Groente & fruit:
Vitamine C
Vitamine B11 (foliumzuur)
Vezels
Mineralen (onder andere kalium)
Bioactieve stoffen
Brood & aardappelen:
Koolhydraten eiwitten en vezels
B-vitaminen
IJzer
Jodium (brood)
Vitamine C (aardappelen)
Zuivel
Eiwitten
Mineralen (onder andere clacium)
B-vitaminen
Vlees, vis, kip & ei
Eiwitten
B-vitaminen
Mineralen (onder andere ijzer)
Visvetzuren
Vetten en oliën
Vetoplosbare vitaminen A,D,E & K
Essentiële vetzuren
Vitamine E, C en Carotenoïden:
Vitamine D en K: botgezondheid
Vitamine K: bloedstolling
Vitamine B: co-enzym
Vitamine A: zicht
, Vitamine A: retinol, vetoplosbaar
Mannen: 900 mcg 770 mcg
Vrouwen: 700 mcg 602 mcg
Zwangere: 800 mcg, borstvoeding 1100 mcg
- Is een actieve vorm en heeft 3 vormen
Retinol retinal retinezuur
Retinyl esters (retinol) komen voor in dierlijke voeding
Provitamine A/béta-caroteen (retinal) komen voor in plantaardige voeding
Functies:
- Retinal zicht
- Retional: reproductie/botgezondheid
- Retinezuur: eiwitsynthese, celdifferentiatie, groei, embryonale ontwikkeling
- Béta-caroteen = antioxidant
- Nodig voor vorming epitheelcellen
- Bescherming tegen infectieziekten
Botgezondheid betrokken bij ‘bone-remoddeling’
Eiwitsynthese, celdifferentiatie, groei, embryonale ontwikkeling:
- Veel vitamine A zit in epitheelcellen: daar betrokken bij cel-differentatie,
bv. huidcellen, luchtwegen, longen etc.
Zicht:
- 1/1000ste van de vitamine A zit in de retina (netvlies van het oog)
- Kegeltjes: zien kleur, staafjes: zien bij schemer
- In de staafjes zit rhodopis: bestaat uit het eiwit opsine, gebonden aan een
molecuul retinal
Rhodopisne en zicht
Licht
Rhodopsine ↓
(opsine + cis-retinal) trans-retinal
↓ ↓
Retinal los van opsine retoïnezuur
↓
Opsine verandert van vorm
↓
Signaal naar de hersenen
Reproductie: mannen zaadcellen, vrouwen ‘maintain ferility’ exacte
biochemische mechanismen zijn onbekend
Voor de absorptie van vitamine A is gal nodig.
- 90% van de retinoïden kan worden geabsorbeerd
- 305 van de carotenoïden kan worden geabsorbeerd. Deze worden omgezet
door de darmwandcellen in retinoïden
Vitamine C
Vitamine B11 (foliumzuur)
Vezels
Mineralen (onder andere kalium)
Bioactieve stoffen
Brood & aardappelen:
Koolhydraten eiwitten en vezels
B-vitaminen
IJzer
Jodium (brood)
Vitamine C (aardappelen)
Zuivel
Eiwitten
Mineralen (onder andere clacium)
B-vitaminen
Vlees, vis, kip & ei
Eiwitten
B-vitaminen
Mineralen (onder andere ijzer)
Visvetzuren
Vetten en oliën
Vetoplosbare vitaminen A,D,E & K
Essentiële vetzuren
Vitamine E, C en Carotenoïden:
Vitamine D en K: botgezondheid
Vitamine K: bloedstolling
Vitamine B: co-enzym
Vitamine A: zicht
, Vitamine A: retinol, vetoplosbaar
Mannen: 900 mcg 770 mcg
Vrouwen: 700 mcg 602 mcg
Zwangere: 800 mcg, borstvoeding 1100 mcg
- Is een actieve vorm en heeft 3 vormen
Retinol retinal retinezuur
Retinyl esters (retinol) komen voor in dierlijke voeding
Provitamine A/béta-caroteen (retinal) komen voor in plantaardige voeding
Functies:
- Retinal zicht
- Retional: reproductie/botgezondheid
- Retinezuur: eiwitsynthese, celdifferentiatie, groei, embryonale ontwikkeling
- Béta-caroteen = antioxidant
- Nodig voor vorming epitheelcellen
- Bescherming tegen infectieziekten
Botgezondheid betrokken bij ‘bone-remoddeling’
Eiwitsynthese, celdifferentiatie, groei, embryonale ontwikkeling:
- Veel vitamine A zit in epitheelcellen: daar betrokken bij cel-differentatie,
bv. huidcellen, luchtwegen, longen etc.
Zicht:
- 1/1000ste van de vitamine A zit in de retina (netvlies van het oog)
- Kegeltjes: zien kleur, staafjes: zien bij schemer
- In de staafjes zit rhodopis: bestaat uit het eiwit opsine, gebonden aan een
molecuul retinal
Rhodopisne en zicht
Licht
Rhodopsine ↓
(opsine + cis-retinal) trans-retinal
↓ ↓
Retinal los van opsine retoïnezuur
↓
Opsine verandert van vorm
↓
Signaal naar de hersenen
Reproductie: mannen zaadcellen, vrouwen ‘maintain ferility’ exacte
biochemische mechanismen zijn onbekend
Voor de absorptie van vitamine A is gal nodig.
- 90% van de retinoïden kan worden geabsorbeerd
- 305 van de carotenoïden kan worden geabsorbeerd. Deze worden omgezet
door de darmwandcellen in retinoïden
