samenvatting dieetbehandelingsrichtlijnen

Behandelrichtiljnen

Richtlijn 1: chronische obstipatie (niet naar de wc kunnen)
- Klachten
o Min 3 maanden aanwezig
o Complicaties: aambeien, divertikels (uitstulpingen van de darmwant in buikholte)
- Externe en persoonlijke factoren
o Stress
o Wisselende diensten
o Regelmatig eetpatroon
o Lichaamsbeweging ‘
o Financiën
- Volgorde keuze
o 1: voedingsvezelverrijkte dieet
o 2: voedingsvezelpreparaat
o 3: laxeermiddelen
o 4: veder onderzoek arts
- Dieetadvies
o Voedingsvezelverrijkt: 3,5g/MJ, 30 a 40 g/dag (oplosbaar en onoplosbaar)
 Begin miss toename buikklachten, geleidelijk voedingsvezels ophogen
o Voldoende vocht bij vezelverrijking: 2-2,5 liter
o Lichaamsbeweging: min 30 min dagelijkse
o Regelmatig eten (ochtend belangrijk)
o Gehoor geven aan aandrang (water/ koffie helpt op nuchtere maag)
o Vet: 20-40% normaal gewicht, 20-35% bij hoog gewicht

Richtlijnen 2: divertikelziekte en IBS (Irritable Bowel Syndrome, prikkelbaar darm syndroom)
- Klachten
o Diarree, obstipatie, flatulentie (winderigheid), opgeblazen buik, buikpijn, krampen,
slijm/ bloed bij ontlasting, dyspepsie (verstoorde spijsvertering), zuurbranden
o Diverticulose: afwezig zijn van divertikels
- Diagnose pseudo (vals) divertikels
o Divertikels in dikke darm
 Ontstaan door te hoge intraluminale (druk aan binnenkant holtes) druk
 mucosa (slijmvlies) en submucosa ( diepste laag slijmvlies aan binnenkant
van de slokdarm/ maag) door circulaire spievezels heen zijn gedrukt
 linkszijdig
- Diagnose echte divertikels
o Ontstaan door genetische basis
 Alle lagen van de darmwand uitgestulpt zijn
 Rechtszijdig
- factoren
o Achterliggende medische factoren
 Medicijnen- en laxeermiddelen gebruik
o Andere aandoeningen
 Afwijkende darmmotiliteit, verhoogde viscerale gevoeligheid,
familiegeschiedenis
o Voeding- en gezondheidsproblemen
 Wisselende eetlust, weinig energie-inname, te lage vezel- en vochtinnamen,
onjuist verhouding vezels, veel mono- en disachariden, gebruik gasvormende

, producten, te weinig beweging, misbruik natuurlijke laxania, vermijden
bepaalde voedingsmiddelen, BMI
o Achterliggende externe en persoonlijke factoren
 Psychosociale klachten (stress en (ont)spanning, onregelmatig leven, weinig
lichaamsbeweging)
- Advies
o Richtlijnen goede voeding
o Voldoende vezels: 30 a 40 g/dag (14g/1000kcal)
o Mix oplosbare/ onoplosbare vezels:
 bij divertikels meer oplosbare vezels (groenten en fruit)
 bij IBS meer oplosbare vezels (guarom (bestandsteel guarpitmeel) en
psylliumvezels (zaadhuiden)) en minder oplosbare vezels (zemelen)
o voedingsvezelverrijkt
 minstens 15g/1000 kcal / 10 a 15g/dag boven anamnesehoeveelheid
 langzaam opvoeren en gevarieerd gebruik van soorten vezels
o oplosbare en onoplosbaar
o eventueel: voedingsvezelverrijkte producten of vezeldrank
o voldoende vocht
 2 liter (2,5 bij vezelverrijking) > vooral bij obstipatie
o Regelmatig eetpatroon
 3 hoofd en 3 tussenmaaltijden
o Rustig eten, goed kauwen
o Toegeven defecatie ( poepen) – aandrang
o Vermijden stress en spanning
o Functionele voedingsmiddelen
 Vitaalbrood, danone activia, campina vifit, yakult

Richtlijnen 4:hyperlipidemie (te hoog cholesterol)
- Medische diagnose
o Hyperlipidemie met gerelateerde aandoeningen en behandeling
- Functie/stoornissen
o Lipidenprofiel en andere bloedwaarden specifiek voor het metabool syndroom
- Activiteiten/beperkingen
o Voedingsinname inclusief analyse naar diverse soorten relevante voedingsmiddelen
en – stoffen, en maten waarin patiënt in staat is het advies toe te passen
- Participatie> problemen
- Externe en persoonlijke factoren
o Hulpvraag en verwachtingen patiënt
- Doelstellingen
-
o Cardiovasculair
 LDL verlagen tot 2,5 mmol/l of lager
o Verbeteren lichaamsgewicht
 BMI < 24kg/m2
 Buikomvang <94, <80
o Voedingsmiddelen of stoffen
 Verzadigd vetinname < 10 energie%
 Verhogen vezelinnamen, 14 gram per 1000kcal
 Verhogen fruitinnamen , 2 stuks per dag
 Verhogen groente innamen, 250 gram per dag

, - Leefstijladvisering/ medicatie (volgens cardiovasculair risicomanagement)
o Stoppen met roken
o Voldoende bewegen:
 minder zitten
 min 150 min per week matig intensieve inspanning
 2x per week spier -en botversterkende activiteiten
o Richtlijnen goede voeding met weinig alcohol en weinig zout
o Zorgen voor optimaal gewicht
o Stress te voorkomen of verminderen

Richtlijnen 5: diabetes mellitus type 1 en 2 bij volwassenen
- Diabetes mellitus type 1
o Destructie (kapot) van insuline producerende betacellen van eilandjes van
langerhans
 Waardoor tekort aan insuline en hyperglykemie ontstaat
 Ontwikkelt zicht in korte tijd
 Meestal bij kinderen en jongvolwassenen gediagnosticeerd
- Diabetes mellitus type 2
o Insulineresistentie en betaceldisfunctie (disfunctionerende betacellen en
verminderde aantal betacellen)
 Hyperglykemie optreedt
o Ziekte lange tijd ongemerkt verlopen
 Mild verhoogde bloedglucosewaarden, veroorzaakt geen klachten
- Oordeel van diëtist over gezondheidsprofiel op basis van
o Functies/stoornissen
 Bloedglucosewaarden, HbA1c (versuikering molecuul), BMI, buikomvang,
plasmalipidenwaarden, bloeddruk
o Medische factoren
 Type deabetes mellitus, medicatie, risicoprofiel, complicaties
o Persoonlijke factoren en activiteiten
 Hulpvraag, voedingsgewoonten, roken, alcoholgebruik, beweeggewoonten,
dieet geschiedenis, beroep, emotionele situatie, kennis,
zelfcontrole/zelfmanagement, motivatie/stadium van gedragsverandering
- Dieetadvies (bloedglucosewaarden, anamnese, risicoprofiel)
o Advies
 Nadruk op voedingsmiddelen en voedingspatronen
 Mediterrane, gematigd koolhydraatbeperkt, vegetarische en laag
glykemische voedingspatronen gunstig zijn
 Koolhydraten
 Beperking van geraffineerde zetmeelrijke producten, die veel suiker
bevatten
 Afstemmen van koolhydraatinname en bloedglucose verlagende medicatie/
insuline en activiteiten
 Zoetstoffen
 Energiebeperkte dieet rekening houden met ADI
o Producten met verzadigd vet en transvet (uitzondering
zuivel)
o Vervangen door onverzadigd vet
 Zout: max 6 gram per dag
o Hypoglykemie