteit (gekozen methode in verhouding met het te bereiken
doel?)

Hoofdstuk 15: Het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens
Rechtspraak door het EHRM
 EVRM wordt gehandhaafd door EHRM
 Eisen voor een klacht bij EHRM: de nationale rechtsmiddelen zijn uitgeput en klacht is binnen
6 maanden na uitspraak in eigen lang ingediend
 Rechterlijke colleges EHRM:
o Alleensprekende rechters
o Comités: 3 rechters
o Kamers: 7 rechters
o Grote kamers: 17 rechters
 Processuele rechten:
o Behandeling binnen redelijke termijn; termijn hangt af van de omstandigheden van het
geval.
o Het recht zichzelf niet te bezwaren; nemo-teneturbeginsel
o Onafhankelijke en onpartijdige rechter
o Onschuldpresumptie
o Op de hoogte gebracht worden van de beschuldiging
o Verdediging en rechtsbijstand
o Ondervraging van getuigen

Corstens, Borgers & Kooijmans: Het Nederlandse strafprocesrecht
1.3 Doeleinden van het strafproces(recht)
 Bevoegdheidstoedeling; bepaalde overheidsfunctionarissen mogen processuele
bevoegdheden uitoefenen. Bv: recht om een verdachte te verhoren.

2