Voeding bij gezondheid en ziekte
voedselaanbod
Voedsel en de consument
- Voedselproductie en transport mogelijkheden zijn toegenomen
- Voordele
o Veel voedselaanbod/ keuze voor consument
- Nadeel
o Productie en verwerking gebeurt buiten het ook van de consument
Risico’s voor de gezondheid zijn onduidelijk
Bvb: conserveermiddelen, bestrijdingsmiddelen, biotechnologie
o Steeds meer weten om veiligheid van voedsel te garanderen
o Grootschalig voedselproductie, slecht voor het milieu
Voedsel productie
- 2 vormen van landbouw
o Intensieve landbouw (efficiënt mogelijk met zo veel mogelijk opbrengst)
Nadelen
Kunstmest (nitraat gehalte stijgt)
monocultuur (grote velden met 1 gewas, meer bestrijdingsmiddelen)
resten in voedsel (residuen en contaminanten)
bio-industrie (meer ziekte bij dieren)
mestoverschot door teveel dieren
veel antibiotica in de dieren
o biologische landbouw/ extensieve landbouw
zo min mogelijk ingrijpen in de natuur
dier vriendelijk, geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen
gestimuleerd door overheden en sectoren
nadeel
duur voor de consument
informatie op de verpakking
- wat staat er op
o ingrediënten (en E nummers - allergenen
o voedingswaarden ( totaal en 100g) - soms keurmerken
o houdbaarheidsdatum - evt. aanwijzingen over bewaren
veiligheid van voedsel
- mogelijke bedreigingen van voedselveiligheid
o natuurlijke gifstoffen
solarine in appels, nitraat in bepaalde groenten
door opwarmen of slecht bewaren wordt nitraat omgezet in nitriet
o vooral giftig voor baby’s
aflatoxines
mycotoxines en zijn carcinogeen (kanker veroorzakend)
o pinda’s, noten, mais
sommige gifstoffen verwijden door bvb koken
o additieven
toevoeging van bvb houdbaarheid, structuur of smaakstoffen
, is een wetgeving voor maar toch twijfelachtig (ivm echte noodzaak en
veiligheid)
o contaminanten
verontreinigingen die onbedoeld in voedsel komen
microplastic, zware metalen, bestrijdingsmiddelen
o voedsel en warenautoriteit controleert tegenstaande
hoeveelheid > NVWA
o micro- organismen
bacteriën, schimmels, virussen
salmonella, E coli,
voedselinfectie > na 12 uur
voedselvergiftiging > binnen 8 uur
o radio actieve stoffen
o genetisch gemodificeerde voedsel
voedsel en de wet
- warenwet
o staan de belangrijks dingen over veiligheid van eten en drinken van NL
- op Europese niveau EFSA
o European food safety authority
Voeding en geneesmiddelen
Opname en werking van geneesmiddelen
- Op verschillende manieren
- Meestal per os> heeft meeste interactie met voeding
o Eerst therapeutische dosis bereikt zijn
Anders concentratie te laag voor effect
- Biologische beschikbaarheid
o % van middelen dat uiteindelijk in bloed terecht komt
Bepaald door resorptie in dunnen darm
Invloed van voeding en voedingstoestand
- Geneesmiddelen op nuchtere maag
o binnen 30 min in dunnen darm
o Meer risico op maag/ darm klachten
- Geneesmiddelen bij maaltijd
o na 2 a 3 uur
- ook het soort voedsel kan zorgen voor een mindere werking
- first pass effect
o hoeveelheid medicijn door lever al wordt afgebroken (of darmwand)
o kan ook sneller/ langzamer gaan door bepaalde voedingsstoffen
- ondervoeding
o vertraagde afbraak van medicijnen dus sneller kans op intoxicatie (vergiftiging)
o overgewicht ook kans maar is te weinig over bekend
invloed van geneesmiddelen op voedingstoestand
- medicijnen kunnen eetlust bevorderen, remmen of smaak veranderen
o waardoor iemand meer, minder of anders gaat eten
o of bvb laxeermiddelen waardoor voedingstoffen minder worden opgenomen
- middel antagonist van bepaalde vitamine
o wordt de vitamine slechter opgenomen hierdoor
voedselaanbod
Voedsel en de consument
- Voedselproductie en transport mogelijkheden zijn toegenomen
- Voordele
o Veel voedselaanbod/ keuze voor consument
- Nadeel
o Productie en verwerking gebeurt buiten het ook van de consument
Risico’s voor de gezondheid zijn onduidelijk
Bvb: conserveermiddelen, bestrijdingsmiddelen, biotechnologie
o Steeds meer weten om veiligheid van voedsel te garanderen
o Grootschalig voedselproductie, slecht voor het milieu
Voedsel productie
- 2 vormen van landbouw
o Intensieve landbouw (efficiënt mogelijk met zo veel mogelijk opbrengst)
Nadelen
Kunstmest (nitraat gehalte stijgt)
monocultuur (grote velden met 1 gewas, meer bestrijdingsmiddelen)
resten in voedsel (residuen en contaminanten)
bio-industrie (meer ziekte bij dieren)
mestoverschot door teveel dieren
veel antibiotica in de dieren
o biologische landbouw/ extensieve landbouw
zo min mogelijk ingrijpen in de natuur
dier vriendelijk, geen kunstmest en bestrijdingsmiddelen
gestimuleerd door overheden en sectoren
nadeel
duur voor de consument
informatie op de verpakking
- wat staat er op
o ingrediënten (en E nummers - allergenen
o voedingswaarden ( totaal en 100g) - soms keurmerken
o houdbaarheidsdatum - evt. aanwijzingen over bewaren
veiligheid van voedsel
- mogelijke bedreigingen van voedselveiligheid
o natuurlijke gifstoffen
solarine in appels, nitraat in bepaalde groenten
door opwarmen of slecht bewaren wordt nitraat omgezet in nitriet
o vooral giftig voor baby’s
aflatoxines
mycotoxines en zijn carcinogeen (kanker veroorzakend)
o pinda’s, noten, mais
sommige gifstoffen verwijden door bvb koken
o additieven
toevoeging van bvb houdbaarheid, structuur of smaakstoffen
, is een wetgeving voor maar toch twijfelachtig (ivm echte noodzaak en
veiligheid)
o contaminanten
verontreinigingen die onbedoeld in voedsel komen
microplastic, zware metalen, bestrijdingsmiddelen
o voedsel en warenautoriteit controleert tegenstaande
hoeveelheid > NVWA
o micro- organismen
bacteriën, schimmels, virussen
salmonella, E coli,
voedselinfectie > na 12 uur
voedselvergiftiging > binnen 8 uur
o radio actieve stoffen
o genetisch gemodificeerde voedsel
voedsel en de wet
- warenwet
o staan de belangrijks dingen over veiligheid van eten en drinken van NL
- op Europese niveau EFSA
o European food safety authority
Voeding en geneesmiddelen
Opname en werking van geneesmiddelen
- Op verschillende manieren
- Meestal per os> heeft meeste interactie met voeding
o Eerst therapeutische dosis bereikt zijn
Anders concentratie te laag voor effect
- Biologische beschikbaarheid
o % van middelen dat uiteindelijk in bloed terecht komt
Bepaald door resorptie in dunnen darm
Invloed van voeding en voedingstoestand
- Geneesmiddelen op nuchtere maag
o binnen 30 min in dunnen darm
o Meer risico op maag/ darm klachten
- Geneesmiddelen bij maaltijd
o na 2 a 3 uur
- ook het soort voedsel kan zorgen voor een mindere werking
- first pass effect
o hoeveelheid medicijn door lever al wordt afgebroken (of darmwand)
o kan ook sneller/ langzamer gaan door bepaalde voedingsstoffen
- ondervoeding
o vertraagde afbraak van medicijnen dus sneller kans op intoxicatie (vergiftiging)
o overgewicht ook kans maar is te weinig over bekend
invloed van geneesmiddelen op voedingstoestand
- medicijnen kunnen eetlust bevorderen, remmen of smaak veranderen
o waardoor iemand meer, minder of anders gaat eten
o of bvb laxeermiddelen waardoor voedingstoffen minder worden opgenomen
- middel antagonist van bepaalde vitamine
o wordt de vitamine slechter opgenomen hierdoor