Paragraaf 3.1, 3.2, 3.3, 3.4 (alleen blz 61)
§3.1 Je eigen volk en je eigen land
Waarom zochten de grote Europese mogendheden rond 1900 bondgenoten?
Eenwording Duitsland
-Duitsland was machteloos gebied omdat het bestond uit allemaal losse hertogdommen,
graafschappen, zelfstandige steden en 2 koninkrijken: Beieren en Pruisen. In de 19 e eeuw ontstonden
nationale bewegingen (= Politieke beweging die voor elk volk een eigen regering en eigen land
nastreeft) in het Duitse Rijk. De Duitse vorsten blokkeerden deze plannen => want bang voor
machtsverlies.
-Otto van Bismarck (premier van Pruisen) begint oorlog tegen Denemarken en het Oostenrijkse leger,
omdat hij dacht dat een gezamenlijke vijand de kleine delen dichter bij elkaar zou brengen. Het leek
te werken maar Oostenrijk was te makkelijk te verslaan.
-Frankrijk was bang dat Duitsland te sterk zou worden => 1870: Frankrijk verklaard Pruisen oorlog
-1871: Frankrijk verloor de oorlog, boete en provincie Elzas-Lotharingen => Fransen hadden
wraakgevoel
De wapenwedloop
-Nationalisme = Overdreven vaderlandsliefde, je eigen land is beter dan alle anderen. (Duitsers,
Fransen en Engelsen hadden allemaal nationalisme)
-De 2 doelen van Duitsland:
1.Meer koloniën, Duitsland was laat dus krijgt koloniën met weinig grondstoffen. modern
imperialisme = Landen streven naar een koloniaal wereldrijk
2.Sterke industrialisatie en militarisme: Duitslands staalproductie was rond 1900 al 2x zo groot als die
van Frankrijk en England samen. Vooral Wilhelm II stimuleerde de wapenindustrie
Als antwoord hierop gingen Frankrijk en Engeland ook meer wapens/boten produceren => het was
een wapenwedloop
Veelvolkerenstaten
Veelvolkerenstaten = Staten waarin verschillende volkeren samenleven onder één centrale regering.
(Oostenrijk-Hongarije, Rusland en het Ottomaanse/Turkse Rijk)
Gevaren van veelvolkerenstaten:
-Andere Rijken (veroveren delen)
-Nationale bewegingen (ze willen onafhankelijk worden)
-1866: Oostenrijk-Hongarije gaf de Hongaren zelfbestuur (de Hongaren zagen de koning van
Oostenrijk-Hongarije nog steeds als hun leider => dubbelmonarchie)
-Oostenrijk-Hongarije verloor gebied aan Pruisen en Italië => ze probeerden te compenseren door
Bosnië-Herzegovina te veroveren, maar veel problemen
-Osmaanse/Turkse rijk was in Klein-Azië, Arabische wereld en Balkan. Ze hadden de islam
overgenomen van de Arabieren. In de 19 e eeuw verzwakte het rijk en nationale beweging zorgde dat
het rijk uiteenviel.