Geschiedenis: hoofdstuk 1
Kenmerkende aspecten: prehistorie
1. levenswijze van jagers & verzamelaars
2. ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen
3. ontstaan van eerste stedelijke gemeenschappen
=> in prehistorie nog geen geschreven bronnen tot uitvinding schrift in
3000 v.C.
Vele soorten mensen:
Australopithecus
- tussen 4.3 miljoen en 2 miljoen jaar geleden => in Afrika
- stenen werktuigen => jagen en verzamelen
Homo Habilis
- tussen 2.2 miljoen en 1.5 miljoen jaar geleden => in Afrika
- oudste menselijke fossiel is van deze soort
- jagen en verzamelen
Homo Erectus
- tussen 1.9 miljoen en 0.4 miljoen jaar geleden => in Afrika, Azië en
Europa
- stenen werktuigen => jagen en verzamelen
- uitvinding van het vuur
Homo Sapiens
- de mens => tweevoetige primatensoort
- technologie
- industrie, handel en landbouw
Vrouwen in vroegste samenlevingen machtiger dan mannen => doordat
mannen onwetend waren over voortplanting
Kenmerken samenleving: prehistorie
- middelen van bestaan: jagen en verzamelen
- gelaagdheid: geen vaste leider => want geen grote verschillen in
rijkdom en bezit
- woonplek: kleine tentachtige hutten
=> nomadisch bestaan: ±10 maand op 1 plek, dan vertrekken vanwege
voedseltekort
10000 v.C. => begin eerste landbouwsamenlevingen
=> in Syrië, Irak en Israël => Vruchtbare Halve Maan => aan oevers
overstroomde rivieren
Mesopotamië (huidig Irak) => tussen Eufraat en Tigra => grote rivieren
Overgang naar landbouw duurde lang => geleidelijk
=> ook wel: Neolithische Revolutie => grote gevolgen
Voordeel landbouw => niet meer telkens hoeven te verhuizen =>
sedentair bestaan ontstond
, => voedseloverschotten ontstonden => niet iedereen hoefde meer voor
eten te zorgen
=> specialisatie kon ontstaan, bv. pottenbakkers, bouwvakkers etc.
Bevolking nam toe => ontstaan dorpen, later steden => handel tussen
dorpen
=> ook oorlog => zo ontstonden legers
Samenleving werd minder egalitair => grotere verschillen
=> grote boeren en belangrijke militairen kregen meer macht
=> iemand moest leiding nemen => zorgen voor voldoende eten,
veiligheid en regelgeving
=> door o.a. bovenstaande ontwikkelingen ontstond het schrift
Mesopotamië => eerste landbouwbeschaving
=> beschavingen ontstaan in stedelijke gebieden
Vruchtbare grond gecreëerd door irrigatie => samenwerking was hiervoor
nodig
Schrift van Mesopotamiërs (Soemeriërs) => spijkerschrift => allemaal
kleine tekeningetjes
=> nadeel: geeft moeilijk abstracte processen weer
Vorsten => schrijven => duidt op kennis
=> moesten ook goed zijn in aanvoeren van leger
Stadstaat => stad met omringend platteland, vormen samen een staat
=> inwoners: tussen 10000 en 50000
Informatie over religie => terug te vinden uit graven
=> ook uit: Ziggoerat-tempels
Schrift teruggevonden op kleitabletten => bv. de wetten
=> vastgelegde wetgeving zorgde voor gelijkheid => geen willekeur in
soortgelijke situaties
Koning Hammoerabi => oudste wetten, erg streng
=> gebaseerd op: oog om oog, tand om tand
=> vastgelegde wetgeving zorgde voor gelijkheid, geen willekeur in
soortgelijke situaties
Egypte
Jaarlijkse overstromingen zorgden ervoor dat landbouw mogelijk werd =>
hoge beschaving kon ontstaan
Gelaagdheid samenleving: (laag naar hoog)
slaven => boeren => ambachtslieden => soldaten > schrijvers,
geestelijken en generaals
=> hoogste: farao => stamde volgens Egyptenaren van zonnegoden af
Kenmerkende aspecten: prehistorie
1. levenswijze van jagers & verzamelaars
2. ontstaan van landbouw en landbouwsamenlevingen
3. ontstaan van eerste stedelijke gemeenschappen
=> in prehistorie nog geen geschreven bronnen tot uitvinding schrift in
3000 v.C.
Vele soorten mensen:
Australopithecus
- tussen 4.3 miljoen en 2 miljoen jaar geleden => in Afrika
- stenen werktuigen => jagen en verzamelen
Homo Habilis
- tussen 2.2 miljoen en 1.5 miljoen jaar geleden => in Afrika
- oudste menselijke fossiel is van deze soort
- jagen en verzamelen
Homo Erectus
- tussen 1.9 miljoen en 0.4 miljoen jaar geleden => in Afrika, Azië en
Europa
- stenen werktuigen => jagen en verzamelen
- uitvinding van het vuur
Homo Sapiens
- de mens => tweevoetige primatensoort
- technologie
- industrie, handel en landbouw
Vrouwen in vroegste samenlevingen machtiger dan mannen => doordat
mannen onwetend waren over voortplanting
Kenmerken samenleving: prehistorie
- middelen van bestaan: jagen en verzamelen
- gelaagdheid: geen vaste leider => want geen grote verschillen in
rijkdom en bezit
- woonplek: kleine tentachtige hutten
=> nomadisch bestaan: ±10 maand op 1 plek, dan vertrekken vanwege
voedseltekort
10000 v.C. => begin eerste landbouwsamenlevingen
=> in Syrië, Irak en Israël => Vruchtbare Halve Maan => aan oevers
overstroomde rivieren
Mesopotamië (huidig Irak) => tussen Eufraat en Tigra => grote rivieren
Overgang naar landbouw duurde lang => geleidelijk
=> ook wel: Neolithische Revolutie => grote gevolgen
Voordeel landbouw => niet meer telkens hoeven te verhuizen =>
sedentair bestaan ontstond
, => voedseloverschotten ontstonden => niet iedereen hoefde meer voor
eten te zorgen
=> specialisatie kon ontstaan, bv. pottenbakkers, bouwvakkers etc.
Bevolking nam toe => ontstaan dorpen, later steden => handel tussen
dorpen
=> ook oorlog => zo ontstonden legers
Samenleving werd minder egalitair => grotere verschillen
=> grote boeren en belangrijke militairen kregen meer macht
=> iemand moest leiding nemen => zorgen voor voldoende eten,
veiligheid en regelgeving
=> door o.a. bovenstaande ontwikkelingen ontstond het schrift
Mesopotamië => eerste landbouwbeschaving
=> beschavingen ontstaan in stedelijke gebieden
Vruchtbare grond gecreëerd door irrigatie => samenwerking was hiervoor
nodig
Schrift van Mesopotamiërs (Soemeriërs) => spijkerschrift => allemaal
kleine tekeningetjes
=> nadeel: geeft moeilijk abstracte processen weer
Vorsten => schrijven => duidt op kennis
=> moesten ook goed zijn in aanvoeren van leger
Stadstaat => stad met omringend platteland, vormen samen een staat
=> inwoners: tussen 10000 en 50000
Informatie over religie => terug te vinden uit graven
=> ook uit: Ziggoerat-tempels
Schrift teruggevonden op kleitabletten => bv. de wetten
=> vastgelegde wetgeving zorgde voor gelijkheid => geen willekeur in
soortgelijke situaties
Koning Hammoerabi => oudste wetten, erg streng
=> gebaseerd op: oog om oog, tand om tand
=> vastgelegde wetgeving zorgde voor gelijkheid, geen willekeur in
soortgelijke situaties
Egypte
Jaarlijkse overstromingen zorgden ervoor dat landbouw mogelijk werd =>
hoge beschaving kon ontstaan
Gelaagdheid samenleving: (laag naar hoog)
slaven => boeren => ambachtslieden => soldaten > schrijvers,
geestelijken en generaals
=> hoogste: farao => stamde volgens Egyptenaren van zonnegoden af
