Hoorcolleges
HC1 INTRODUCTIE
Ziekteleer niet volledig tentamenstof!
Practicum 1 niet goed te vervangen. De leerstof wordt vervangen door HC1, 2 en WC2. Practicum 1
vervalt! Alternatief studiemateriaal via blackboard.
Deeltoets gekoppeld aan practicum 2!
WC2 per groep maken. Eindtoets bestaat voor een groot deel uit open vragen!
Ziekteleer:
5.2.2.: keratinestoornissen en hypertrofische huidaandoeningen
5.3.2, 5.3.3. en 5.3.2: huidaandoeningen door bacteriën, schimmels, gisten en artropoden.
5.2.1 en 5.2.4: aangeboren huid- en vachtaandoeningen en alopecia
5.2.3: immuungemedieerde huidaandoeningen
5.3: infectieuze huidaandoeningen
Reader diagnostiek van de huidpatiënt
Zachary hfst integument: paragraaf
- dysfunction/response to injury
- portals of entry/pathways of spread
- defense mechanisms/barrier systems
Algemene opbouw van de huid
Functies van de huid
Bescherming
Directe bescherming: barrière extern-intern
• mechanisch
• Uv-straling
• Chemisch
• Thermisch
• Vochtbalans
En indirecte bescherming (bijvoorbeeld camouflage)
Interactie met de omgeving
• Tast (druk), pijn, temperatuur
• Uiterlijk vertoon
En verder
Metabole functies
- Opslag vet
- Aanmaak vitamine D
Secretie
- Talgklier, zweetklier, melkklier
Thermoregulatie
,Embryonale ontwikkeling
De cutis bestaat uit de epidermis en dermis. Onder de cutis zit de subcutis.
Uit de epidermis ontwikkelen ook uit de dermatomen: onderdelen van de somieten van het axiale
mesodermis. Alleen de dermis van de schedel is een uitzondering:
ontwikkelt uit craniale neurale lijst. Subcutis bestaat uit mesoderm.
In het mesoderm bestaat de dermis oorspronkelijk uit een 1-lagig epitheel.
Gaat prolifereren en vormt een meerlagig plaveiselepitheel.
Proliferatie
• Basale cellen (autocrine) → Transforming Growth Factor a (TGFa)
• Fibroblasten (mesenchym, paracrien) → Keratinocyte Growth
Factor (KGF, FGF7)
Ook: integratie van melanocyten en Merkel cellen vanuit neurale lijst en
Langerhans cellen vanuit het beenmerg.
Neurale lijstcellen migreren de dermis in naar de dermis en differentiëren
tot melanocyten en Merkel cellen. Merkel cellen voor de tast,
melanocyten voor pigment. De cellen van Langerhans zijn APC’s en
ontwikkelen vanuit precursors van het beenmerg.
Epidermis kan lokaal verdikken o.i.v. dermis. Type signaal: bv een haar ontwikkelt.
Basisrecept van de huid:
De verhouding tussen deze kunnen veranderen en er kunnen ook nog huidderivaten aanwezig zijn.
Epidermis (opperhuid)
Bestaat uit meerlagig verhoornd plaveiselepitheel. Mate van verhoorning verschilt per diersoort en
per locatie op het lichaam, gebonden aan een functie. Epidermis bijvoorbeeld dik op voeten voor
extra mechanische bescherming.
5 lagen:
- Laag boven de bm, hoge delingsactiviteit.
,Epidermis: keratinocyten + overige cellen
Melanocyten
• Productie pigmentkorrels (melanosomen)
• Afgifte door melanocyt
• Opname door keratinocyt → migreert mee naar bovenste huidlagen
Cellen van Langerhans
• Afweer
• ‘’sampling’’ door onderbreken TJ
Merkel cellen
• Gevoel
Huid varken
Donkerpaarse band bovenaan = epidermis
Lichtpaars: dermis
Wit: subcutis
Cellen in de onderste laag: rond, meerhoekig
Hogere lagen: platten af. Meerlagig. Bovenste lagen: geen
celkernen aanwezig en stulpen al wat af. Dus verhoornend. Dermale papillen aanwezig, is de
plooiing: contact oppervlak vergroten -> meer stevigheid.
Epidermis neusspiegel koe
• Stratum basale
o Van dermis gescheiden door basaalmembraan
o Aan basaalmembraan gehecht door hemidesmosomen
o Proliferatie
• Stratum spinosum
o Stevigheid door onderlinge aanhechting via desmosomen
o Voedingsstoffen verspreiden zich vanuit dermis door epidermis, via intercellulair
• Stratum granulosum
o Cellen produceren keratohyaliene granules en
lamellaire granules
o Platten steeds verder af, raken steeds verder
gevuld met keratine
o Lipiden worden buiten de cel gebracht
o Bovenste lagen: tight junctions tussen de cellen,
extra barrière
• Stratum lucidum
o Niet standaard aanwezig, vooral bij hele dikke
huid
• Stratum corneum
o Cellen dood en geheel gevuld met keratine
o Worden bij elkaar gehouden door lipiden
, o Schilfert geleidelijk af
Stratum basale – basaalmembraan
Basaal membraan vormt de scheiding tussen epidermis en dermis. Met hemidesmosomen zijn de
celeln van de str. basale verbonden met de basaalmembraan. Hemidesmosomen verbonden met
keratinefilamenten aan cytoskelet voor stevigheid.
Verbinding met basaal membraan verbroken: bullus, AL tegen componenten van de
hemidesmosomen, cellen van str. basale laten los van basaalmembraan: ruimte tussen dermis en
epidermis. Holte vult zich met vocht, blaarvorming te zien.
Melanocyten zitten in het stratum basale. Melenaocyten
migreren niet! Geven pigment af aan keratinocyten die naar het oppervlak toe gaan. Toename UV
straling: productie melanine neemt toe. Ook een genetische component speelt hierin een rol.
Stratum spinosum
• Aanhechting d.m.v. desmosomen: stevigheid
• Aantasting desmosomen door bijvoorbeeld auto-antilichamen (pemfigs): blaren, huidlaesies
Stratum granulosum
• Tight junctions: bovenin, extra barrière tegen stoffen van externe milieu en beperking
vochtverlies, beperken transport van voedingsstoffen.
Atopische dermatitis: afwijkend, allergie.
Stratum lucidum
• Alleen bij zeer dikke huid
• Translucent uiterlijk door aanwezigheid eleidine
(transformatieproduct keratohyaliene)
Stratum corneum
• Vorm – functie: variabele dikte
• En adaptief! Naar gelang de belasting
(eelt)
HC1 INTRODUCTIE
Ziekteleer niet volledig tentamenstof!
Practicum 1 niet goed te vervangen. De leerstof wordt vervangen door HC1, 2 en WC2. Practicum 1
vervalt! Alternatief studiemateriaal via blackboard.
Deeltoets gekoppeld aan practicum 2!
WC2 per groep maken. Eindtoets bestaat voor een groot deel uit open vragen!
Ziekteleer:
5.2.2.: keratinestoornissen en hypertrofische huidaandoeningen
5.3.2, 5.3.3. en 5.3.2: huidaandoeningen door bacteriën, schimmels, gisten en artropoden.
5.2.1 en 5.2.4: aangeboren huid- en vachtaandoeningen en alopecia
5.2.3: immuungemedieerde huidaandoeningen
5.3: infectieuze huidaandoeningen
Reader diagnostiek van de huidpatiënt
Zachary hfst integument: paragraaf
- dysfunction/response to injury
- portals of entry/pathways of spread
- defense mechanisms/barrier systems
Algemene opbouw van de huid
Functies van de huid
Bescherming
Directe bescherming: barrière extern-intern
• mechanisch
• Uv-straling
• Chemisch
• Thermisch
• Vochtbalans
En indirecte bescherming (bijvoorbeeld camouflage)
Interactie met de omgeving
• Tast (druk), pijn, temperatuur
• Uiterlijk vertoon
En verder
Metabole functies
- Opslag vet
- Aanmaak vitamine D
Secretie
- Talgklier, zweetklier, melkklier
Thermoregulatie
,Embryonale ontwikkeling
De cutis bestaat uit de epidermis en dermis. Onder de cutis zit de subcutis.
Uit de epidermis ontwikkelen ook uit de dermatomen: onderdelen van de somieten van het axiale
mesodermis. Alleen de dermis van de schedel is een uitzondering:
ontwikkelt uit craniale neurale lijst. Subcutis bestaat uit mesoderm.
In het mesoderm bestaat de dermis oorspronkelijk uit een 1-lagig epitheel.
Gaat prolifereren en vormt een meerlagig plaveiselepitheel.
Proliferatie
• Basale cellen (autocrine) → Transforming Growth Factor a (TGFa)
• Fibroblasten (mesenchym, paracrien) → Keratinocyte Growth
Factor (KGF, FGF7)
Ook: integratie van melanocyten en Merkel cellen vanuit neurale lijst en
Langerhans cellen vanuit het beenmerg.
Neurale lijstcellen migreren de dermis in naar de dermis en differentiëren
tot melanocyten en Merkel cellen. Merkel cellen voor de tast,
melanocyten voor pigment. De cellen van Langerhans zijn APC’s en
ontwikkelen vanuit precursors van het beenmerg.
Epidermis kan lokaal verdikken o.i.v. dermis. Type signaal: bv een haar ontwikkelt.
Basisrecept van de huid:
De verhouding tussen deze kunnen veranderen en er kunnen ook nog huidderivaten aanwezig zijn.
Epidermis (opperhuid)
Bestaat uit meerlagig verhoornd plaveiselepitheel. Mate van verhoorning verschilt per diersoort en
per locatie op het lichaam, gebonden aan een functie. Epidermis bijvoorbeeld dik op voeten voor
extra mechanische bescherming.
5 lagen:
- Laag boven de bm, hoge delingsactiviteit.
,Epidermis: keratinocyten + overige cellen
Melanocyten
• Productie pigmentkorrels (melanosomen)
• Afgifte door melanocyt
• Opname door keratinocyt → migreert mee naar bovenste huidlagen
Cellen van Langerhans
• Afweer
• ‘’sampling’’ door onderbreken TJ
Merkel cellen
• Gevoel
Huid varken
Donkerpaarse band bovenaan = epidermis
Lichtpaars: dermis
Wit: subcutis
Cellen in de onderste laag: rond, meerhoekig
Hogere lagen: platten af. Meerlagig. Bovenste lagen: geen
celkernen aanwezig en stulpen al wat af. Dus verhoornend. Dermale papillen aanwezig, is de
plooiing: contact oppervlak vergroten -> meer stevigheid.
Epidermis neusspiegel koe
• Stratum basale
o Van dermis gescheiden door basaalmembraan
o Aan basaalmembraan gehecht door hemidesmosomen
o Proliferatie
• Stratum spinosum
o Stevigheid door onderlinge aanhechting via desmosomen
o Voedingsstoffen verspreiden zich vanuit dermis door epidermis, via intercellulair
• Stratum granulosum
o Cellen produceren keratohyaliene granules en
lamellaire granules
o Platten steeds verder af, raken steeds verder
gevuld met keratine
o Lipiden worden buiten de cel gebracht
o Bovenste lagen: tight junctions tussen de cellen,
extra barrière
• Stratum lucidum
o Niet standaard aanwezig, vooral bij hele dikke
huid
• Stratum corneum
o Cellen dood en geheel gevuld met keratine
o Worden bij elkaar gehouden door lipiden
, o Schilfert geleidelijk af
Stratum basale – basaalmembraan
Basaal membraan vormt de scheiding tussen epidermis en dermis. Met hemidesmosomen zijn de
celeln van de str. basale verbonden met de basaalmembraan. Hemidesmosomen verbonden met
keratinefilamenten aan cytoskelet voor stevigheid.
Verbinding met basaal membraan verbroken: bullus, AL tegen componenten van de
hemidesmosomen, cellen van str. basale laten los van basaalmembraan: ruimte tussen dermis en
epidermis. Holte vult zich met vocht, blaarvorming te zien.
Melanocyten zitten in het stratum basale. Melenaocyten
migreren niet! Geven pigment af aan keratinocyten die naar het oppervlak toe gaan. Toename UV
straling: productie melanine neemt toe. Ook een genetische component speelt hierin een rol.
Stratum spinosum
• Aanhechting d.m.v. desmosomen: stevigheid
• Aantasting desmosomen door bijvoorbeeld auto-antilichamen (pemfigs): blaren, huidlaesies
Stratum granulosum
• Tight junctions: bovenin, extra barrière tegen stoffen van externe milieu en beperking
vochtverlies, beperken transport van voedingsstoffen.
Atopische dermatitis: afwijkend, allergie.
Stratum lucidum
• Alleen bij zeer dikke huid
• Translucent uiterlijk door aanwezigheid eleidine
(transformatieproduct keratohyaliene)
Stratum corneum
• Vorm – functie: variabele dikte
• En adaptief! Naar gelang de belasting
(eelt)
