Naam: Sacha Janssen Docent: Mvr. Berg
Vak: Geschiedenis Datum: 26-03-2021
Klas: H4M
Inhoud:
1
, - Samenvatting van de kenmerkende aspecten van tijdvak 7
- Opdracht B tijdvak 7
- Politiek- Maatschappelijke stromingen uitleg
- Samenvatting van de kenmerkende aspecten van tijdvak 8
- Opdracht B tijdvak 8
- Bronnenlijst
Samenvatting kenmerkende aspecten
2
, Het veranderende mens- en wereldbeeld van de renaissance en het begin van een
nieuwe wetenschappelijke belangstelling:
De verlichting wat is dat nou eigenlijk. Nou dat is een stroming van geleerde die zeiden dat alles
verklaard kon worden met behulp van het verstand en dat zou bijdragen aan de ontwikkeling van de
samenleving. Rationalisme was een van de hoofdkenmerken van de verlichting. Rationalisme staat
namelijk voor het toepassen van redelijkheid en het gebruik van het gezond verstand. Zoals eerder is
uitgelegd zie je dat terugkomt in de betekenis van de verlichting. Aangezien de verlichte denkers
geloofde dat alles verklaard kon worden met het verstand en dat zie je terug in het rationalisme.
De verlichting / het rationalisme is een manier van denken dat voortkomt uit de wetenschappelijke
revolutie en die komt weer voort uit het humanisme en de renaissance. De renaissance en het
humanisme zorgde er namelijk voor dat mensen een ander wereldbeeld kregen. Ze gingen leven voor
zichzelf en niet meer alleen om te sterven. Ook gingen mensen meer studeren waardoor de
wetenschap steeds belangrijker werd. Hierdoor kwam er een doorbraak in de 17de eeuw waardoor er
steeds meer ontdekkingen en uitvindingen gedaan werden. We noemen het een revolutie omdat er in
een korte tijd hele grote verandering plaatsvond. Door de wetenschappelijke revolutie gingen steeds
meer mensen rationeel denken en ze wilden het niet- wetenschappelijke kunnen verklaren waardoor
‘de verlichting ontstond’. De ontdekkingsreizen en de reformatie hadden ook hun invloeden op het
ontstaan van de verlichting.
Een paar bekende verlichte denkers zijn Voltaire en Montesquieu. Er zijn natuurlijk heel wat meer
belangrijke verlichte denkers maar deze vond ik persoonlijk het interessants. Voltaire schreef boeken
ect op religie en politiek gebied. Een paar standpunten waar hij voor stond op religieus gebied waren
tolerantie en godsdienstvrijheid (dit zie je nou nog steeds terug in Nederland), twijfel aan het belang
van de geestelijkheid en deïsme. Deïsme staat voor dat hij gelooft dat god de wereld heeft gemaakt
maar er geen invloed meer op heeft. Naast zijn religieuze standpunten had hij ook een aantal punten
op politiek gebied. Hij vond dat het land geregeerd moest worden door een (verlichte) absolute vorst
om (in zijn ogen) het domme volk te regeren. De volgende man had een idee dat tot heden nog
steeds gebruikt wordt in het nederlandse bestuur. De trias politica, dit is een staatsinrichting waarbij
de drie machten gescheiden zijn om het volk te beschermen tegen over een persoon die de gehele
macht zou willen over een land. Wetgevende macht, uitvoerende macht en rechterlijke macht worden
dus door verschillende mensen bestuurd. Dit was het idee van de verlichte denker Montesquieu.
De verlichte denkers verspreiden hun ideeën via pamfletten op straat, via de academies, de
wetenschappelijke gemeenschappen en via de encyclopedie. Encyclopedie heeft veel tegenstanders
en in 1759 werd de encyclopedie officieel verboden. Encyclopedie vormt een bedreiging voor de
aristocratie omdat het de nadruk legt op religieuze tolerantie, vrijheid van denken en democratische
geest.
Encyclopedieën hebben grote bijdragen geleverd aan de Europese Verlichting en aan anti-
heksenwanen. De encyclopedie laat zien hoe de wereld wordt bepaald door de wetten van de
machinerie, en de natuurwetten zijn constant. Dit is in tegenspraak met het magische denken van de
kerk en de middeleeuwen. De verlichting kwam vooral op in Frankrijk tegen het absolutisme van
Lodewijk XIV. Hij zij dat god hem de macht had gegeven om te regeren en dat hij geen toestemming
hoefde te vragen voor iets wat hij wilde doen aangezien god door hem zou regeren en je niet aan god
toestemming hoefde te geven. Door de verlichting gingen mensen steeds meer nadenken (in Europa)
3