Samenvatting JIB1
Onderdeel Bestuursrecht
Hoofdstuk 14: Toezicht en handhaving
Inleiding
Bestuursorganen van provincies of gemeenten hebben bevoegdheden gekregen om zonder
voorafgaande toestemming van een rechter te handelen;
- Last onder bestuursdwang
- Last onder dwangsom
- Art 125 gemw, 122 provw en art 5:32 awb
Aan andere bestuursorganen zoals ministers worden deze bevoegdheden bij bijzondere wetten
toegekend
Handhavingstekort
Als rechtsnormen worden geschonden en er handhavend moet worden opgetreden, maar
bevoegde bestuursorgaan niet wil of kan optreden
Bestuurlijke sanctie
Sanctie die bestuursorgaan opgelegd tegen een overtreding
Art 5:2 lid 1a Awb ‘door bestuursorgaan wegens een overtreding opgelegde
verplichting of onthouden aanspraak’
Bestuurlijke wetgeving bevat ook toezichtbevoegdheden doel = vaststelling van overtredingen
Toezicht
Het houden van controle op de naleving van wettelijke regels
Om adequaat te handhaven moet overtredingen worden geconstateerd, hiervoor
zijn toezichtbevoegdheden
Titel 5.2 Awb
Algemene regels voor uitoefenen van toezicht
Er mag niet zomaar op iedereen toezicht worden gehouden
Toezichthouder Art 5:11 awb
Een persoon, bij of krachtens wettelijk voorschrift belast met het houden van
toezicht op naleving van voorschrift
Toezichthouder heeft dus, tenzij anders aangegeven de bevoegdheden en
rechten die in titel 5.2 Awb worden genoemd
Bevoegdheden en rechten toezichthouder
Art 5:15 t/m 5:20 awb
1. Tot het betreden van elke plaats, met uitzondering van een woning zonder toestemming van
de bewoner Art 5:15 Awb
2. Zich zo nodig toegang verschaft met behulp van sterke arm en zich te doen verzegellen door
personen die daartoe door hem zijn aangewezen Art 5:15 Awb
3. Inlichtingen te vorderen Art 5:16 Awb
4. Inzage te vorderen van een identiteitsbewijs Art 5:16a Awb
5. Inzage vorderen van zakelijke gegevens Art 5:17 Awb
, Lid 1 kopieën te maken van zakelijke gegevens
Lid 2 gegevens mee te nemen als ter plekke geen kopieën kunnen worden
gemaakt
6. Zaken te onderzoeken en monsters te nemen (mee te nemen) Art 5:18 awb
7. Vervoermiddelen met betrekking waartoe hij een toezichthoudende taak heeft op hun lading
te onderzoeken Art 5:19 Awb
Lading te onderzoeken
Vorderen dat voertuig stil wordt gehouden en overgeplaatst
Inzage van wettelijke bescheiden te vorderen
In bijzondere wetten kunnen aan toezichthouder aanvullende of beperkte (art 5:14 Awb)
bevoegdheden worden toegekend
Wettelijke medewerkingsplicht
Een ieder is verplicht om aan een toezichthouder alle medewerking te verlenen die deze
redelijkerwijs kan vorderen Art 5:20 lid 1 Awb
Het opzettelijk niet voldoen aan deze verplichting is een misdrijf Art 184 lid 1 Sr
Niet naleving van de identiteitsplicht is een overtreding Art 447 e Sr
Weigering medewerkingsplicht
Alleen personen uit hoofde ambt, beroep of wettelijk voorschrift mogen de
medewerkingsverplichting weigeren Art 5:20 lid 2 Awb
Normering van de uitoefening van toezicht
Een toezichthouder controleert bijvoorbeeld of een vergunninghouder zich houdt aan de
voorwaarden
De bevoegdheden en rechten kunnen worden uitgeoefend in situaties waarin nog geen
verdenking is van een overtreding
Vermoeden van overtreding is geen vereiste voor toezicht
Een toezichthouder moet zich in ieder geval legitimeren voordat hij van zijn bevoegdheden gebruikt
maakt Art 5:12 Awb
Hij maakt alleen gebruik van zijn bevoegdheden voor zover dat redelijkerwijs voor de
vervulling van zijn taak nodig is Art 5:13 Awb
Overtreding en bestuurlijke sancties
Bestuurlijke sanctie
Een door bestuursorgaan wegens overtreding opgelegde verplichting of onthouden
aanspraak Art 5:2 lid 1 sub a Awb
Overtreding
Gedraging in strijd met enig wettelijk voorschrift art 5:1 lid 1 Awb
Voorbeelden van bestuurlijke sancties
- Last onder dwangsom
- Last onder bestuursdwang
- Bestuurlijke boete
Bovenstaande kunnen worden onderverdeel in herstel- en bestraffende sancties
bestuursorganen die bevoegd zijn een last onder bestuursdwang op te leggen, kunnen op grond van
art 5:32 awb in plaats van een last onder bestuursdwang ook een last onder dwangsom op leggen
, Herstelsancties
Gericht op het beëindigen van een illegale situatie
Bestraffende sancties
Toevoegen van leed aan de dader
Art 5:21 Awb definieert de last onder bestuursdwang als: ‘de herstelsanctie, inhoudende;
Geheel of gedeeltelijk herstel van overtreding met de bevoegdheid van bestuursorgaan om
de last door feitelijk handelen ten uitvoer te leggen, als de last niet of niet tijdig wordt
uitgevoerd
Art 5:31d Awb definieert de last onder dwangsom als: ‘de herstelsanctie, inhoudende:
de last tot geheel of gedeeltelijk herstel van overtreding met de verplichting tot betaling van
geldsom indien de last niet of niet tijdig wordt uitgevoerd
bestuurlijke boete
de bestraffende sanctie inhoudende een onvoorwaardelijke verplichting tot betaling van een
geldsom Art 5:40 lid 1 Awb
Overtreder
alle bestuurlijke sanctie worden opgelegd aan de overtreder = hoofdregel
onder overtreder wordt verstaan: degene die de overtreding pleegt of medepleegt
Art 5:1 lid 1 en 2 Awb
Overtredingen kunnen worden begaan door natuurlijke personen en rechtspersonen Art 5:1 lid 3
Awb
verrichten meerdere personen afzonderlijke alle handelingen die tot een overtreding leiden, dan zijn
zij allen aan te merken als overtreders
Medeplegen
als bedoeld is in art 5:2 lid 2 Awb is sprake van medeplegen als de betrokken personen niet
afzonderlijke alle handelingen verrichten, maar wel betrokkenheid hebben gehad bij de
overtreding door bewuste samenwerking en gezamenlijk plan
moet sprake zijn van nauwe en bewuste samenwerking, personen moeten
gelijkwaardige bijdrage hebben geleverd
Een herstelsanctie of bestraffende sanctie
Herstelsanctie
heeft als doel het herstellen of bewerkstelligen van de toestand die zou zijn ontstaan of er is
bestuurlijke sanctie last onder dwangsom en last onder bestuursdwang
geen benadeling van overtreding die verder gaat dan die voortvloeit uit naleven van
bepaalde voorschriften, mag dus niet verder strekken dan nodig voor herstel van
onrechtmatige toestand
Bestraffende sanctie
bestuurlijke sanctie voor zover deze beoogt de overtreder leed toe te voegen
toevoegen van leed is gericht op het bewerkstellen van norm conform gedrag van
overtreder
belangrijkste bestraffende sanctie bestuurlijke boete
Onderdeel Bestuursrecht
Hoofdstuk 14: Toezicht en handhaving
Inleiding
Bestuursorganen van provincies of gemeenten hebben bevoegdheden gekregen om zonder
voorafgaande toestemming van een rechter te handelen;
- Last onder bestuursdwang
- Last onder dwangsom
- Art 125 gemw, 122 provw en art 5:32 awb
Aan andere bestuursorganen zoals ministers worden deze bevoegdheden bij bijzondere wetten
toegekend
Handhavingstekort
Als rechtsnormen worden geschonden en er handhavend moet worden opgetreden, maar
bevoegde bestuursorgaan niet wil of kan optreden
Bestuurlijke sanctie
Sanctie die bestuursorgaan opgelegd tegen een overtreding
Art 5:2 lid 1a Awb ‘door bestuursorgaan wegens een overtreding opgelegde
verplichting of onthouden aanspraak’
Bestuurlijke wetgeving bevat ook toezichtbevoegdheden doel = vaststelling van overtredingen
Toezicht
Het houden van controle op de naleving van wettelijke regels
Om adequaat te handhaven moet overtredingen worden geconstateerd, hiervoor
zijn toezichtbevoegdheden
Titel 5.2 Awb
Algemene regels voor uitoefenen van toezicht
Er mag niet zomaar op iedereen toezicht worden gehouden
Toezichthouder Art 5:11 awb
Een persoon, bij of krachtens wettelijk voorschrift belast met het houden van
toezicht op naleving van voorschrift
Toezichthouder heeft dus, tenzij anders aangegeven de bevoegdheden en
rechten die in titel 5.2 Awb worden genoemd
Bevoegdheden en rechten toezichthouder
Art 5:15 t/m 5:20 awb
1. Tot het betreden van elke plaats, met uitzondering van een woning zonder toestemming van
de bewoner Art 5:15 Awb
2. Zich zo nodig toegang verschaft met behulp van sterke arm en zich te doen verzegellen door
personen die daartoe door hem zijn aangewezen Art 5:15 Awb
3. Inlichtingen te vorderen Art 5:16 Awb
4. Inzage te vorderen van een identiteitsbewijs Art 5:16a Awb
5. Inzage vorderen van zakelijke gegevens Art 5:17 Awb
, Lid 1 kopieën te maken van zakelijke gegevens
Lid 2 gegevens mee te nemen als ter plekke geen kopieën kunnen worden
gemaakt
6. Zaken te onderzoeken en monsters te nemen (mee te nemen) Art 5:18 awb
7. Vervoermiddelen met betrekking waartoe hij een toezichthoudende taak heeft op hun lading
te onderzoeken Art 5:19 Awb
Lading te onderzoeken
Vorderen dat voertuig stil wordt gehouden en overgeplaatst
Inzage van wettelijke bescheiden te vorderen
In bijzondere wetten kunnen aan toezichthouder aanvullende of beperkte (art 5:14 Awb)
bevoegdheden worden toegekend
Wettelijke medewerkingsplicht
Een ieder is verplicht om aan een toezichthouder alle medewerking te verlenen die deze
redelijkerwijs kan vorderen Art 5:20 lid 1 Awb
Het opzettelijk niet voldoen aan deze verplichting is een misdrijf Art 184 lid 1 Sr
Niet naleving van de identiteitsplicht is een overtreding Art 447 e Sr
Weigering medewerkingsplicht
Alleen personen uit hoofde ambt, beroep of wettelijk voorschrift mogen de
medewerkingsverplichting weigeren Art 5:20 lid 2 Awb
Normering van de uitoefening van toezicht
Een toezichthouder controleert bijvoorbeeld of een vergunninghouder zich houdt aan de
voorwaarden
De bevoegdheden en rechten kunnen worden uitgeoefend in situaties waarin nog geen
verdenking is van een overtreding
Vermoeden van overtreding is geen vereiste voor toezicht
Een toezichthouder moet zich in ieder geval legitimeren voordat hij van zijn bevoegdheden gebruikt
maakt Art 5:12 Awb
Hij maakt alleen gebruik van zijn bevoegdheden voor zover dat redelijkerwijs voor de
vervulling van zijn taak nodig is Art 5:13 Awb
Overtreding en bestuurlijke sancties
Bestuurlijke sanctie
Een door bestuursorgaan wegens overtreding opgelegde verplichting of onthouden
aanspraak Art 5:2 lid 1 sub a Awb
Overtreding
Gedraging in strijd met enig wettelijk voorschrift art 5:1 lid 1 Awb
Voorbeelden van bestuurlijke sancties
- Last onder dwangsom
- Last onder bestuursdwang
- Bestuurlijke boete
Bovenstaande kunnen worden onderverdeel in herstel- en bestraffende sancties
bestuursorganen die bevoegd zijn een last onder bestuursdwang op te leggen, kunnen op grond van
art 5:32 awb in plaats van een last onder bestuursdwang ook een last onder dwangsom op leggen
, Herstelsancties
Gericht op het beëindigen van een illegale situatie
Bestraffende sancties
Toevoegen van leed aan de dader
Art 5:21 Awb definieert de last onder bestuursdwang als: ‘de herstelsanctie, inhoudende;
Geheel of gedeeltelijk herstel van overtreding met de bevoegdheid van bestuursorgaan om
de last door feitelijk handelen ten uitvoer te leggen, als de last niet of niet tijdig wordt
uitgevoerd
Art 5:31d Awb definieert de last onder dwangsom als: ‘de herstelsanctie, inhoudende:
de last tot geheel of gedeeltelijk herstel van overtreding met de verplichting tot betaling van
geldsom indien de last niet of niet tijdig wordt uitgevoerd
bestuurlijke boete
de bestraffende sanctie inhoudende een onvoorwaardelijke verplichting tot betaling van een
geldsom Art 5:40 lid 1 Awb
Overtreder
alle bestuurlijke sanctie worden opgelegd aan de overtreder = hoofdregel
onder overtreder wordt verstaan: degene die de overtreding pleegt of medepleegt
Art 5:1 lid 1 en 2 Awb
Overtredingen kunnen worden begaan door natuurlijke personen en rechtspersonen Art 5:1 lid 3
Awb
verrichten meerdere personen afzonderlijke alle handelingen die tot een overtreding leiden, dan zijn
zij allen aan te merken als overtreders
Medeplegen
als bedoeld is in art 5:2 lid 2 Awb is sprake van medeplegen als de betrokken personen niet
afzonderlijke alle handelingen verrichten, maar wel betrokkenheid hebben gehad bij de
overtreding door bewuste samenwerking en gezamenlijk plan
moet sprake zijn van nauwe en bewuste samenwerking, personen moeten
gelijkwaardige bijdrage hebben geleverd
Een herstelsanctie of bestraffende sanctie
Herstelsanctie
heeft als doel het herstellen of bewerkstelligen van de toestand die zou zijn ontstaan of er is
bestuurlijke sanctie last onder dwangsom en last onder bestuursdwang
geen benadeling van overtreding die verder gaat dan die voortvloeit uit naleven van
bepaalde voorschriften, mag dus niet verder strekken dan nodig voor herstel van
onrechtmatige toestand
Bestraffende sanctie
bestuurlijke sanctie voor zover deze beoogt de overtreder leed toe te voegen
toevoegen van leed is gericht op het bewerkstellen van norm conform gedrag van
overtreder
belangrijkste bestraffende sanctie bestuurlijke boete
