5,2 Een nieuwe wereldorde van Versailles.
De Verenigde Staten na de eerste wereldoorlog.
Voorafgaand aan de eerste wereldoorlog gingen de Verenigde Staten in
hun buitenlandse politiek uit van isolationisme. De eerste paar jaar na de
oorlog had de Amerikaanse economie het moeilijk. De Europese vraag
naar oorlogsmateriaal was weggevallen, ook de vraag naar Amerikaans
graan nam af. Tussen 1919 en 1921 steeg de werkloosheid in de
Verenigde Staten.
Duitsland, kort na de oorlog
In de chaotische tijd rondom het einde van de eerste wereldoorlog werd
Duitsland een democratische republiek, de keizer werd afgezet. De
Duitsers waren boos, omdat ze grote economische problemen hadden
en zware straffen opgelegd kregen in Versailles
In 1922 namen Franse soldaten het Duitse Ruhrgebied over, omdat
Duitsland de schulden niet kon terugbetalen. Bankbiljetten werden bij
gemaakt om de stakende arbeiders terug te kunnen betalen. Het geld
werd hier door minder waard. Door deze hyperinflatie hadden de mensen
steeds meer geld nodig.
Het Dawesplan
Calvin Coolidge was sinds 1923 president van de Verenigde Staten.
Omdat de Fransen en Britten geen herstelbetaling ontvingen konden zij
het geleende Amerikaanse geld niet terug betalen. Door Charles Dawles
was een nieuw plan bedacht om de herstelbetaling te betalen. Er
mochten geen onmogelijke eisen worden opgesteld, de Duitsers
moesten hulp krijgen bij het wederopbouw van de economie. Dawes nam
in samenwerking met de Duitse regering allerlei economische
maatregelen, waardoor de Duitse regering meer geld binnenkreeg.
Internationale banken gaven een enorm bedrag en leningen bij elkaar.
Het dawesplan maakte een eind aan de economische chaos in
Duitsland.
, 5,3 De ‘ rijke’ jaren twintig.
Leef nu, betaal later
Veel Amerikaanse ondernemers die eerst oorlogsproducten maakten,
gingen na de oorlog over op consumentenproducten. De bevolking
groeide door dalende sterfcijfers en door immigratie. Dit zorgde voor een
snelle economische groei. Ook de urbanisatie ging in hoog tempo door.
De Verenigde Staten veranderde in een industrieel-urbane samenleving.
Er kwamen meer woningen en mensen vonden meer werk in de
industrie. De kranten stonden vol met reclame van koelkasten,
platenspelers en stofzuigers. Zo ontstond er in de Verenigde Staten een
consumptiemaatschappij. De filmindustrie bloeide op. Er werden grote
sportstadions gebouwd.
Afro-Amerikanen, de inheemse bevolking en vrouwen.
De bevolkingsgroei in de industriesteden van de Verenigde Staten werd
deels veroorzaakt door de great migration. Tussen 1919 en 1930 trokken
1,5 miljoen afro-Amerikanen vanuit de zuidelijke staten naar de
industriesteden in het noorden. Daar was minder discriminatie. De
Indiaanse Amerikanen kregen vanaf 1924 wel meer burgerrechten, maar
aandacht voor de inheemse cultuur en levensstijl ontbrak.
De voortekenen van crisis
Niet iedereen profiteerde van de welvaart. De rijken leefde in luxe maar
de arbeiders kregen het steeds zwaarder. Miljoenen Amerikanen
leenden geld om aandelen te kopen. Omdat veel bedrijven flinke winst
maakten werden de aandelen meer waard. In 1926 werden de
huizenprijzen minder waard er waren te veel huizen. De landbouw kwam
in de problemen. Veel boeren hadden in extra grond en machines
geïnvesteerd om te kunnen voldoen aan de grote vraag naar
landbouwproducten vanuit Europa. Na 1918 verdwenen deze vraag,
maar de boeren bleven net zoveel produceren. De boeren verdiende het
geïnvesteerde geld niet meer terug, omdat er een overproductie was.
De Verenigde Staten na de eerste wereldoorlog.
Voorafgaand aan de eerste wereldoorlog gingen de Verenigde Staten in
hun buitenlandse politiek uit van isolationisme. De eerste paar jaar na de
oorlog had de Amerikaanse economie het moeilijk. De Europese vraag
naar oorlogsmateriaal was weggevallen, ook de vraag naar Amerikaans
graan nam af. Tussen 1919 en 1921 steeg de werkloosheid in de
Verenigde Staten.
Duitsland, kort na de oorlog
In de chaotische tijd rondom het einde van de eerste wereldoorlog werd
Duitsland een democratische republiek, de keizer werd afgezet. De
Duitsers waren boos, omdat ze grote economische problemen hadden
en zware straffen opgelegd kregen in Versailles
In 1922 namen Franse soldaten het Duitse Ruhrgebied over, omdat
Duitsland de schulden niet kon terugbetalen. Bankbiljetten werden bij
gemaakt om de stakende arbeiders terug te kunnen betalen. Het geld
werd hier door minder waard. Door deze hyperinflatie hadden de mensen
steeds meer geld nodig.
Het Dawesplan
Calvin Coolidge was sinds 1923 president van de Verenigde Staten.
Omdat de Fransen en Britten geen herstelbetaling ontvingen konden zij
het geleende Amerikaanse geld niet terug betalen. Door Charles Dawles
was een nieuw plan bedacht om de herstelbetaling te betalen. Er
mochten geen onmogelijke eisen worden opgesteld, de Duitsers
moesten hulp krijgen bij het wederopbouw van de economie. Dawes nam
in samenwerking met de Duitse regering allerlei economische
maatregelen, waardoor de Duitse regering meer geld binnenkreeg.
Internationale banken gaven een enorm bedrag en leningen bij elkaar.
Het dawesplan maakte een eind aan de economische chaos in
Duitsland.
, 5,3 De ‘ rijke’ jaren twintig.
Leef nu, betaal later
Veel Amerikaanse ondernemers die eerst oorlogsproducten maakten,
gingen na de oorlog over op consumentenproducten. De bevolking
groeide door dalende sterfcijfers en door immigratie. Dit zorgde voor een
snelle economische groei. Ook de urbanisatie ging in hoog tempo door.
De Verenigde Staten veranderde in een industrieel-urbane samenleving.
Er kwamen meer woningen en mensen vonden meer werk in de
industrie. De kranten stonden vol met reclame van koelkasten,
platenspelers en stofzuigers. Zo ontstond er in de Verenigde Staten een
consumptiemaatschappij. De filmindustrie bloeide op. Er werden grote
sportstadions gebouwd.
Afro-Amerikanen, de inheemse bevolking en vrouwen.
De bevolkingsgroei in de industriesteden van de Verenigde Staten werd
deels veroorzaakt door de great migration. Tussen 1919 en 1930 trokken
1,5 miljoen afro-Amerikanen vanuit de zuidelijke staten naar de
industriesteden in het noorden. Daar was minder discriminatie. De
Indiaanse Amerikanen kregen vanaf 1924 wel meer burgerrechten, maar
aandacht voor de inheemse cultuur en levensstijl ontbrak.
De voortekenen van crisis
Niet iedereen profiteerde van de welvaart. De rijken leefde in luxe maar
de arbeiders kregen het steeds zwaarder. Miljoenen Amerikanen
leenden geld om aandelen te kopen. Omdat veel bedrijven flinke winst
maakten werden de aandelen meer waard. In 1926 werden de
huizenprijzen minder waard er waren te veel huizen. De landbouw kwam
in de problemen. Veel boeren hadden in extra grond en machines
geïnvesteerd om te kunnen voldoen aan de grote vraag naar
landbouwproducten vanuit Europa. Na 1918 verdwenen deze vraag,
maar de boeren bleven net zoveel produceren. De boeren verdiende het
geïnvesteerde geld niet meer terug, omdat er een overproductie was.
