CO 1: inleiding biomedisch
- Kan in het werkterrein natuurwetenschap, fysiologie uitleggen
De studie van levensprocessen van de levende natuur
- kan het principe van natuurwetenschappelijk onderzoek uitleggen aan de
hand van de empirische cyclus
Er wordt een hypothese gemaakt, hier wordt onderzoek naar opgestart, de
gegevens van het onderzoek worden verzameld en geanalyseerd, hier wordt de
conclusie uit getrokken. Vervolgens wordt dit toegepast als het bruikbaar is,
anders begint men opnieuw bij hypothese.
- Kan de organisatieniveaus in het menselijk lichaam uitleggen
Organisme – bestaat uit, zie onder.
Orgaanstelsel - hart en vaatstelsel, spijsverteringsstelsel zenuwstelsel
Orgaan – maag, dunne darm, dikke darm
Weefsel – epitheel, bindweefsel, spierweefsel,
Cel – kliercel, bekledende cel
Celorganel – lysosoom, kern, mitochondrien
Molecuul - DNA, RNA, eiwitten
- Kan in globale termen de betekenis geven van de volgende termen:
eiwitten, koolhydraten, lipiden, energierijke fofaten, nucleïnezuren
Eiwitten is een bouwstof in het lichaam en maken het grootste deel uit van de
watervrije massa, ook beinvloed het reacties in cellen (enzymen), het heeft een
receptor werking in de membraan o.a. prikkeloverdracht tussen hormonen, het
heeft een transportfunctie door de kanaaltjes in de membraan en het is een
aanhechtingsplaats voor het cytoskelet.
Koolhydraten is een stof in het lichaam die als brandstof fungeert,
Lipiden zijn alle stoffen die slecht oplossen in water,
Energierijke fosfaten zijn fosfaatgroepen die bij splitsing (ATP -> ADP) energie
afscheiden,
Nuceïnezuren zijn DNA en RNA.
- Kan bouw en functie van het celmembraan uitleggen
Functie: afscheiden en innamen van stoffen binnen of buiten een cel.
Bouw: de celmembraan (plasmamembraan) laat zich volgende de huidige
inzichten het best beschrijven als een dubbele laag van fosfolipiden, glycolipiden
en cholesterol van ongeveer 5nm dik waarin eiwitmoleculen ronddrijven.
- Kan bouw en functie omschrijven van de volgende delen:
endoplasmatisch reticulum, celkern, golgi complex, lysosomen,
mitochondriën
Endoplasmatisch reticulum is een buizenstelsel binnen een cel die contact maakt
met andere organellen zoals het golgi complex en de kern. Het ER dient voor
intracellulair transport. Een tweede belangrijke functie is de productie van
eiwitten. Het gedeelte dat zich met de eiwitsynthese bezighoud is het ruwe
gedeelte van het ER. Het gladde gedeelte speelt een belangrijke rol bij de
synthese van lipiden.
Golgi complex zorgt voor blaasjes waarin geconcentreerde secretieproducten
zitten die vervoerd kunnen worden, die gemaakt zijn in het ER. De secretiegranula
bewegen zich naar het celmembraan waar exocytose plaatsvindt. Het golgi-
complex bestaat uit een systeem van parallel geordende, min of meer
concentrisch georganiseerde ruimten die begrenst worden door membranen
Lysosomen zijn organellen waarin deeltjes en grote moleculen worden afgebouwd
tot oplosbare kleine moleculen voor opnamen als brandstof of bouwstof. Het af te
breken materiaal word opgenomen door de cel d.m.v. endocytose waarna de
endocytoseblaasjes fuseren met de membraan van een lysosoom. De
splitsingsproducten verlaten het lysosoom d.m.v. diffusie. Binnen het lysysoom
, heerst een zuur milieu, de splitsenzymen hebben hier hun optimale werking,
elders zijn ze onwerkbaar.
Mitochondriën zijn de energiecentrales van de cel. Hier vindt de verbranding van
voedingsstoffen plaats. De daarbij vrijgekomen energie wordt d.m.v. oxidatieve
fosforylering vastgesteld in de vorm van ATP. De mitochondrien hebben een
boonvormige structuur met een wand die uit twee membranen bestaat. De
buitenste omhulling is glad, de binnenste vormt plooien die loodrecht op de
lengterichting van de mitochondrien staan.
- Beschrijven wat weefsel is
Groep cellen met dezelfde bouw en functie inclusief het interstitium (tussenstof)