Sociale psychologie
College 1: Sociale psychologie in de media
Mensen worden beïnvloed door werkelijke (expliciete) of ingebeelde (impliciete) aanwezigheid van
anderen.
PERSPECTIEVEN BINNEN DE SOCIALE PSYCHOLOGIE
Evolutionair perspectief
Charles Darwin natuurlijke selectie: belangrijke eigenschappen die gunstig zijn voor overleving worden
doorgegeven.
Sommige menselijke gewoontes zijn universeel zoals het vormen van relaties.
Socio-cultureel perspectief
Sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken naar de invloed van grotere sociale groepen. Bijvoorbeeld
cultuur.
Sommige gewoontes, tradities en gedragingen zijn verschillend afhankelijk van cultuur.
Cross cultureel onderzoek: onderzoek met leden van verschillende culturen of bepaald factor,
gedrag in beide culturen aanwezig is of specifiek is voor de cultuur waarmee diegene is opgegroeid
Sociaal leren perspectief
Sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken hoe leerervaringen in het verleden toekomstig gedrag
voorspellen.
Sociaal leren: mensen zijn geneigd om gedrag te imiteren van rolmodellen.
Interactie tussen perspectieven
De perspectieven kunnen elkaar helpen en aanvullen. Perspectieven kunnen ander voorspellingen hebben
maar ze zijn allemaal even waardevol.
PERSOON X SITUATIE
Kurt Lewin grondlegger van sociale psychologie. Hield zich bezig met het begrijpen van menselijk
gedrag. Hij deed dit met een simpele formule:
B = f(P x E) B = Behaviour
f = Functie
P = Person
E = Enviroment
,Aanwezigheid van andere beïnvloed ons. Als andere mensen met ons mee kijken zullen we ons netter
gedragen. Ook gedragen en normen we ons anders in verschillende contexten.
Wij als persoon hebben ook invloed op een situatie.
Ligt het aan de persoon of aan de situatie?
Migram experiment menselijke gedrag te ontlokken door ze in een extreme situatie te
plaatsen
Niet iedereen ervaart een situatie op dezelfde manier gestaltpsychologie: bestudeert de subjectieve
manier waarop een object in de geest van mensen verschijnt.
Naief realisme: mensen zijn overtuigd dat hoe zij dingen zien dat het daadwerkelijk ook zo is. Dit kan
zorgen voor conflicten.
Basale menselijke motieven:
- Zelf-verbeteringsmotief: mensen willen een goed gevoel hebben over zichzelf.
- Accuraatheidsmotief: mensen willen een correct beeld hebben over zichzelf.
Ons brein heeft trucjes om ons optimisme over onszelf te behouden:
Illusies
Zorgen ervoor dat we mentaal gezond blijven
- Beter-dan-gemiddeld effect beschermen van ons zelfbeeld
- Onrealistisch optimistisch we onderschatten de kans dat ons iets slecht overkomt en
overschatten dat ons iets goeds overkomt.
o Depressief realisme mensen die depressief zijn zijn meestal meer realistisch
- Vals consensus effect we generaliseren onze eigen negatieve karakter trekken door te denken
dat iedereen hetzelfde negatieve karaktertrek heeft
- Vals uniciteitseffect dingen waar we goed in zijn zien we als iets unieks
College 2: Methodologie
SOCIALE PSYCHOLOGIE IN CRISIS
Problemen van sociaal psychologen:
- Imago
“Sociale psychologie is gewoon gezond verstand” hindsight bias: informatie te horen krijgen en
omdat het logisch klinkt en dan denken dat ze dat zelf ook wel had kunnen bedenken terwijl het
eigenlijk helemaal niet zo logisch is.
Mensen gaan sneller vreemd als ze hun impulsen slechter kunnen beheersen
- Slechte onderzoekspraktijken
Diederik Stapel heeft fraude gepleegd bij zijn onderzoek. Heeft taakstraf gekregen. Hierdoor zijn
sociaal psychologen kritischer gaan kijken naar het onderzoek dat ze doen.
, o Replicatiecrisis onderzoeken opnieuw uitvoeren. Kan andere resultaten vinden
waardoor sommige theorieën niet kloppen.
o Hoe nu verder:
Replicaties
Meta-analyses: maakt gemiddelde van verschillende studies
Open science: open zijn in manier we onderzoek doen. Hypotheses pre-
registreren
- Onethisch onderzoek
ZImbardo en Milgram hadden goede onderzoeksvragen maar de manier van onderzoek is totaal
onethisch. De proefpersonen is schade gebracht.
o Hoe verder?
Informed consent: informatiebrief met wat de deelnemers kunnen verwachten
Voorkom misleiding: proefpersonen kregen valse voorspellingen. Wel met goede
intenties maar proefpersonen krijgen wel schade
Bescherm deelnemers
Privacy/ vertrouwelijkheid
Debriefing: aan het einde van experiment uitleggen wat je hebt gedaan en wat
er verwacht was
THEORIEËN TESTEN
Theorieën zijn assumpties om dingen te voorspellen. Theorie wordt gebruikt om een voorspelling/
hypothese te vormen. De hypothese kan getest worden aan de hand van wetenschappelijk onderzoek.
Verschillende onderzoekmethodes:
- Archiefanalyse: krantenartikelen, CBS, tinder
- Observaties: veldonderzoek naar natuurlijk gedrag van mensen
- Surveys: vragenlijst
ONDERZOEKSMETHODE
- Correlationele methode: onderzoekt de natuurlijke samenhang tussen variabelen, zonder een
van de variabele te beinvloeden.
College 1: Sociale psychologie in de media
Mensen worden beïnvloed door werkelijke (expliciete) of ingebeelde (impliciete) aanwezigheid van
anderen.
PERSPECTIEVEN BINNEN DE SOCIALE PSYCHOLOGIE
Evolutionair perspectief
Charles Darwin natuurlijke selectie: belangrijke eigenschappen die gunstig zijn voor overleving worden
doorgegeven.
Sommige menselijke gewoontes zijn universeel zoals het vormen van relaties.
Socio-cultureel perspectief
Sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken naar de invloed van grotere sociale groepen. Bijvoorbeeld
cultuur.
Sommige gewoontes, tradities en gedragingen zijn verschillend afhankelijk van cultuur.
Cross cultureel onderzoek: onderzoek met leden van verschillende culturen of bepaald factor,
gedrag in beide culturen aanwezig is of specifiek is voor de cultuur waarmee diegene is opgegroeid
Sociaal leren perspectief
Sociaal gedrag wordt verklaard door te kijken hoe leerervaringen in het verleden toekomstig gedrag
voorspellen.
Sociaal leren: mensen zijn geneigd om gedrag te imiteren van rolmodellen.
Interactie tussen perspectieven
De perspectieven kunnen elkaar helpen en aanvullen. Perspectieven kunnen ander voorspellingen hebben
maar ze zijn allemaal even waardevol.
PERSOON X SITUATIE
Kurt Lewin grondlegger van sociale psychologie. Hield zich bezig met het begrijpen van menselijk
gedrag. Hij deed dit met een simpele formule:
B = f(P x E) B = Behaviour
f = Functie
P = Person
E = Enviroment
,Aanwezigheid van andere beïnvloed ons. Als andere mensen met ons mee kijken zullen we ons netter
gedragen. Ook gedragen en normen we ons anders in verschillende contexten.
Wij als persoon hebben ook invloed op een situatie.
Ligt het aan de persoon of aan de situatie?
Migram experiment menselijke gedrag te ontlokken door ze in een extreme situatie te
plaatsen
Niet iedereen ervaart een situatie op dezelfde manier gestaltpsychologie: bestudeert de subjectieve
manier waarop een object in de geest van mensen verschijnt.
Naief realisme: mensen zijn overtuigd dat hoe zij dingen zien dat het daadwerkelijk ook zo is. Dit kan
zorgen voor conflicten.
Basale menselijke motieven:
- Zelf-verbeteringsmotief: mensen willen een goed gevoel hebben over zichzelf.
- Accuraatheidsmotief: mensen willen een correct beeld hebben over zichzelf.
Ons brein heeft trucjes om ons optimisme over onszelf te behouden:
Illusies
Zorgen ervoor dat we mentaal gezond blijven
- Beter-dan-gemiddeld effect beschermen van ons zelfbeeld
- Onrealistisch optimistisch we onderschatten de kans dat ons iets slecht overkomt en
overschatten dat ons iets goeds overkomt.
o Depressief realisme mensen die depressief zijn zijn meestal meer realistisch
- Vals consensus effect we generaliseren onze eigen negatieve karakter trekken door te denken
dat iedereen hetzelfde negatieve karaktertrek heeft
- Vals uniciteitseffect dingen waar we goed in zijn zien we als iets unieks
College 2: Methodologie
SOCIALE PSYCHOLOGIE IN CRISIS
Problemen van sociaal psychologen:
- Imago
“Sociale psychologie is gewoon gezond verstand” hindsight bias: informatie te horen krijgen en
omdat het logisch klinkt en dan denken dat ze dat zelf ook wel had kunnen bedenken terwijl het
eigenlijk helemaal niet zo logisch is.
Mensen gaan sneller vreemd als ze hun impulsen slechter kunnen beheersen
- Slechte onderzoekspraktijken
Diederik Stapel heeft fraude gepleegd bij zijn onderzoek. Heeft taakstraf gekregen. Hierdoor zijn
sociaal psychologen kritischer gaan kijken naar het onderzoek dat ze doen.
, o Replicatiecrisis onderzoeken opnieuw uitvoeren. Kan andere resultaten vinden
waardoor sommige theorieën niet kloppen.
o Hoe nu verder:
Replicaties
Meta-analyses: maakt gemiddelde van verschillende studies
Open science: open zijn in manier we onderzoek doen. Hypotheses pre-
registreren
- Onethisch onderzoek
ZImbardo en Milgram hadden goede onderzoeksvragen maar de manier van onderzoek is totaal
onethisch. De proefpersonen is schade gebracht.
o Hoe verder?
Informed consent: informatiebrief met wat de deelnemers kunnen verwachten
Voorkom misleiding: proefpersonen kregen valse voorspellingen. Wel met goede
intenties maar proefpersonen krijgen wel schade
Bescherm deelnemers
Privacy/ vertrouwelijkheid
Debriefing: aan het einde van experiment uitleggen wat je hebt gedaan en wat
er verwacht was
THEORIEËN TESTEN
Theorieën zijn assumpties om dingen te voorspellen. Theorie wordt gebruikt om een voorspelling/
hypothese te vormen. De hypothese kan getest worden aan de hand van wetenschappelijk onderzoek.
Verschillende onderzoekmethodes:
- Archiefanalyse: krantenartikelen, CBS, tinder
- Observaties: veldonderzoek naar natuurlijk gedrag van mensen
- Surveys: vragenlijst
ONDERZOEKSMETHODE
- Correlationele methode: onderzoekt de natuurlijke samenhang tussen variabelen, zonder een
van de variabele te beinvloeden.
