Cognitie en Gedrag – Samenvatting
Inhoud
Hoorcollege 1 .......................................................................................................................................... 2
Hoorcollege 2 .......................................................................................................................................... 4
Hoorcollege 3 .......................................................................................................................................... 9
Hoorcollege 4 ........................................................................................................................................ 19
Hoorcollege 5 ........................................................................................................................................ 22
Hoorcollege 6 ........................................................................................................................................ 25
Hoorcollege 7 ........................................................................................................................................ 28
Hoorcollege 8 ........................................................................................................................................ 31
Hoofdstuk 1 ........................................................................................................................................... 33
Hoofdstuk 3 ........................................................................................................................................... 36
Hoofdstuk 4 ........................................................................................................................................... 39
Hoofdstuk 5 ........................................................................................................................................... 43
Hoofdstuk 6 ........................................................................................................................................... 55
Hoofdstuk 7 ........................................................................................................................................... 65
1
,Hoorcollege 1
Descartes: ik kan aan alles twijfelen, behalve aan het feit dat ik twijfel (ik denk, dus ik ben)
Mind = the mind creates and controls mental functions such as perception, attention, memory,
emotions, language, deciding, thinking and reasoning
- Aandacht
- Bewustzijn
- Perceptie
- Kennis
- Geheugen
- Leren
- Probleem oplossen
- Beslissen
- Taal
Signaal detectietheorie: beslissen in onzekerheid
Donders: reactietijdtaken
- Simpele reactietijdtaak: stimulus detectie + motor respons
- Go/no-go reactietijdtaak: druk zo snel mogelijk als de rechter lamp aan gaat, druk niet als de
linker lamp aan gaat
- Keuze reactietijdtaak: stimulus detectie + stimulus discriminatie + kiezen (beslissen) + motor
respons
➔
➔
Weber: absolute verschillen zijn moeilijker waarneembaar dan relatieve verschillen
Watson: introspectie is niet wetenschappelijk
Pavlov: conditionering
Behaviorisme: gedrag bestaat uit aangeleerde stimulus-respons relaties
Tijdlijn ontwikkeling psychologie
2
,Tijd Naam/titel Ideeën
19de eeuw Helmholtz Fysiologische processen kosten
tijd
1868 Donders Mentale processen kosten tijd
en zijn meetbaar
Eind 19de eeuw Weber Hoe verhoudt het fysieke zich
tot het mentale?
Eind 19de eeuw Wundt en James Stichters psychologie als
wetenschap met introspectie
als methode
1913 Watson en behaviorisme Het mentale kun je niet
bestuderen
Begin 20ste eeuw Mens- en dierenonderzoek Behaviorisme kan spontaan
gedrag niet verklaren
1940-1945 WWII Mensen maken ‘menselijke’
fouten, waarom?
Behaviorisme heeft geen
antwoord
1950’er jaren De eerste computers Metafoor voor de hersenen
1968 Neisser Het brein als
informatieverwerker
Ongeveer 1970 tot nu Moderne cognitieve Structurele en procesmodellen
psychologie
3
, Hoorcollege 2
Sensatie = de meer vroege stadia van verwerking van stimuli (zoet, zuur, hard, luid, rood, etc.)
Waarnemen = betekenisvol en georganiseerd (de koffie is heet en de roos is rood)
Zintuigen: zien, voelen, proeven, luisteren, ruiken, evenwicht
Onze hersenen zijn met name geïnteresseerd in verandering
Just noticable difference (JND) = de verschildrempel
- Detectie (absolute drempel): de stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door de
onderzoeker totdat de participant aangeeft dat hij/zij de stimulus net
voelt/ziet/ruikt/hoort/etc. (je ziet het wel of je ziet het niet)
- Discriminatie (verschil-drempel): de stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door
de onderzoeker totdat de participant aangeeft dat de stimulus net gelijken aan, of net
anders is dan, een referentiestimulus (e ziet het slecht of je ziet het goed)
➔ Drempelmetingen
o
▪ Geen verticale lijn vanwege ruis
➔ Weber-Fechner (psychofysische) wet: beschrijft de relatie tussen een fysische intensiteit en
de waargenomen (ervaren) intensiteit (sensatie)
o
➔ Stevens power wet: als de power minder is dan 1 dan krijg je een logaritmische functie en als
de power groter is dan 1 dan krijg je een exponentiele functie
o
4
Inhoud
Hoorcollege 1 .......................................................................................................................................... 2
Hoorcollege 2 .......................................................................................................................................... 4
Hoorcollege 3 .......................................................................................................................................... 9
Hoorcollege 4 ........................................................................................................................................ 19
Hoorcollege 5 ........................................................................................................................................ 22
Hoorcollege 6 ........................................................................................................................................ 25
Hoorcollege 7 ........................................................................................................................................ 28
Hoorcollege 8 ........................................................................................................................................ 31
Hoofdstuk 1 ........................................................................................................................................... 33
Hoofdstuk 3 ........................................................................................................................................... 36
Hoofdstuk 4 ........................................................................................................................................... 39
Hoofdstuk 5 ........................................................................................................................................... 43
Hoofdstuk 6 ........................................................................................................................................... 55
Hoofdstuk 7 ........................................................................................................................................... 65
1
,Hoorcollege 1
Descartes: ik kan aan alles twijfelen, behalve aan het feit dat ik twijfel (ik denk, dus ik ben)
Mind = the mind creates and controls mental functions such as perception, attention, memory,
emotions, language, deciding, thinking and reasoning
- Aandacht
- Bewustzijn
- Perceptie
- Kennis
- Geheugen
- Leren
- Probleem oplossen
- Beslissen
- Taal
Signaal detectietheorie: beslissen in onzekerheid
Donders: reactietijdtaken
- Simpele reactietijdtaak: stimulus detectie + motor respons
- Go/no-go reactietijdtaak: druk zo snel mogelijk als de rechter lamp aan gaat, druk niet als de
linker lamp aan gaat
- Keuze reactietijdtaak: stimulus detectie + stimulus discriminatie + kiezen (beslissen) + motor
respons
➔
➔
Weber: absolute verschillen zijn moeilijker waarneembaar dan relatieve verschillen
Watson: introspectie is niet wetenschappelijk
Pavlov: conditionering
Behaviorisme: gedrag bestaat uit aangeleerde stimulus-respons relaties
Tijdlijn ontwikkeling psychologie
2
,Tijd Naam/titel Ideeën
19de eeuw Helmholtz Fysiologische processen kosten
tijd
1868 Donders Mentale processen kosten tijd
en zijn meetbaar
Eind 19de eeuw Weber Hoe verhoudt het fysieke zich
tot het mentale?
Eind 19de eeuw Wundt en James Stichters psychologie als
wetenschap met introspectie
als methode
1913 Watson en behaviorisme Het mentale kun je niet
bestuderen
Begin 20ste eeuw Mens- en dierenonderzoek Behaviorisme kan spontaan
gedrag niet verklaren
1940-1945 WWII Mensen maken ‘menselijke’
fouten, waarom?
Behaviorisme heeft geen
antwoord
1950’er jaren De eerste computers Metafoor voor de hersenen
1968 Neisser Het brein als
informatieverwerker
Ongeveer 1970 tot nu Moderne cognitieve Structurele en procesmodellen
psychologie
3
, Hoorcollege 2
Sensatie = de meer vroege stadia van verwerking van stimuli (zoet, zuur, hard, luid, rood, etc.)
Waarnemen = betekenisvol en georganiseerd (de koffie is heet en de roos is rood)
Zintuigen: zien, voelen, proeven, luisteren, ruiken, evenwicht
Onze hersenen zijn met name geïnteresseerd in verandering
Just noticable difference (JND) = de verschildrempel
- Detectie (absolute drempel): de stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door de
onderzoeker totdat de participant aangeeft dat hij/zij de stimulus net
voelt/ziet/ruikt/hoort/etc. (je ziet het wel of je ziet het niet)
- Discriminatie (verschil-drempel): de stimulus-sterkte wordt in kleine stappen vergroot door
de onderzoeker totdat de participant aangeeft dat de stimulus net gelijken aan, of net
anders is dan, een referentiestimulus (e ziet het slecht of je ziet het goed)
➔ Drempelmetingen
o
▪ Geen verticale lijn vanwege ruis
➔ Weber-Fechner (psychofysische) wet: beschrijft de relatie tussen een fysische intensiteit en
de waargenomen (ervaren) intensiteit (sensatie)
o
➔ Stevens power wet: als de power minder is dan 1 dan krijg je een logaritmische functie en als
de power groter is dan 1 dan krijg je een exponentiele functie
o
4
