Samenvatting Anatomie & Fysiologie ZGT

Samenvatting Anatomie & Fysiologie

Hoofdstuk 8 Urinewegstelsel
8.1 Nieren
Nieren (renes):
- Zijn twee boonvormige organen
- Liggen hoog in de buikholte, tegen de achterste buikwand,
retroperitoneaal, ter weerszijden van de wervelkolom
- Door koepelstand van het diafragma worden ze beschermd door de thorax
- Centrum van holle zijde van de nier is het nierhilum (nierpoort)
o Dit is de plaats waar de bloedvaten, zenuwtakken en lymfevaten de
nier in- en uitgaan en waar de urineleider begint
- Bovenop de nieren liggen de glandulae suprarenales (bijnieren)
o Hormoonklieren
- Nier en bijnier worden omgeven door steunvet (perirenaalvet)
o Rondom dit steunvet ligt een stevige bindweefselmantel (fascia
renalis)
 Ligt ventraal tegen het peritoneum aan en dorsaal tegen de
achterste buikwand
 Steunvet en bindweefselmantel fixeren de nieren en
beschermen ze tegen schokken en stoten van buitenaf

8.1.1 Bouw van de nier
Bouw:
- Buitenste laag bestaat uit een dun, stevig bindweefselkapsel (nierkapsel)
- Het nierweefsel bestaat uit twee te onderscheiden gebieden
o Cortex (schors)
 Is het gespikkelde weefselgebied dat direct onder het
nierkapsel ligt
o Medulla (merg)
 Ligt tussen en binnen de schors
 Hebben stompe kegels en worden mergpiramiden genoemd
 Hebben een gestreept uiterlijk en doen denken aan een
stralenkrans en worden daarom mergstralen genoemd
 Top van mergpiramide wordt nierpapil genoemd
o Deze is naar centrum van nier gericht
o Hieruit monden 3 tot 6 mergpiramiden uit in een
holte (calix, nierkelk)
 De nierkelken monden uit in een grote
centrale holte in de nier (pyelum (pelvis),
nierbekken)
 Het pyelum vernauwt naar mediaal
en gaat er hoogte van nierhilum
over in de ureter (urineleider)
 Nierkelken en nierbekken zijn
bekleed met overgangsepitheel

8.1.2 Doorbloeding van de nier
Doorbloeding:
- Vanuit een vertakking van de aorta abdominalis krijgen de nieren in rust
via de a. renalis (nierslagader) ongeveer 20% van het hartminuutvolume
aangeboden

, - De a.renalis vertakt ter hoogte van het nierhilum in kleine arteriën, die
langs het nierbekken en rond de nierkelken het nierweefsel binnengaan
- Als interlobaire arteriën lopen er aftakkingen langst de randen van de
mergpiramiden naar de oppervlakkige schorslaag
o Deze aftakkingen lopen in een boog over de basis van de piramiden
en worden de a. arcuatae (boogarteriën) genoemd
 Vertakkingen hiervan (interlobulaire arteriën) dringen het
merg- en het schorsweefsel binnen en lopen parallel aan de
mergstralen en aan de interlobaire arteriën
 Interlobulaire arteriën geven talloze arteriolen af, die in
de schors en het merg een arteriele portale circulatie
vormen
- De interlobulaire venulen en interlobaire venen die het bloed uit de nieren
afvoeren, verlopen parallel aan de arteriolen en arteriën.
- Ter hoogte van het nierhilum verenigen zich een aantal venen tot v.renalis
(nierader)
o Dit is een wijd bloedvat dat rechtstreeks uitmondt in de cava inferior

8.1.3 Het nefron
Nefron(en):
- Functionele niereenheden die zich met de bloedzuivering bezighouden
- Draagt zijn steentje bij aan de urineproductie
- Bestaat uit:
o Kapsel van Bowman
 Is een ingedikt dubbelwandig zakje van eenlagig
plaveiselepitheel
 Hierin zit een capillair dat als een kluwentje opgerold is =
glomerulus
o Glomerulus
 De holte tussen de buitenwand en de glomerulus is de
kapselholte
 Vormt een arteriële portale circulatie: een capillairnetwerk
tussen twee arteriolen (arterieel wondernet)
Kapselholte
 Toevoerende arteriole naar het kapsel heet vas afferens en is de vertakking
van een interlobulaire arterie
 Het afvoerende bloedvat, vas efferens is een arteriole en bevat dus zuurstof
Malpighilichaampje
 Kapsel van Bowman met daarin de glomerulus
 Is de filtereenheid van de nier
 Liggen allen in de nierschors
Glomerulusmembraan
 Buitenwand van kapsel van Bowman loopt naar binnen door en vormt de
glomerulusmembraan
 Dit is gespecialiseerd epitheel dat om het capillair is gewikkeld
 Het epitheel van dit bestaat uit podocyten (grote cellen met veel uitlopers,
pedikels)
 Tussen de pedikels zitten nauwe spleten, filtratiespleten
o Proximale tubulus
 Kapsel loop aan de basis uit in een kronkelig kanaaltje
(proximale tubulus)
 Kanaaltje loop in de richting van het niermerg en krijgt een
recht verloop
 In het merg is het kanaaltje recht en buigt terug in de richting
van de schors