5: Rome, From Republic to Empire
Historici delen de Romeinse Republiek in drie perioden in: vroeg (509-287 v.C.), midden (287-133
v.C.) en laat (133-31 v.C.). Het hoofdstuk begint met de oorsprong van de stad Rome, waarna de
stichting van de Republiek, vervolgens de imperiale veroveringen tot aan de instorting. De onbedoelde
gevolgen van de verovering op Rome’s samenleving, politiek en cultuur leidde tot de revolutie die de
Republiek deed instorten.
VOOR DE REPUBLIEK (753 - 509 v.C.)
Vraag: Hoe was vroeg Rome en hoe was het gevormd door relaties met zijn buren?
De antieke Romeinen geloofden dat Romulus (een nakomeling van de vluchtelingen van de
Trojaanse oorlog) op 21 april 753 v.C. Rome stichtte. Dit kan niet als waarheid worden gezien. Wel
laat archeologie zien dat Rome toen op weg was om een stad te worden.
De Eerste Romeinen en Hun Buren
Italië is centraal gelegen in het Middellandse-Zeegebied: het was zowel een doelwit voor veroveraars
als een springplank voor veroveringen. Italië bevatte delen van de meest vruchtbare en metaalrijke
stukken land in het antieke Middellandse-Zeegebied. In de eerste millennium v.C. was Italië een
mengelmoes van mensen en talen, je had de Etrusken in het noorden, de Griekse kolonisten in het
zuiden en Sicilië en daarnaast nog verschillende bergvolkeren.
In de regio Latium woonden de Kelten die Indo-Europese talen spraken, zoals het Latijn (wat
uiteindelijk de taal van de Romeinen zou worden).
Rome’s locatie was centraal, beschermd en lag aan de Tiber, waardoor Rome toegang tot de zee had.
Rome was de eerste stad waar de Tiber langskwam, waardoor ze vrijheid van beweging hadden in het
noorden en zuiden. Daarnaast lag Rome ver genoeg van de kust waardoor ze veilig waren van
stropers en piraten. Ook de heuvels boden een natuurlijke bescherming, ook voor de overstromingen.
In de achtste eeuw v.C. begon het dorp te veranderen in een stad. In de zesde eeuw v.C. had Rome
straten, muren, afvoersystemen, tempels en een renbaan. Deze transformatie werd vermoedelijk
veroorzaakt door het contact met de Griekse kolonies in het zuiden. Vanaf de achtste en zevende
eeuw v.C. transporteerden de koloniën westwaarts.
De Etrusken vormden een verbond tussen twaalf stadstaten in Etrurië (een gebied te noorden van
Rome). De Etrusken waren een briljant, rijk en oorlogszuchtig volk. Voordat de Romeinen het voor het
zeggen hadden, waren er drie Etruskische koningen aan de macht in Rome. De vraag is nog steeds
hoeveel invloed zij gehad hebben op de Romeinse cultuur. De Etrusken waren grote artiesten en
architecten en erg religieus. Etruskische elite vrouwen hadden een hoge status in vergelijking met de
Griekse en Romeinse tegenhangers.
De Romeinse Monarchie
Traditie zet dat Rome (voor de stichting van de Republiek) welgeteld zeven koningen heeft gehad. Het
aantal kan een verzinsel zijn geweest, er is wel bewijs dat er koningen waren. De koning werd
geadviseerd door een raad van oudsten, die de senaat genoemd werd. De senaat was raadgevend,
maar in de praktijk erg machtig.
De senaat bestond uit Patriciërs (erfelijke aristocraten) en Plebejers (zowel rijke als normale mensen).
Deze groepen werden de twee sociale klasse orden genoemd, waarvan de leden een
gemeenschappelijke rang delen. Alle mensen kwamen samen in een bijeenkomst in 30 lokale
eenheden. Ondanks dat de bijeenkomst door veel mensen bijgewoond werd, was de macht beperkt.
Voordat er een nieuwe wet kwam, moest de senaat het goedkeuren.
Ondanks dat er een klassensysteem was in Rome, was het open naar vreemden. Vreemden hadden
eerst een lage status, maar rond 550 v.C. veranderde dit. Rome had soldaten nodig om in oorlogen te
vechten, maar vreemdelingen moesten eerst burger worden. Koning Servius had waarschijnlijk de
falanx geïntroduceerd aan de Romeinen, met immigranten meegerekend. Deze veranderingen in het
leger leidden waarschijnlijk tot het veranderen van Rome van een monarchie naar een republiek.
Historici delen de Romeinse Republiek in drie perioden in: vroeg (509-287 v.C.), midden (287-133
v.C.) en laat (133-31 v.C.). Het hoofdstuk begint met de oorsprong van de stad Rome, waarna de
stichting van de Republiek, vervolgens de imperiale veroveringen tot aan de instorting. De onbedoelde
gevolgen van de verovering op Rome’s samenleving, politiek en cultuur leidde tot de revolutie die de
Republiek deed instorten.
VOOR DE REPUBLIEK (753 - 509 v.C.)
Vraag: Hoe was vroeg Rome en hoe was het gevormd door relaties met zijn buren?
De antieke Romeinen geloofden dat Romulus (een nakomeling van de vluchtelingen van de
Trojaanse oorlog) op 21 april 753 v.C. Rome stichtte. Dit kan niet als waarheid worden gezien. Wel
laat archeologie zien dat Rome toen op weg was om een stad te worden.
De Eerste Romeinen en Hun Buren
Italië is centraal gelegen in het Middellandse-Zeegebied: het was zowel een doelwit voor veroveraars
als een springplank voor veroveringen. Italië bevatte delen van de meest vruchtbare en metaalrijke
stukken land in het antieke Middellandse-Zeegebied. In de eerste millennium v.C. was Italië een
mengelmoes van mensen en talen, je had de Etrusken in het noorden, de Griekse kolonisten in het
zuiden en Sicilië en daarnaast nog verschillende bergvolkeren.
In de regio Latium woonden de Kelten die Indo-Europese talen spraken, zoals het Latijn (wat
uiteindelijk de taal van de Romeinen zou worden).
Rome’s locatie was centraal, beschermd en lag aan de Tiber, waardoor Rome toegang tot de zee had.
Rome was de eerste stad waar de Tiber langskwam, waardoor ze vrijheid van beweging hadden in het
noorden en zuiden. Daarnaast lag Rome ver genoeg van de kust waardoor ze veilig waren van
stropers en piraten. Ook de heuvels boden een natuurlijke bescherming, ook voor de overstromingen.
In de achtste eeuw v.C. begon het dorp te veranderen in een stad. In de zesde eeuw v.C. had Rome
straten, muren, afvoersystemen, tempels en een renbaan. Deze transformatie werd vermoedelijk
veroorzaakt door het contact met de Griekse kolonies in het zuiden. Vanaf de achtste en zevende
eeuw v.C. transporteerden de koloniën westwaarts.
De Etrusken vormden een verbond tussen twaalf stadstaten in Etrurië (een gebied te noorden van
Rome). De Etrusken waren een briljant, rijk en oorlogszuchtig volk. Voordat de Romeinen het voor het
zeggen hadden, waren er drie Etruskische koningen aan de macht in Rome. De vraag is nog steeds
hoeveel invloed zij gehad hebben op de Romeinse cultuur. De Etrusken waren grote artiesten en
architecten en erg religieus. Etruskische elite vrouwen hadden een hoge status in vergelijking met de
Griekse en Romeinse tegenhangers.
De Romeinse Monarchie
Traditie zet dat Rome (voor de stichting van de Republiek) welgeteld zeven koningen heeft gehad. Het
aantal kan een verzinsel zijn geweest, er is wel bewijs dat er koningen waren. De koning werd
geadviseerd door een raad van oudsten, die de senaat genoemd werd. De senaat was raadgevend,
maar in de praktijk erg machtig.
De senaat bestond uit Patriciërs (erfelijke aristocraten) en Plebejers (zowel rijke als normale mensen).
Deze groepen werden de twee sociale klasse orden genoemd, waarvan de leden een
gemeenschappelijke rang delen. Alle mensen kwamen samen in een bijeenkomst in 30 lokale
eenheden. Ondanks dat de bijeenkomst door veel mensen bijgewoond werd, was de macht beperkt.
Voordat er een nieuwe wet kwam, moest de senaat het goedkeuren.
Ondanks dat er een klassensysteem was in Rome, was het open naar vreemden. Vreemden hadden
eerst een lage status, maar rond 550 v.C. veranderde dit. Rome had soldaten nodig om in oorlogen te
vechten, maar vreemdelingen moesten eerst burger worden. Koning Servius had waarschijnlijk de
falanx geïntroduceerd aan de Romeinen, met immigranten meegerekend. Deze veranderingen in het
leger leidden waarschijnlijk tot het veranderen van Rome van een monarchie naar een republiek.
