Samenvatting Aardrijkskunde: Aarde – Endogene en exogene
processen
De opbouw van de aarde
Opbouw van de aarde:
(Aard)kern:
De aardkern heeft een doorsnede van 3700 km dik.
Het binnenste gedeelte van de kern is vast,
en het buitenste deel is vloeibaar.
Bestaat grotendeels uit nikkelijzer en radioactieve elementen.
(Aard)mantel:
De aardmantel heeft een doorsnede
van 2900 km dik.
De aardkern verwarmt het gesteente
in de mantel waardoor het gesteente
om de kern vloeibaar is.
Heet gesteente is licht en stijgt op. Dit
gesteente botst tegen de onderkant
van de aardkorst en zet zo deze
aardkorst in beweging. Vervolgens
wordt het gesteente weer kouder en
daalt het weer. Deze bewegingen noemen we
convectiestroming.
(Aard)korst:
De aardkorst heeft licht gesteente vergeleken met de mantel.
De korst drijft op de mantel en bestaat uit platen.
Buitenste vaste deel van de aardmantel samen met de
aardkorst noemen we ook wel lithosfeer (vast materiaal:
gesteente, reliëf en bodem).
De aardkorst is vast gesteente (afgekoelde deel van de aarde)
De aardkorst bestaat uit twee verschillende soorten platen, de
continentale platen en de oceanische platen:
Continentale platen:
Continentale platen hebben een dikte tussen de 30 en 50 km
dik.
Gesteente: graniet
Licht vergeleken met de oceanische platen.
Oud (Kan 3800 miljoen jaar oud zijn.)
Oceanische platen:
Oceanische platen hebben een dikte tussen de 5 en 10 km dik.
Gesteente: basalt
Zwaar vergeleken met de continentale platen.
Jong (400 miljoen jaar oud)
, Bij aardbevingen ontstaan trillingen die vervolgens dwars door de aarde
gaan. Overal ter wereld kunnen ze worden opgevangen en geregistreerd.
Seismologen (aardbevingsdeskundigen) kunnen door deze trillingen te
bestuderen kunnen we afleiden hoe de aarde van binnen is opgebouwd.
Paragraaf 3: Platentektoniek en
Aardplaten bewegen (platentektoniek) op de
mantel door
de convectiestroming. Er zijn verschillende
bewegingen bij contact tussen aardplaten:
Convergente beweging:
Twee aardplaten bewegen naar
elkaar toe, en botsen tegen elkaar aan.
Dit kan tussen een oceanische Afb. 1) Een oceanische plaat botst
plaat en een continentale plaat. op een continentale plaat.
Bij deze gebeurtenis duikt de
oceanische plaat onder de
continentale plaat, waardoor een
deel van de oceanische plaat in
de aardmantel verdwijnt
(subductie). Hierdoor ontstaat
vulkanisme. Ook ontstaat er in
de oceaanbodem een diepe trog Afb. 2) Twee continentale platen
(afb. 1, nummer 6). botsen op elkaar, er ontstaat
gebergte.
Dit kan ook tussen twee
continentale platen, hierbij ontstaat geen vulkanisme maar
alleen gebergte!
Divergente beweging:
Twee aardplaten bewegen uit
elkaar.
Hierdoor kan het lava naar buiten
stromen wat uiteindelijk stolt. Het
vormt dan een nieuwe
oceaanbodem.
Er ontstaat een (mid)oceanische rug.
Afb. 3) Twee platen bewegen uit
Transforme beweging: elkaar met als gevolg een
Twee aardplaten bewegen langs (mid)oceanische rug.
elkaar
processen
De opbouw van de aarde
Opbouw van de aarde:
(Aard)kern:
De aardkern heeft een doorsnede van 3700 km dik.
Het binnenste gedeelte van de kern is vast,
en het buitenste deel is vloeibaar.
Bestaat grotendeels uit nikkelijzer en radioactieve elementen.
(Aard)mantel:
De aardmantel heeft een doorsnede
van 2900 km dik.
De aardkern verwarmt het gesteente
in de mantel waardoor het gesteente
om de kern vloeibaar is.
Heet gesteente is licht en stijgt op. Dit
gesteente botst tegen de onderkant
van de aardkorst en zet zo deze
aardkorst in beweging. Vervolgens
wordt het gesteente weer kouder en
daalt het weer. Deze bewegingen noemen we
convectiestroming.
(Aard)korst:
De aardkorst heeft licht gesteente vergeleken met de mantel.
De korst drijft op de mantel en bestaat uit platen.
Buitenste vaste deel van de aardmantel samen met de
aardkorst noemen we ook wel lithosfeer (vast materiaal:
gesteente, reliëf en bodem).
De aardkorst is vast gesteente (afgekoelde deel van de aarde)
De aardkorst bestaat uit twee verschillende soorten platen, de
continentale platen en de oceanische platen:
Continentale platen:
Continentale platen hebben een dikte tussen de 30 en 50 km
dik.
Gesteente: graniet
Licht vergeleken met de oceanische platen.
Oud (Kan 3800 miljoen jaar oud zijn.)
Oceanische platen:
Oceanische platen hebben een dikte tussen de 5 en 10 km dik.
Gesteente: basalt
Zwaar vergeleken met de continentale platen.
Jong (400 miljoen jaar oud)
, Bij aardbevingen ontstaan trillingen die vervolgens dwars door de aarde
gaan. Overal ter wereld kunnen ze worden opgevangen en geregistreerd.
Seismologen (aardbevingsdeskundigen) kunnen door deze trillingen te
bestuderen kunnen we afleiden hoe de aarde van binnen is opgebouwd.
Paragraaf 3: Platentektoniek en
Aardplaten bewegen (platentektoniek) op de
mantel door
de convectiestroming. Er zijn verschillende
bewegingen bij contact tussen aardplaten:
Convergente beweging:
Twee aardplaten bewegen naar
elkaar toe, en botsen tegen elkaar aan.
Dit kan tussen een oceanische Afb. 1) Een oceanische plaat botst
plaat en een continentale plaat. op een continentale plaat.
Bij deze gebeurtenis duikt de
oceanische plaat onder de
continentale plaat, waardoor een
deel van de oceanische plaat in
de aardmantel verdwijnt
(subductie). Hierdoor ontstaat
vulkanisme. Ook ontstaat er in
de oceaanbodem een diepe trog Afb. 2) Twee continentale platen
(afb. 1, nummer 6). botsen op elkaar, er ontstaat
gebergte.
Dit kan ook tussen twee
continentale platen, hierbij ontstaat geen vulkanisme maar
alleen gebergte!
Divergente beweging:
Twee aardplaten bewegen uit
elkaar.
Hierdoor kan het lava naar buiten
stromen wat uiteindelijk stolt. Het
vormt dan een nieuwe
oceaanbodem.
Er ontstaat een (mid)oceanische rug.
Afb. 3) Twee platen bewegen uit
Transforme beweging: elkaar met als gevolg een
Twee aardplaten bewegen langs (mid)oceanische rug.
elkaar
