College 1 – Theoretische perspectieven
Georganiseerde misdaad
- Drugs en drugshandel
- Mensensmokkel en mensenhandel
- Cybercrime
- Financiële en economische criminaliteit
- Motorbendes
Feiten Normen Ideologie/
belangen/emoties
Activiteiten
Groepen
Justitieel
systeem
Er zijn verschillende feiten te benoemen, maar daarachter zitten ook normen en zelfs ook
ideologieën, belangen en emoties.
Dus bij drugshandel kan je het hebben over feiten, maar de positie van mensen die erover
discussiëren is nooit neutraal (de een gebruikt, de ander niet, de een vindt het gevaarlijk, de
ander niet).
Je kan het hebben over activiteiten (drugs- of mensenhandel), maar het gaat over bepaalde
groepen (bijv. maffiagroepen of motorcycle gangs). Het justitieel systeem speelt ook een rol;
bepaalde motorclubs worden verboden. In alle discussies over welke groepen welke
activiteiten aan het uitvoeren zijn, speelt altijd de vraag op de achtergrond hoe het justitiële
systeem reageert op dit soort maatschappelijke problemen; opsporing
Heiligen de doelen de middelen? Mag je bepaalde justitiële mogelijkheden inzetten bij
georganiseerde misdaad omdat het zo erg is?
1. Afluisteren (telefoon/internet-tap) + OVC (opnemen vertrouwelijke communicatie;
richtmicrofoontjes in bijv. een bar)
2. Undercovermethoden
3. Informanten
4. Immuniteit/kroongetuigen
5. Getuigenbescherming
6. Afpakken van wederrechtelijk verkregen voordeel
7. Strafrechtelijke, financiële en bestuurlijke aanpak
Theorieën en fenomenen
Theorieën zijn gebaseerd op fenomenen, ze willen bepaalde fenomenen verklaren. Bijv. de
Italiaanns-Amerikaanse maffia, daar is een theorie om gevormd. Ook in Sicilië hadden ze een
maffia die alles bestuurde, i.p.v. de politie.
Theoretische perspectieven
1. Alien conspiracy
, a. Het probleem van georganiseerde misdaad is niet het probleem van de
Amerikaanse samenleving, het is een geïmporteerd probleem van etnische
minderheden
b. In Italië/Sicilië was al maffia, en de Italianen hebben die mogelijkheden
geïmporteerd in Amerika
c. Legt het probleem van georganiseerde misdaad buiten de samenleving. Het
probleem wordt verklaard doordat mensen migreren van het ene land naar
het andere land
2. Bureaucratie model
a. Twee personen uit de Italiaans-Amerikaanse maffia werkten mee met justitie
en verklaarden hoe de organisaties werken: het werkt als een kleine
bureaucratie
b. De maffia werd beschreven als een soort organisatie met vier kenmerken
i. Het is een organisatie, je hoort erbij of niet
ii. Hiërarchie – er zijn bazen, onderbazen
iii. Taakverdeling
iv. Interne/externe sanctiesysteem
c. Het zijn “bureaucratische organisaties”
3. Illegal enterprise/illegaal ondernemerschap
a. Reuter was het niet eens met het bureaucratie model, hij zegt: het gaat niet
om een organisatie, maar het gaat om misdaadondernemers. Het zijn
ondernemers die op een illegale markt bezig zijn.
b. Rationele actor: kosten en baten
c. Illegaliteit creëert problemen en de consequentie daarvan is dat je eigenlijk
moet zeggen dat grote organisatie in de illegale markt een ontzettend nadeel
hebben
d. ‘Small is beautiful’
Illegaliteit
- Geen contracten, officiële transacties en betalingsbewijzen
- Goederen kunnen ieder moment in beslag worden genomen of geript worden
- Risico op aanhouding, vervolging en gevangenisstraf
- Geen rechter of mediator (bij onenigheid)
Gevolgen illegaliteit
1. Geen prikkel voor de totstandkoming van grote criminele organisaties
2. Small is beautiful: samenwerkingsverbanden zijn klein en vluchtig (ephemeral; korte
levensduur)
Er is meer nodig dan economisch voordeel, als liegen en bedriegen zo aantrekkelijk is en
iedereen dat weet van elkaar. Sociale relaties zijn belangrijk. Mensen introduceren elkaar
ook weer bij anderen.
- Shadow of the past – het feit dat je mensen kent scheelt wel
o Heel belangrijk mechanismen: grote bedragen die heen en weer gaan en
risicovol zijn spelen een rol
- Shadow of the future
o Het feit dat je sociale relaties hebt betekent dat je elkaar in de toekomst vaak
weer tegenkomt
, - Reputatie
o Mensen hebben ook relaties met elkaar en zitten samen in een sociaal
netwerk. Maar als je iemand bedriegt heeft dat een effect op de reputatie.
Mensen houden zich vaak aan afspraken omdat ze weten dat ze in bepaalde
sociale netwerken met elkaar samenleven.
Een ander kritiekpunt op de economische benadering is geweld. De EB zegt vaak dat geweld
niet rationeel is en het niet met geweld hoeft op te lossen, maar dit zie je vaak wel terug. Bij
conflicten wordt er vrij snel (fysiek) gedreigd of geweld gebruikt.
4.Protectie theorie
5.Sociale inbedding, sociaal kapitaal en criminele netwerken
6.Logistiek van georganiseerde criminaliteit/situationele benadering
Protectie theorie
- Verregaande geschiedenis. Siciliaanse maffia ging vooral over boeren/vee en niet
over drugs
o Sicilië werd geregeerd door grootgrondbezitters die er niet eens woonden, en
zij gingen bepaalde mensen inzetten om een oogje in het zeil te houden
o Die ingehuurde mensen gingen een beetje een geweldsmonopolie inzetten en
konden daar economisch van rondkomen
o Er kwam geen centrale staat die alles op zich neemt, dat is in Sicilië niet gelukt
dus daar kwam een alternatieve overheid. Dat waren de maffiagroepen,
politie en justitie konden daar niks want de maffiabazen waren de baas. Hier
kom je heel moeilijk vanaf; verweving tussen maffiagroepen en bestuur.
- Italiaanse maffia + vragen van beschermingsgeld
o Winkels/bakkerijen moesten bepaalde delen van hun omzet betalen aan de
maffia; dat was het beschermingsgeld
o Protectie theorie is gericht op dit fenomeen
- “Selling of private protection” – Gambetta
- Gambetta/Verese/Campana gebruiken theorieën uit de politicologie waarbij
economische theorieën gebruikt worden. Zij hebben een hele andere kijk op
Italiaanse maffia van Paoli.
Racketeering: groepen die illegaal opereren op legale markten
Definities/concepten
- Kenmerken van
o Groepen (wie)
o Criminele activiteiten (wat)
- Protectie theorie: zeer specifieke invulling van wie (maffiagroepen) en wat
(bescherming bieden)
Typen georganiseerde criminaliteit
- Handel in illegale goederen en diensten (trading)
o Drugs importeren/exporteren
- Racketeering (legale markten/gebieden), in extreme gevallen governing
, o Controle hebben over een bepaalde regio of economische sector en daar
verdien je je geld aan
o Governing = het volledig overnemen van de functie die de staat normaal heeft
Het overnemen van twee traditionele staatsmonopolies (hoe kun je de staat overnemen)
- Gebruik van geweld
- Belastingheffing (bescherming/afpersing)
Is veiligheid een publiek goed?
- Public choice/politieke economie: toepassen van economische theorieën op politieke
besluitvorming
- Private goederen en publieke/collectieve goederen
o Non-rivaliserende consumptie en niet-uitsluitbaarheid
o Op het moment dat de ene een Twix eet kan de ander er niet van
meegenieten (private goederen)
o Publiek/collectief: je beslist als overheid dat er meer geld gaat naar wegen,
iedereen profiteert ervan, je kunt niemand uitsluiten
- Free rider problem
o Je profiteert ook als je niks betaald
o Je profiteert in een groepje als iemand minder meewerkt maar toch hetzelfde
cijfer krijgt
- Wie biedt er veiligheid voor wie?
- Belasting/beschermingsgeld/het afromen van de productie en productiemiddelen
- Onderscheid bescherming/afpersing
o De maffia kan een stabiel regime creëren van beveiliging en het kost niet zo
heel veel (2-5% omzet), maar je kunt het bestaan van de maffia niet verklaren
als er niet bij bepaalde groepen in de samenleving een rationele keuze was
om onder de bescherming uit te komen.
o Aan de ene kant is het bescherming, maar aan de andere kant is het afpersing
(misbruik maken van machtspositie)
Verschil tussen publieke en private goederen is een continuüm.
Een twix is een privaat goed, publiek is bijv. waterwerken. Wij profiteren allemaal van die
waterwerken (dammen) of wegen. Wij kunnen allemaal via die wegen rijden naar plekken in
Nederland.
Varese/Campana
- Selling of private protection (ander theoretisch perspectief dan Paoli)
- Trading vs. governing
Definitie Varese van maffia zeer specifiek
- Bepaald soort groep die zich bezighoudt met governing/protection
- Kritiek: is deze definitie tegenwoordig geen empty box?
Varese: “How Mafias move”, 3 mogelijkheden:
- Transplantation: op een andere plek ook governing
o Maar: dat mislukt vaak en daar zijn specifieke condities voor nodig
Georganiseerde misdaad
- Drugs en drugshandel
- Mensensmokkel en mensenhandel
- Cybercrime
- Financiële en economische criminaliteit
- Motorbendes
Feiten Normen Ideologie/
belangen/emoties
Activiteiten
Groepen
Justitieel
systeem
Er zijn verschillende feiten te benoemen, maar daarachter zitten ook normen en zelfs ook
ideologieën, belangen en emoties.
Dus bij drugshandel kan je het hebben over feiten, maar de positie van mensen die erover
discussiëren is nooit neutraal (de een gebruikt, de ander niet, de een vindt het gevaarlijk, de
ander niet).
Je kan het hebben over activiteiten (drugs- of mensenhandel), maar het gaat over bepaalde
groepen (bijv. maffiagroepen of motorcycle gangs). Het justitieel systeem speelt ook een rol;
bepaalde motorclubs worden verboden. In alle discussies over welke groepen welke
activiteiten aan het uitvoeren zijn, speelt altijd de vraag op de achtergrond hoe het justitiële
systeem reageert op dit soort maatschappelijke problemen; opsporing
Heiligen de doelen de middelen? Mag je bepaalde justitiële mogelijkheden inzetten bij
georganiseerde misdaad omdat het zo erg is?
1. Afluisteren (telefoon/internet-tap) + OVC (opnemen vertrouwelijke communicatie;
richtmicrofoontjes in bijv. een bar)
2. Undercovermethoden
3. Informanten
4. Immuniteit/kroongetuigen
5. Getuigenbescherming
6. Afpakken van wederrechtelijk verkregen voordeel
7. Strafrechtelijke, financiële en bestuurlijke aanpak
Theorieën en fenomenen
Theorieën zijn gebaseerd op fenomenen, ze willen bepaalde fenomenen verklaren. Bijv. de
Italiaanns-Amerikaanse maffia, daar is een theorie om gevormd. Ook in Sicilië hadden ze een
maffia die alles bestuurde, i.p.v. de politie.
Theoretische perspectieven
1. Alien conspiracy
, a. Het probleem van georganiseerde misdaad is niet het probleem van de
Amerikaanse samenleving, het is een geïmporteerd probleem van etnische
minderheden
b. In Italië/Sicilië was al maffia, en de Italianen hebben die mogelijkheden
geïmporteerd in Amerika
c. Legt het probleem van georganiseerde misdaad buiten de samenleving. Het
probleem wordt verklaard doordat mensen migreren van het ene land naar
het andere land
2. Bureaucratie model
a. Twee personen uit de Italiaans-Amerikaanse maffia werkten mee met justitie
en verklaarden hoe de organisaties werken: het werkt als een kleine
bureaucratie
b. De maffia werd beschreven als een soort organisatie met vier kenmerken
i. Het is een organisatie, je hoort erbij of niet
ii. Hiërarchie – er zijn bazen, onderbazen
iii. Taakverdeling
iv. Interne/externe sanctiesysteem
c. Het zijn “bureaucratische organisaties”
3. Illegal enterprise/illegaal ondernemerschap
a. Reuter was het niet eens met het bureaucratie model, hij zegt: het gaat niet
om een organisatie, maar het gaat om misdaadondernemers. Het zijn
ondernemers die op een illegale markt bezig zijn.
b. Rationele actor: kosten en baten
c. Illegaliteit creëert problemen en de consequentie daarvan is dat je eigenlijk
moet zeggen dat grote organisatie in de illegale markt een ontzettend nadeel
hebben
d. ‘Small is beautiful’
Illegaliteit
- Geen contracten, officiële transacties en betalingsbewijzen
- Goederen kunnen ieder moment in beslag worden genomen of geript worden
- Risico op aanhouding, vervolging en gevangenisstraf
- Geen rechter of mediator (bij onenigheid)
Gevolgen illegaliteit
1. Geen prikkel voor de totstandkoming van grote criminele organisaties
2. Small is beautiful: samenwerkingsverbanden zijn klein en vluchtig (ephemeral; korte
levensduur)
Er is meer nodig dan economisch voordeel, als liegen en bedriegen zo aantrekkelijk is en
iedereen dat weet van elkaar. Sociale relaties zijn belangrijk. Mensen introduceren elkaar
ook weer bij anderen.
- Shadow of the past – het feit dat je mensen kent scheelt wel
o Heel belangrijk mechanismen: grote bedragen die heen en weer gaan en
risicovol zijn spelen een rol
- Shadow of the future
o Het feit dat je sociale relaties hebt betekent dat je elkaar in de toekomst vaak
weer tegenkomt
, - Reputatie
o Mensen hebben ook relaties met elkaar en zitten samen in een sociaal
netwerk. Maar als je iemand bedriegt heeft dat een effect op de reputatie.
Mensen houden zich vaak aan afspraken omdat ze weten dat ze in bepaalde
sociale netwerken met elkaar samenleven.
Een ander kritiekpunt op de economische benadering is geweld. De EB zegt vaak dat geweld
niet rationeel is en het niet met geweld hoeft op te lossen, maar dit zie je vaak wel terug. Bij
conflicten wordt er vrij snel (fysiek) gedreigd of geweld gebruikt.
4.Protectie theorie
5.Sociale inbedding, sociaal kapitaal en criminele netwerken
6.Logistiek van georganiseerde criminaliteit/situationele benadering
Protectie theorie
- Verregaande geschiedenis. Siciliaanse maffia ging vooral over boeren/vee en niet
over drugs
o Sicilië werd geregeerd door grootgrondbezitters die er niet eens woonden, en
zij gingen bepaalde mensen inzetten om een oogje in het zeil te houden
o Die ingehuurde mensen gingen een beetje een geweldsmonopolie inzetten en
konden daar economisch van rondkomen
o Er kwam geen centrale staat die alles op zich neemt, dat is in Sicilië niet gelukt
dus daar kwam een alternatieve overheid. Dat waren de maffiagroepen,
politie en justitie konden daar niks want de maffiabazen waren de baas. Hier
kom je heel moeilijk vanaf; verweving tussen maffiagroepen en bestuur.
- Italiaanse maffia + vragen van beschermingsgeld
o Winkels/bakkerijen moesten bepaalde delen van hun omzet betalen aan de
maffia; dat was het beschermingsgeld
o Protectie theorie is gericht op dit fenomeen
- “Selling of private protection” – Gambetta
- Gambetta/Verese/Campana gebruiken theorieën uit de politicologie waarbij
economische theorieën gebruikt worden. Zij hebben een hele andere kijk op
Italiaanse maffia van Paoli.
Racketeering: groepen die illegaal opereren op legale markten
Definities/concepten
- Kenmerken van
o Groepen (wie)
o Criminele activiteiten (wat)
- Protectie theorie: zeer specifieke invulling van wie (maffiagroepen) en wat
(bescherming bieden)
Typen georganiseerde criminaliteit
- Handel in illegale goederen en diensten (trading)
o Drugs importeren/exporteren
- Racketeering (legale markten/gebieden), in extreme gevallen governing
, o Controle hebben over een bepaalde regio of economische sector en daar
verdien je je geld aan
o Governing = het volledig overnemen van de functie die de staat normaal heeft
Het overnemen van twee traditionele staatsmonopolies (hoe kun je de staat overnemen)
- Gebruik van geweld
- Belastingheffing (bescherming/afpersing)
Is veiligheid een publiek goed?
- Public choice/politieke economie: toepassen van economische theorieën op politieke
besluitvorming
- Private goederen en publieke/collectieve goederen
o Non-rivaliserende consumptie en niet-uitsluitbaarheid
o Op het moment dat de ene een Twix eet kan de ander er niet van
meegenieten (private goederen)
o Publiek/collectief: je beslist als overheid dat er meer geld gaat naar wegen,
iedereen profiteert ervan, je kunt niemand uitsluiten
- Free rider problem
o Je profiteert ook als je niks betaald
o Je profiteert in een groepje als iemand minder meewerkt maar toch hetzelfde
cijfer krijgt
- Wie biedt er veiligheid voor wie?
- Belasting/beschermingsgeld/het afromen van de productie en productiemiddelen
- Onderscheid bescherming/afpersing
o De maffia kan een stabiel regime creëren van beveiliging en het kost niet zo
heel veel (2-5% omzet), maar je kunt het bestaan van de maffia niet verklaren
als er niet bij bepaalde groepen in de samenleving een rationele keuze was
om onder de bescherming uit te komen.
o Aan de ene kant is het bescherming, maar aan de andere kant is het afpersing
(misbruik maken van machtspositie)
Verschil tussen publieke en private goederen is een continuüm.
Een twix is een privaat goed, publiek is bijv. waterwerken. Wij profiteren allemaal van die
waterwerken (dammen) of wegen. Wij kunnen allemaal via die wegen rijden naar plekken in
Nederland.
Varese/Campana
- Selling of private protection (ander theoretisch perspectief dan Paoli)
- Trading vs. governing
Definitie Varese van maffia zeer specifiek
- Bepaald soort groep die zich bezighoudt met governing/protection
- Kritiek: is deze definitie tegenwoordig geen empty box?
Varese: “How Mafias move”, 3 mogelijkheden:
- Transplantation: op een andere plek ook governing
o Maar: dat mislukt vaak en daar zijn specifieke condities voor nodig
