Samenvatting Business
Dit document betreft een samenvatting van het boek Professioneel inkopen geschreven
door: K. Gelderman en B. Albronda. In deze samenvatting worden hoofdstuk 1,4,9,10, 11, 12,
2 en 3.
Hoofdstuk 1 Professionele inkoop
1.1 de inkoopfunctie
In deze paragraaf wordt het begrip inkoopfunctie afgebakend.
1.1.1 Begripsbepaling
Inkoopfunctie: het geheel van alle activiteiten die in organisaties worden vervuld om
producten (goederen en diensten) van externe bronnen te betrekken. Deze omschrijving
is algemeen en bruikbaar.
In veel handboeken is de omschrijving zo: ervoor zorgen dat de juiste producten van de
juiste kwaliteit op de juiste tijd op de juiste plaats in de juiste hoeveelheid tegen de
juiste prijs beschikbaar zijn voor de organisatie. Hierin kunnen drie aspecten benadrukt
worden:
1. Een technisch aspect: men moet beschikken over de juiste producten van de juiste
kwaliteit
2. Een logistiek aspect: de producten moeten op de juiste plaats en tijd beschikbaar zijn
3. Een commercieel aspect: de producten moeten tegen de juiste prijs en tegen de
laatste integrale kosten beschikbaar zijn
Het vervullen van inkoopfuncties impliceert altijd een externe oriëntatie; inkopers moeten
nadrukkelijk oog hebben voor ontwikkelingen in de externe omgeving
leveranciersmarkten. Goederen en diensten worden ingekocht ten behoeve van andere
mensen. Inkopers moeten daarom altijd hun externe oriëntatie koppelen met de interne
oriëntatie; interne klanten en interne klantgerichtheid.
Professioneel inkopen vereist de balans tussen de wensen van de interne klant en het
belang van de organisatie als geheel.
1.1.2 Verschillen tussen het koopgedrag van organisaties en dat van consumenten
- voorbereiding en uitvoering van koopbeslissingen, in organisaties opgedragen aan
professionele inkopers, hun kennis is groot, kunnen goed onderhandelen.
- koopmotieven en koopdoestellingen zijn nauw verbonden aan de bedrijfsvoering
binnen de organisatie.
- De inkoper doet zijn werk nooit alleen. En kan dus overleg nodig hebben.
1.1.3 Het belang van de inkoopfunctie
Omdat het inkoopaandeel = de kosten van ingekochte goederen en diensten ten opzichte
van de kostprijs van de eindproducten rond de 60 % is wordt de inkoop steeds belangrijker.
Bedrijven besteden steeds meer diensten uit en richten zich vooral op hun kernactiviteiten
hierdoor stijft het inkoopaandeel. Bedrijven worden namelijk steeds afhankelijker van hun
leveranciers, wat het belang aan inkoop verhoogt. Van Weele heeft voor de inkoopfunctie de
volgende primaire taken en verantwoordelijkheden:
Zorgen voor de continuïteit van het bedrijfsproces
Het reduceren van inkoopgebonden kosten
Verminderen van de strategische kwetsbaarheid op inkoopmarkten
, Het leveren van bijdragen aan technische product- en procesvernieuwing (door de
inbreng van leveranciers)
Moderne opvattingen over de inkoopfunctie stellen dat deze moet aansluiten op de
ondernemingsstrategie wat zijn de concurrentievoordelen en op welke punten houdt men
klanten vast en onderscheidt men zich in de markt. Dus welke bijdrage inkoop levert aan de
concurrentiepositie op de eindmarkt.
Het belang van de inkoopfunctie is voor elk bedrijf anders. In sommige bedrijven is de
inkoopfunctie meer ontwikkeld dan bij de ander.
1.1.4 De ontwikkeling van de inkoopfunctie
David Burt zegt dat de inkoopfunctie kan worden geplaatst in een vier fasen model:
1. administratieve functie, inkoopfunctie is niet meer dan administratief. Laag
geplaatst in organisatie. Inkopers houden zich bezig met het plaatsen en afhandelen
van orders in opdracht.
2. Mechanische functie, richt zich op sluiten van transacties. Oog voor de meer
commerciële aspecten. Inkopers zijn bezig met de markt en opzoek naar lage prijzen.
Leveranciers natuurlijke vijanden. In technische bedrijven is de inkoper de
beschermer tegen de aankoop van onnodige of dure producten.
3. Proactieve functie, inkopers nemen initiatieven, lange termijn visie, voortouw voor
leveranciersmanagement. Aandacht voor JIST en kanban. Integrale kosten
benaderingen, benchmarking en het bijdragen vaan ketenintegratie horen bij de taken
van inkoper.
4. Professionele strategische functie, inkoop is een strategisch wapen in
concurrentiestrijd geworden. Hechte relaties met leveranciers. Bindt zich aan
strategische en operationele inkoopplannen, waarin doelstellingen, taakstellingen en
concrete activiteiten zijn geformuleerd. Inkopers zijn gewend beoordeeld te worden
op het behalen van meetbare, objectieve doelstellingen.
1.1.5 Visies op de inkoopfunctie
De fases waarin de inkoopfunctie zich bevindt is afhankelijk van de visie van het
topmanagement. Vooral het verschil in taken en verantwoordelijkheden is hierin belangrijk.
Het management kan volgens van Weele vier visies hebben op de inkoopfunctie die
samenvallen met de vier fasen van van Burt. Deze vier visies:
1. Beste oriëntatie, inkopers zijn verantwoordelijk voor bestelorders.
2. Commerciële oriëntatie, inkopers moeten aandacht besteden aan lage
inkoopprijzen, kostenreducties, kortingen, prijsonderhandelingen.
3. Logistieke oriëntatie, inkopers zijn verantwoordelijk voor het veiligstellen van de
korte- en lange termijn inkoopbehoeften. Beoordeling prestaties inkoop op basis van
prestatie-indicatoren op het gebied van logistiek en kwaliteitszorg.
4. Strategische oriëntatie, inkoop draagt bij aan de versterking van de
concurrentiepositie van de onderneming op haar eindmarkten.
Een voorbeeld van de uitwerking van een strategische visie is een early supplier involvement
vroegtijdig betrekken van leveranciers bij product en procesontwikkeling om te kunnen
profiteren van de knowhow van leveranciers.
1.1.6 Duurzaam inkopen
De toenemende schaarste aan grondstoffen (fossiele brandstoffen, metalen) maken duidelijk
dat bedrijven en overheidsorganisatie steeds meer geconfronteerd zullen worden met de
uitdagingen die zijn verbonden aan duurzaamheid en duurzaam inkopen.
1.1.6.1 Begripsbepaling
Duurzaam inkopen= in alle fasen van het inkoopproces rekening houden met het milieu en
sociale aspecten.
Dit document betreft een samenvatting van het boek Professioneel inkopen geschreven
door: K. Gelderman en B. Albronda. In deze samenvatting worden hoofdstuk 1,4,9,10, 11, 12,
2 en 3.
Hoofdstuk 1 Professionele inkoop
1.1 de inkoopfunctie
In deze paragraaf wordt het begrip inkoopfunctie afgebakend.
1.1.1 Begripsbepaling
Inkoopfunctie: het geheel van alle activiteiten die in organisaties worden vervuld om
producten (goederen en diensten) van externe bronnen te betrekken. Deze omschrijving
is algemeen en bruikbaar.
In veel handboeken is de omschrijving zo: ervoor zorgen dat de juiste producten van de
juiste kwaliteit op de juiste tijd op de juiste plaats in de juiste hoeveelheid tegen de
juiste prijs beschikbaar zijn voor de organisatie. Hierin kunnen drie aspecten benadrukt
worden:
1. Een technisch aspect: men moet beschikken over de juiste producten van de juiste
kwaliteit
2. Een logistiek aspect: de producten moeten op de juiste plaats en tijd beschikbaar zijn
3. Een commercieel aspect: de producten moeten tegen de juiste prijs en tegen de
laatste integrale kosten beschikbaar zijn
Het vervullen van inkoopfuncties impliceert altijd een externe oriëntatie; inkopers moeten
nadrukkelijk oog hebben voor ontwikkelingen in de externe omgeving
leveranciersmarkten. Goederen en diensten worden ingekocht ten behoeve van andere
mensen. Inkopers moeten daarom altijd hun externe oriëntatie koppelen met de interne
oriëntatie; interne klanten en interne klantgerichtheid.
Professioneel inkopen vereist de balans tussen de wensen van de interne klant en het
belang van de organisatie als geheel.
1.1.2 Verschillen tussen het koopgedrag van organisaties en dat van consumenten
- voorbereiding en uitvoering van koopbeslissingen, in organisaties opgedragen aan
professionele inkopers, hun kennis is groot, kunnen goed onderhandelen.
- koopmotieven en koopdoestellingen zijn nauw verbonden aan de bedrijfsvoering
binnen de organisatie.
- De inkoper doet zijn werk nooit alleen. En kan dus overleg nodig hebben.
1.1.3 Het belang van de inkoopfunctie
Omdat het inkoopaandeel = de kosten van ingekochte goederen en diensten ten opzichte
van de kostprijs van de eindproducten rond de 60 % is wordt de inkoop steeds belangrijker.
Bedrijven besteden steeds meer diensten uit en richten zich vooral op hun kernactiviteiten
hierdoor stijft het inkoopaandeel. Bedrijven worden namelijk steeds afhankelijker van hun
leveranciers, wat het belang aan inkoop verhoogt. Van Weele heeft voor de inkoopfunctie de
volgende primaire taken en verantwoordelijkheden:
Zorgen voor de continuïteit van het bedrijfsproces
Het reduceren van inkoopgebonden kosten
Verminderen van de strategische kwetsbaarheid op inkoopmarkten
, Het leveren van bijdragen aan technische product- en procesvernieuwing (door de
inbreng van leveranciers)
Moderne opvattingen over de inkoopfunctie stellen dat deze moet aansluiten op de
ondernemingsstrategie wat zijn de concurrentievoordelen en op welke punten houdt men
klanten vast en onderscheidt men zich in de markt. Dus welke bijdrage inkoop levert aan de
concurrentiepositie op de eindmarkt.
Het belang van de inkoopfunctie is voor elk bedrijf anders. In sommige bedrijven is de
inkoopfunctie meer ontwikkeld dan bij de ander.
1.1.4 De ontwikkeling van de inkoopfunctie
David Burt zegt dat de inkoopfunctie kan worden geplaatst in een vier fasen model:
1. administratieve functie, inkoopfunctie is niet meer dan administratief. Laag
geplaatst in organisatie. Inkopers houden zich bezig met het plaatsen en afhandelen
van orders in opdracht.
2. Mechanische functie, richt zich op sluiten van transacties. Oog voor de meer
commerciële aspecten. Inkopers zijn bezig met de markt en opzoek naar lage prijzen.
Leveranciers natuurlijke vijanden. In technische bedrijven is de inkoper de
beschermer tegen de aankoop van onnodige of dure producten.
3. Proactieve functie, inkopers nemen initiatieven, lange termijn visie, voortouw voor
leveranciersmanagement. Aandacht voor JIST en kanban. Integrale kosten
benaderingen, benchmarking en het bijdragen vaan ketenintegratie horen bij de taken
van inkoper.
4. Professionele strategische functie, inkoop is een strategisch wapen in
concurrentiestrijd geworden. Hechte relaties met leveranciers. Bindt zich aan
strategische en operationele inkoopplannen, waarin doelstellingen, taakstellingen en
concrete activiteiten zijn geformuleerd. Inkopers zijn gewend beoordeeld te worden
op het behalen van meetbare, objectieve doelstellingen.
1.1.5 Visies op de inkoopfunctie
De fases waarin de inkoopfunctie zich bevindt is afhankelijk van de visie van het
topmanagement. Vooral het verschil in taken en verantwoordelijkheden is hierin belangrijk.
Het management kan volgens van Weele vier visies hebben op de inkoopfunctie die
samenvallen met de vier fasen van van Burt. Deze vier visies:
1. Beste oriëntatie, inkopers zijn verantwoordelijk voor bestelorders.
2. Commerciële oriëntatie, inkopers moeten aandacht besteden aan lage
inkoopprijzen, kostenreducties, kortingen, prijsonderhandelingen.
3. Logistieke oriëntatie, inkopers zijn verantwoordelijk voor het veiligstellen van de
korte- en lange termijn inkoopbehoeften. Beoordeling prestaties inkoop op basis van
prestatie-indicatoren op het gebied van logistiek en kwaliteitszorg.
4. Strategische oriëntatie, inkoop draagt bij aan de versterking van de
concurrentiepositie van de onderneming op haar eindmarkten.
Een voorbeeld van de uitwerking van een strategische visie is een early supplier involvement
vroegtijdig betrekken van leveranciers bij product en procesontwikkeling om te kunnen
profiteren van de knowhow van leveranciers.
1.1.6 Duurzaam inkopen
De toenemende schaarste aan grondstoffen (fossiele brandstoffen, metalen) maken duidelijk
dat bedrijven en overheidsorganisatie steeds meer geconfronteerd zullen worden met de
uitdagingen die zijn verbonden aan duurzaamheid en duurzaam inkopen.
1.1.6.1 Begripsbepaling
Duurzaam inkopen= in alle fasen van het inkoopproces rekening houden met het milieu en
sociale aspecten.
