Onderzoekende
houding
Risanne Wetzels
9007724
K32
Wetenschap en technologie
Naam van de docent
Datum indiening
,Inhoudsopgave
Inleiding.................................................................................................................................................2
Hoofdstuk 1 Verkennende opdracht.......................................................................................................3
Hoofdstuk 2 Verwondering....................................................................................................................4
Hoofdstuk 3 Theoretische onderbouwing...............................................................................................4
3.1 Begaafde leerlingen......................................................................................................................4
3.2 Onderzoekscyclus.........................................................................................................................4
3.3 Koppeling beginsituatie................................................................................................................5
Hoofdstuk 4 Lessenserie.........................................................................................................................5
4.1 Les 1.............................................................................................................................................5
4.2 Les 2.............................................................................................................................................6
4.3 Les 3.............................................................................................................................................6
Hoofdstuk 5 Leerdoelen.........................................................................................................................6
Bronnen..................................................................................................................................................8
Bron 1 Storymap.................................................................................................................................8
Bron 2 Observatielijsten onderzoekende houding.............................................................................12
Bron 3 Beginsituatie leerlingen..........................................................................................................0
Bron 4 Bewijsstukken onderzoekende houding..................................................................................1
Bron 5 Hanleiding onderzoek.............................................................................................................2
bron 6 lesbeschrijvingsformulieren.....................................................................................................4
Bibliografie...........................................................................................................................................19
,INLEIDING
, HOOFDSTUK 1 VERKENNENDE OPDRACHT
Mijn werkplekleren-school biedt ervaringsgericht onderwijs aan. Binnen dit onderwijsconcept staat
betrokkenheid en het welbevinden van kinderen centraal. Daarnaast is vrij initiatief, milieuverrijking
en ervaringsgerichte dialoog de grondslag van ervaringsgericht onderwijs. Het vrije initiatief
beantwoordt aan de behoefte van kinderen om de wereld om hen heen te verkennen. Milieuverrijking
doelt op een rijke leeromgeving met de leerkracht als begeleider en observator. De ervaringsgerichte
dialoog is gebaseerd op aanvaarding, echtheid en empathie (Kerpel, 2014). Eén van de werkvormen
die wordt aangeboden binnen het ervaringsgericht onderwijs is projectwerk. Projectwerk vervangt de
zaakvakken, zoals aardrijkskunde en geschiedenis. De leerlingen zijn vrij in het kiezen van een
onderwerp en doen hier vervolgens onderzoek naar. In de onderbouw is dit onderzoek van
laagwaardig niveau en is dit voornamelijk onder begeleiding van de leerkracht. Vanaf groep 5
doorlopen de leerlingen zelfstandig of in tweetallen de onderzoekscyclus. De onderzoekscyclus bestaat
uit zeven stappen en geeft leerlingen inzicht in hun leerproces (van der Donk & van Lanen, 2020).
De leerlingen in mijn werkplekleren-klas zijn erg vaardig met het doorlopen van de onderzoekscyclus.
Zij doorlopen de onderzoekscyclus meerdere malen per jaar en zijn hier bijna dagelijks mee bezig.
Voor mijn keuzevak ‘onderzoek naar zaakvakken’ heb ik onderzoek gedaan naar de onderzoekende
houding van de leerlingen en hoe dit te beïnvloeden valt. Binnen het vak aardrijkskunde gingen de
leerlingen, onder andere door middel van kaartlezen, onderzoek doen naar de schoolomgeving. Ik heb
de onderzoekende houding van een aantal leerlingen geobserveerd. Deze observaties zijn terug te
vinden in bron 2. Naar aanleiding van deze observaties heb ik de beginsituatie geformuleerd. Ik heb dit
overzicht verwerkt in bron 3. Ik heb mondeling toestemming van mijn werkplekleren-school om
namen te gebruiken, zolang deze niet gekoppeld zijn aan beeldfragmenten.
houding
Risanne Wetzels
9007724
K32
Wetenschap en technologie
Naam van de docent
Datum indiening
,Inhoudsopgave
Inleiding.................................................................................................................................................2
Hoofdstuk 1 Verkennende opdracht.......................................................................................................3
Hoofdstuk 2 Verwondering....................................................................................................................4
Hoofdstuk 3 Theoretische onderbouwing...............................................................................................4
3.1 Begaafde leerlingen......................................................................................................................4
3.2 Onderzoekscyclus.........................................................................................................................4
3.3 Koppeling beginsituatie................................................................................................................5
Hoofdstuk 4 Lessenserie.........................................................................................................................5
4.1 Les 1.............................................................................................................................................5
4.2 Les 2.............................................................................................................................................6
4.3 Les 3.............................................................................................................................................6
Hoofdstuk 5 Leerdoelen.........................................................................................................................6
Bronnen..................................................................................................................................................8
Bron 1 Storymap.................................................................................................................................8
Bron 2 Observatielijsten onderzoekende houding.............................................................................12
Bron 3 Beginsituatie leerlingen..........................................................................................................0
Bron 4 Bewijsstukken onderzoekende houding..................................................................................1
Bron 5 Hanleiding onderzoek.............................................................................................................2
bron 6 lesbeschrijvingsformulieren.....................................................................................................4
Bibliografie...........................................................................................................................................19
,INLEIDING
, HOOFDSTUK 1 VERKENNENDE OPDRACHT
Mijn werkplekleren-school biedt ervaringsgericht onderwijs aan. Binnen dit onderwijsconcept staat
betrokkenheid en het welbevinden van kinderen centraal. Daarnaast is vrij initiatief, milieuverrijking
en ervaringsgerichte dialoog de grondslag van ervaringsgericht onderwijs. Het vrije initiatief
beantwoordt aan de behoefte van kinderen om de wereld om hen heen te verkennen. Milieuverrijking
doelt op een rijke leeromgeving met de leerkracht als begeleider en observator. De ervaringsgerichte
dialoog is gebaseerd op aanvaarding, echtheid en empathie (Kerpel, 2014). Eén van de werkvormen
die wordt aangeboden binnen het ervaringsgericht onderwijs is projectwerk. Projectwerk vervangt de
zaakvakken, zoals aardrijkskunde en geschiedenis. De leerlingen zijn vrij in het kiezen van een
onderwerp en doen hier vervolgens onderzoek naar. In de onderbouw is dit onderzoek van
laagwaardig niveau en is dit voornamelijk onder begeleiding van de leerkracht. Vanaf groep 5
doorlopen de leerlingen zelfstandig of in tweetallen de onderzoekscyclus. De onderzoekscyclus bestaat
uit zeven stappen en geeft leerlingen inzicht in hun leerproces (van der Donk & van Lanen, 2020).
De leerlingen in mijn werkplekleren-klas zijn erg vaardig met het doorlopen van de onderzoekscyclus.
Zij doorlopen de onderzoekscyclus meerdere malen per jaar en zijn hier bijna dagelijks mee bezig.
Voor mijn keuzevak ‘onderzoek naar zaakvakken’ heb ik onderzoek gedaan naar de onderzoekende
houding van de leerlingen en hoe dit te beïnvloeden valt. Binnen het vak aardrijkskunde gingen de
leerlingen, onder andere door middel van kaartlezen, onderzoek doen naar de schoolomgeving. Ik heb
de onderzoekende houding van een aantal leerlingen geobserveerd. Deze observaties zijn terug te
vinden in bron 2. Naar aanleiding van deze observaties heb ik de beginsituatie geformuleerd. Ik heb dit
overzicht verwerkt in bron 3. Ik heb mondeling toestemming van mijn werkplekleren-school om
namen te gebruiken, zolang deze niet gekoppeld zijn aan beeldfragmenten.
