3,1 Leenheren, leenmannen en horigen
Het vroegmiddeleeuwse koningschap
De Germaanse volkeren die in de tijd van de volksverhuizingen het
Romeinse Rijk binnendrongen, werden aangevoerd door krijgsheren.
Toen sommige Germaanse volken binnen het Romeinse Rijk eigen
staten stichtten, werd het koningschap erfelijk binnen 1 familie. Vaak
werd een koninkrijk bij de dood van de koning onder al zijn zonen
verdeeld. Germaanse koningen probeerden de instellingen van het
Romeinse bestuur zoals rechtbanken, belastingdiensten te behouden,
maar hun macht was beperkt. In de afgelegen gebieden van een
Koninkrijk hadden lokale machthebbers het voor het zeggen.
Maatregelen om het bestuur van een rijk te verbeteren was beperkt. Er
waren weinig goed opgeleiden mensen.
Feodale verhoudingen.
Germaanse koningen omringden zich met krijgers die hen trouw hadden
gezworen. Deze vazallen beschermden de koningen en vochten voor
hem. De koning beloonde hen met sieraden, wapens. De Frankische
hofmeier Karel Martel beloonde zijn vazallen ook met stukken land. De
vazallen hadden dat stuk land in leen. Karel de Grote beloonde soms
ook met graven, hertogen. Zo ontstonden er in het bestuur feodale
verhoudingen.
De deling van het rijk.
In de loop van de 9e eeuw werd het Frankische rijk steeds verder
opgedeeld. Hertogen en graven versterkte het proces van het
versplinteren van het Frankische rijk. Noormannen, Hongaren,
moslimpiraten teisterden Europa met plundertochten. Daardoor kwamen
er in de 10e eeuw in het Westen en het Oosten Frankische rijk koningen
uit andere adellijke families op de troon.
, Landbouwsamenleving.
In de klassieke Oudheid was er sprake van een landbouw stedelijke
samenleving. De landbouw was het belangrijkste middel van bestaan,
maar er waren ook steden die belangrijk waren voor de handel. In de
laatste periode van het West-Romeinse rijk was er een economische
crisis. Na de val van het West-Romeinse rijk in 476 zette die ontwikkeling
door. Reizen werd gevaarlijk en moeilijk, omdat het steeds onveiliger
werd. Door de afnamen van handel, nijverheid en oorlogsgeweld liep het
aantal inwoners in de steden af. Zo veranderde de landbouw stedelijke
samenleving in een landbouw samenleving.
Boeren gebonden aan de grond.
De meeste boeren waren gebonden aan de grond die ze bewerkten. Ze
mochten niet het landgoed verlaten zonder toestemming. Veel
pachtboeren lieten toen hun akkers in de steek om aan schuldeisers te
ontkomen. Ze kwamen onder het gezag te staan van plaatselijke
grootgrondbezitters, omdat de landbouwproductie daalde. Veel vrije
boeren die eigenaar waren van de grond die ze bewerkten, zochten door
de groeiende onveiligheid steun bij een adellijke heer of bij een klooster.
Een horige boer bleef op zijn grond wonen, maar moest er pacht voor
betalen.
Het domein.
Het landgoed van de heer of het klooster waaraan de horigen waren
gebonden, heet een domein. Het werd bewerkt volgens het hofstelsel.
De landbouwgrond was verdeeld in 2 delen. Op het vroonland stonden
de burcht of het klooster en lagen de akkers van de heer.
Het vroegmiddeleeuwse koningschap
De Germaanse volkeren die in de tijd van de volksverhuizingen het
Romeinse Rijk binnendrongen, werden aangevoerd door krijgsheren.
Toen sommige Germaanse volken binnen het Romeinse Rijk eigen
staten stichtten, werd het koningschap erfelijk binnen 1 familie. Vaak
werd een koninkrijk bij de dood van de koning onder al zijn zonen
verdeeld. Germaanse koningen probeerden de instellingen van het
Romeinse bestuur zoals rechtbanken, belastingdiensten te behouden,
maar hun macht was beperkt. In de afgelegen gebieden van een
Koninkrijk hadden lokale machthebbers het voor het zeggen.
Maatregelen om het bestuur van een rijk te verbeteren was beperkt. Er
waren weinig goed opgeleiden mensen.
Feodale verhoudingen.
Germaanse koningen omringden zich met krijgers die hen trouw hadden
gezworen. Deze vazallen beschermden de koningen en vochten voor
hem. De koning beloonde hen met sieraden, wapens. De Frankische
hofmeier Karel Martel beloonde zijn vazallen ook met stukken land. De
vazallen hadden dat stuk land in leen. Karel de Grote beloonde soms
ook met graven, hertogen. Zo ontstonden er in het bestuur feodale
verhoudingen.
De deling van het rijk.
In de loop van de 9e eeuw werd het Frankische rijk steeds verder
opgedeeld. Hertogen en graven versterkte het proces van het
versplinteren van het Frankische rijk. Noormannen, Hongaren,
moslimpiraten teisterden Europa met plundertochten. Daardoor kwamen
er in de 10e eeuw in het Westen en het Oosten Frankische rijk koningen
uit andere adellijke families op de troon.
, Landbouwsamenleving.
In de klassieke Oudheid was er sprake van een landbouw stedelijke
samenleving. De landbouw was het belangrijkste middel van bestaan,
maar er waren ook steden die belangrijk waren voor de handel. In de
laatste periode van het West-Romeinse rijk was er een economische
crisis. Na de val van het West-Romeinse rijk in 476 zette die ontwikkeling
door. Reizen werd gevaarlijk en moeilijk, omdat het steeds onveiliger
werd. Door de afnamen van handel, nijverheid en oorlogsgeweld liep het
aantal inwoners in de steden af. Zo veranderde de landbouw stedelijke
samenleving in een landbouw samenleving.
Boeren gebonden aan de grond.
De meeste boeren waren gebonden aan de grond die ze bewerkten. Ze
mochten niet het landgoed verlaten zonder toestemming. Veel
pachtboeren lieten toen hun akkers in de steek om aan schuldeisers te
ontkomen. Ze kwamen onder het gezag te staan van plaatselijke
grootgrondbezitters, omdat de landbouwproductie daalde. Veel vrije
boeren die eigenaar waren van de grond die ze bewerkten, zochten door
de groeiende onveiligheid steun bij een adellijke heer of bij een klooster.
Een horige boer bleef op zijn grond wonen, maar moest er pacht voor
betalen.
Het domein.
Het landgoed van de heer of het klooster waaraan de horigen waren
gebonden, heet een domein. Het werd bewerkt volgens het hofstelsel.
De landbouwgrond was verdeeld in 2 delen. Op het vroonland stonden
de burcht of het klooster en lagen de akkers van de heer.
