Thema 1:
1.1 Kleine moleculen
Families:
1. Aminozuren eiwitten
- Amino groep
- Carboxyl groep
2. Koolhydraten suikers
- (CH2O)n n > 3
3. Nucleotiden DNA, RNA & ATP (3’ kant: hydroxyl en 5’ kant:
fosfaat)
4. Lipiden
- Slecht oplosbaar in water
- Verzadigd: geen dubbele bindingen in de staart lange rechte
ketens (sterkere vdw binding dus, hoger kookpunt)
- Onverzadigd: wel dubbele bindingen in de staart knik (zwakke
vdw binding dus, vloeibaar bij kamertemperatuur)
, Hydrolyse: reactie waarbij een polymeer wordt gesplitst tot losse
monomeren waarbij een watermolecuul wordt gebruikt.
Condensatie: reactie waarbij twee monomeren worden gebonden tot
polymeer waarbij een watermolecuul vrijkomt.
Functionele groep: groep van atomen dat een karakteristieke reactie van
een molecuul veroorzaak
Nucleotiden:
Nucleotide: purine of pyrimidinebase gebonden aan een suiker en
fosfaatgroep
Nucleoside: purine of pyrimidinebase gebonden aan een suiker
- Ribonucleoside: base gebonden aan ribose
OH op ‘2 vb: adenosine
- Deoxyribonucleoside: base gebonden aan
deoxyribose H op ‘2 vb: deoxyadenosine
Pyrimidine base: T en C (kleine een ring structuren)
Purine base: A en G (grote twee ring structuren)
Koolhydraten:
Monosacharide: groep met één carbonyl groep en twee of meer hydroxyl
groepen.
Oligosacharide: 3-9 monosachariden verbonden door een glycosidische
binding
Polysachariden: 9+ monosachariden verbonden door een glycosidische
binding
Aldose: suiker met een aldehyde groep
Ketose: suiker met een ketose groep
Pyranose: suiker met zes groepen in de ring
Furanose: suiker met vijf groepen in de ring
Glycogeen: polymeer van a-d-glucose. Glycogeen wordt
opgeslagen in de lever en als er een glucose tekort is wordt
glycogeen afgebroken tot losse glucose eenheden.
Isomeren:
Stereo-isomeren: moleculen die alleen in structuur van elkaar verschillen
Enantiomeren: spiegelbeeld isomeren
Diastereomeer: geen spiegelbeeld
isomeer
Epimeer: stereo-isomeer door
asymmetrisch koolstofatoom
Anomeer: stereo-isomeer door vorming
cyclisch suiker
- A form OH-groep omlaag
- B form OH-groep omhoog
Fisher projectie: representatie van open
vormen van een suiker
Haworth projectie: representatie van de
cyclische vormen van een suiker
1.1 Kleine moleculen
Families:
1. Aminozuren eiwitten
- Amino groep
- Carboxyl groep
2. Koolhydraten suikers
- (CH2O)n n > 3
3. Nucleotiden DNA, RNA & ATP (3’ kant: hydroxyl en 5’ kant:
fosfaat)
4. Lipiden
- Slecht oplosbaar in water
- Verzadigd: geen dubbele bindingen in de staart lange rechte
ketens (sterkere vdw binding dus, hoger kookpunt)
- Onverzadigd: wel dubbele bindingen in de staart knik (zwakke
vdw binding dus, vloeibaar bij kamertemperatuur)
, Hydrolyse: reactie waarbij een polymeer wordt gesplitst tot losse
monomeren waarbij een watermolecuul wordt gebruikt.
Condensatie: reactie waarbij twee monomeren worden gebonden tot
polymeer waarbij een watermolecuul vrijkomt.
Functionele groep: groep van atomen dat een karakteristieke reactie van
een molecuul veroorzaak
Nucleotiden:
Nucleotide: purine of pyrimidinebase gebonden aan een suiker en
fosfaatgroep
Nucleoside: purine of pyrimidinebase gebonden aan een suiker
- Ribonucleoside: base gebonden aan ribose
OH op ‘2 vb: adenosine
- Deoxyribonucleoside: base gebonden aan
deoxyribose H op ‘2 vb: deoxyadenosine
Pyrimidine base: T en C (kleine een ring structuren)
Purine base: A en G (grote twee ring structuren)
Koolhydraten:
Monosacharide: groep met één carbonyl groep en twee of meer hydroxyl
groepen.
Oligosacharide: 3-9 monosachariden verbonden door een glycosidische
binding
Polysachariden: 9+ monosachariden verbonden door een glycosidische
binding
Aldose: suiker met een aldehyde groep
Ketose: suiker met een ketose groep
Pyranose: suiker met zes groepen in de ring
Furanose: suiker met vijf groepen in de ring
Glycogeen: polymeer van a-d-glucose. Glycogeen wordt
opgeslagen in de lever en als er een glucose tekort is wordt
glycogeen afgebroken tot losse glucose eenheden.
Isomeren:
Stereo-isomeren: moleculen die alleen in structuur van elkaar verschillen
Enantiomeren: spiegelbeeld isomeren
Diastereomeer: geen spiegelbeeld
isomeer
Epimeer: stereo-isomeer door
asymmetrisch koolstofatoom
Anomeer: stereo-isomeer door vorming
cyclisch suiker
- A form OH-groep omlaag
- B form OH-groep omhoog
Fisher projectie: representatie van open
vormen van een suiker
Haworth projectie: representatie van de
cyclische vormen van een suiker
