Samenvatting 5VWO Biologie voor jou H9 Stofwisseling in de cel

Biologie - Hoofdstuk 9 - Stofwisseling in de cel (5V)


Hoofdstuk 9 Stofwisseling in de cel
Paragraaf 9.1 Chemie in cellen

Stofwisseling (metabolisme)
- het geheel van chemische processen in een cel

Basale metabolisme: stofwisselingsprocessen die ook in rust doorgaan
 ademhaling, hartslag

Organische stof: Altijd element C en element H, vaak ook element O
Chemische energie: energie dat in de atoombindingen van energierijke stoffen zit opgeslagen.

Assimilatie
- opbouw van organische moleculen uit kleinere moleculen
 energie nodig

Resultaat: - vorming van de organische stoffen waaruit cellen bestaan
- bij assimilatie wordt energie vastgelegd in chemische bindingen van grotere moleculen.
 koolstof waterstof verbinding is energierijk

Koolstofassimilatie: glucose vormen uit koolstofdioxide en water
- kunnen alleen autotrofe organismen
 glucose is belangrijk voor de stofwisseling als brandstof en bouwstof

glucose is vervolgens de grondstof voor de vorming van koolhydraten, vetten, DNA en eiwitten.

Voortgezette assimilatie: er ontstaan grote organische moleculen met energierijke bindingen
 uit glucose ontstaat bij fotosynthese andere stoffen

dissimilatie
- afbraak van organische moleculen tot kleinere moleculen
 energie komt vrij

Resultaat: - chemische energie komt vrij uit de stoffen voor processen in de cel

Fosforylering (Binas 67L)
- wanneer door binding van een fosfaatgroep aan ADP energierijk ATP ontstaat.
- ATP = 3 Fosfaatgroepen + adenosine (adenine + ribose)

In de binding tussen de fosfaatgroepen is veel chemische energie vastgelegd

In cellen wordt chemische energie getransporteerd door ATP (adenosinetrifosfaat)
 Opbouw van ATP  ADP + Pi + energie = ATP
 Afbraak van ATP  ATP = ADP + Pi + energie

Chemische aan ATP verwante energiedragermoleculen zijn AMP, NADP+ , NAD+




1

, Biologie - Hoofdstuk 9 - Stofwisseling in de cel (5V)


Paragraaf 9.2 Enzymen

Enzymen
- eiwitmoleculen met een specifieke ruimtelijke structuur.
- eiwitten die stofwisselingsreacties/processen katalyseren
 enzymen maken de processen mogelijk of versnellen ze
 zonder daarbij zelf te worden verbruikt.

- enzymen kunnen dus meerdere malen bepaalde handelingen uitvoeren zonder dat ze vervangen
moeten worden.

Enzymatische reacties zijn vaak evenwichtsreacties en kunnen in 2 richtingen verlopen
 weergave met dubbele pijlen

Actieve centrum: deel in het enzym waar een reactie plaats kan vinden.

Substraat: stof waarop een enzym inwerkt
Product: stof(fen) die ontstaan bij de reactie

Naam enzym = substraat + ase

Enzym-substraat-complex (E-S-complex)
- moment waarop het substraat vast zit aan het actieve centrum

Enzymen zijn substraat specifiek
- doordat het substraatmolecuul precies in het actieve centrum past
 elk enzym kan slechts 1 soort substraat katalyseren

Veel enzymen hebben voor hun werking een ander molecuul nodig: cofactor
 Anorganische stof  cofactor
 Organische stof  co-enzym

Het eigenlijke enzymmolecuul (met het actieve centrum) wordt dan apo-enzym genoemd

ATP fungeert zowel als substraat als co-enzym bij het enzym ATP’ase

Activeringsenergie
Energie die moet worden toegevoegd om de reactie op gang te brengen

Energiedrempel
- minimale hoeveelheid energie die nodig is om een reactie op gang te brengen.

Bij veel stofwisselingsprocessen is de energiedrempel vrij hoog
- temp in cel is te laag om voldoende activeringsenergie te leveren
 Door een enzym wordt de energiedrempel verlaagd.

Enzymactiviteit
- mate waarin een enzym een reactie versnelt
 meten hoeveel substraat per tijdseenheid word omgezet.




2