Geschiedenis H4
Tijdvak 8:
= tijd van burgers en stoommachines
= 1800-1900 (19e eeuw)
= ijzeren eeuw
Valt in periode moderne tijd (1800-nu)
Tijdvak 9:
= Tijd van wereld oorlogen
= 1900-1950 (1e helft 20e eeuw)
Valt in periode moderne tijd (1800-nu)
Paragraaf 1
De tsaar heeft alle macht.
- De Bojaren (Russische adel) steunen de tsaar in alles en betaalden zelf geen belasting.
- Deze Elite namen politiek maatschappelijk westerse ideeën niet over.
- De tsaar benoemt de patriarch (= soort paus, hoogste kerkvorst).
- God heeft de tsaar en adel boven het gewone volk gesteld dat dus altijd moet gehoorzamen.
Lijfeigenaren: niet-vrij, rechteloze boeren die horen bij de grond van hun heer.
Anarchisme:
- Streeft naar een wereld zonder regering/ gezag en zonder privébezit.
- Anarchisten gingen over op terreur toen hun ideologie niet gevolgd werd.
Bakoenin (1814-1876) hij was adel
Wilde het lijfeigenschap afschaffen. Volgens hem was vrijheid het meest belangrijk.
- De staat/overheid (in welke vorm dan ook) zag hij als onderdrukker.
- Bakoenin was een anarchist en dus tegen iedere vorm van gezag/overheid en bezit.
Boerensocialisme:
Socialisten-revolutionairen
‘boeren zijn de grootste groep, dus bij hen moet socialisme en revolutie starten’
= socialistische revolutionaire partij.
- Narodniki (anarchistische socialist) willen dat de mir (= dorpsgemeenschap) de grond
besturen en bezitten.
De Bourgeosie
= gericht op het westen
= liberaal
, Wilde een parlementaire democratie (dus vrij verkiezingen en een sterke volksvertegenwoordiging)
Economische ontwikkeling…
Tsaar Alexander 11 ontwikkelde industrie en mijnbouw en liet spoorwegen aanleggen.
Hij schaft in 1861 het lijfeigenschap af met als doel modernisering van de landbouw.
Mislukt: boeren blijven onvrij en gebonden aan de mir.
Oplossing: van deze misstanden volgens narodniki> vermoord in 1881
Tsaar Alexander 111 (1881- 1894)
Gaat door met moderniseren> kost veel geld.
Veel export van o.a. graan om industrie en infrastructuur te betalen.
Nadeel: bij misoogst meteen hongersnood 1891.
Trans-Siberië-Expres 1891-1900
In 1890 gestart door Alexander 111 en door Nicolaas 11 voortgezet.
Raakt in conflict met Japan bij uitbreiding spoorlijn over chinees grondgebied.
Tsaar Nicolaas 11 1894-1917
- Expansiepolitiek: conflict met Japan vanwege gebiedsuitbreiding in Mantsjoerije en Korea.
- Koelakken: stimuleerde ontwikkeling van boeren tot vrije, marktgerichte zelfstandige boeen.
Karl Marx (1818-1883)
Voorspelde een revolutie van arme, bezitloze fabrieksarbeiders (=proletariaat)
Na een dictatuur van het proletariaat zou de ideale, klasseloze maatschappij ontstaan:
De communistische heilstaat> dit is een theorie!
De ideale maatschappij volgens Karl Marx:
- Geen godsdienst
- Geen eigenbelang maar algemeen belang
- Geen klassen
- Geen privébezit
- Je werkt wat je kan en je neemt alleen wat je nodig hebt
- Geen grenzen, geen regering maar één wereld
1898
Russische sociaaldemocratische arbeiders partij
= Marxistische partij die werd verboden en voortgezet in het buitenland door Russische marxisten.
Splitsing in 1903:
Bolsjewiek (meerderheid) willen de revolutie organiseren. Leider: Lenin.
Mensjewieken (minderheid willen de spontane revolutie afwachten.
Tijdvak 8:
= tijd van burgers en stoommachines
= 1800-1900 (19e eeuw)
= ijzeren eeuw
Valt in periode moderne tijd (1800-nu)
Tijdvak 9:
= Tijd van wereld oorlogen
= 1900-1950 (1e helft 20e eeuw)
Valt in periode moderne tijd (1800-nu)
Paragraaf 1
De tsaar heeft alle macht.
- De Bojaren (Russische adel) steunen de tsaar in alles en betaalden zelf geen belasting.
- Deze Elite namen politiek maatschappelijk westerse ideeën niet over.
- De tsaar benoemt de patriarch (= soort paus, hoogste kerkvorst).
- God heeft de tsaar en adel boven het gewone volk gesteld dat dus altijd moet gehoorzamen.
Lijfeigenaren: niet-vrij, rechteloze boeren die horen bij de grond van hun heer.
Anarchisme:
- Streeft naar een wereld zonder regering/ gezag en zonder privébezit.
- Anarchisten gingen over op terreur toen hun ideologie niet gevolgd werd.
Bakoenin (1814-1876) hij was adel
Wilde het lijfeigenschap afschaffen. Volgens hem was vrijheid het meest belangrijk.
- De staat/overheid (in welke vorm dan ook) zag hij als onderdrukker.
- Bakoenin was een anarchist en dus tegen iedere vorm van gezag/overheid en bezit.
Boerensocialisme:
Socialisten-revolutionairen
‘boeren zijn de grootste groep, dus bij hen moet socialisme en revolutie starten’
= socialistische revolutionaire partij.
- Narodniki (anarchistische socialist) willen dat de mir (= dorpsgemeenschap) de grond
besturen en bezitten.
De Bourgeosie
= gericht op het westen
= liberaal
, Wilde een parlementaire democratie (dus vrij verkiezingen en een sterke volksvertegenwoordiging)
Economische ontwikkeling…
Tsaar Alexander 11 ontwikkelde industrie en mijnbouw en liet spoorwegen aanleggen.
Hij schaft in 1861 het lijfeigenschap af met als doel modernisering van de landbouw.
Mislukt: boeren blijven onvrij en gebonden aan de mir.
Oplossing: van deze misstanden volgens narodniki> vermoord in 1881
Tsaar Alexander 111 (1881- 1894)
Gaat door met moderniseren> kost veel geld.
Veel export van o.a. graan om industrie en infrastructuur te betalen.
Nadeel: bij misoogst meteen hongersnood 1891.
Trans-Siberië-Expres 1891-1900
In 1890 gestart door Alexander 111 en door Nicolaas 11 voortgezet.
Raakt in conflict met Japan bij uitbreiding spoorlijn over chinees grondgebied.
Tsaar Nicolaas 11 1894-1917
- Expansiepolitiek: conflict met Japan vanwege gebiedsuitbreiding in Mantsjoerije en Korea.
- Koelakken: stimuleerde ontwikkeling van boeren tot vrije, marktgerichte zelfstandige boeen.
Karl Marx (1818-1883)
Voorspelde een revolutie van arme, bezitloze fabrieksarbeiders (=proletariaat)
Na een dictatuur van het proletariaat zou de ideale, klasseloze maatschappij ontstaan:
De communistische heilstaat> dit is een theorie!
De ideale maatschappij volgens Karl Marx:
- Geen godsdienst
- Geen eigenbelang maar algemeen belang
- Geen klassen
- Geen privébezit
- Je werkt wat je kan en je neemt alleen wat je nodig hebt
- Geen grenzen, geen regering maar één wereld
1898
Russische sociaaldemocratische arbeiders partij
= Marxistische partij die werd verboden en voortgezet in het buitenland door Russische marxisten.
Splitsing in 1903:
Bolsjewiek (meerderheid) willen de revolutie organiseren. Leider: Lenin.
Mensjewieken (minderheid willen de spontane revolutie afwachten.
