Strafrecht 2 | overzicht verplichte arresten
Week 1
Aanmerkelijke kans:
- Reële niet onwaarschijnlijke mogelijkheid.
- De geenszins als denkbeeldig te verwaarlozen kans.
- HR kan geen algemene regels geven over de exacte grootte van de kans die
in het algemeen of voor een bepaald type delict minimaal vereist zou zijn, laat
staan deze kans in een percentage uitdrukken.
In tt: “Hij heeft ook aanvaard. Het gaat hier om een gedraging die naar uiterlijke
verschijningsvorm zo zeer gericht is op het intreden van het gevolg, dat het niet
anders kan dat dat de verdachte de kans heeft aanvaard (zie arrest aanmerkelijke
kans)”.
Tolbert Arrest: … dat de verdachte de vrijheid niet had om zijn wil te bepalen en
keuzes te maken, betekent niet dat bij verdachte ieder inzicht in de draagwijdte van
zijn gedragingen en de mogelijke gevolgen daarvan heeft ontbroken. Dat de
verdachte gedurende de psychose "ontoerekeningsvatbaar" was, sluit evenmin uit
dat sprake is geweest van opzettelijk handelen.
- Er is geen opzet als de stoornis van de verdachte zodanig is dat ten tijde van
zijn handelen ieder inzicht in de draagwijdte van zijn gedragingen en de
mogelijke gevolgen zou zijn ontbroken.
- Daar is in hoge uitzondering sprake van
Week 2
Overzichtsarrest noodweer(exces)
Overzicht vereisten noodweer
Arrest Boze buurman onttrekking aan aanranding wordt niet gevergd
(rechtsverdediging!), bijv.:
Aangerande probeert situatie te de-escaleren (Arrest Boze buurman)
Aangerand worden in eigen woning
Door zelf te vluchten anderen aan aanranding blootstellen
Optreden ‘in functie’: aangerande is politieambtenaar of burger die verdachte
wil aanhouden
Culpa in Causa bij noodweer arrest
Zelf schuld aan de oorzaak.
Gaat om het moment voorafgaand aan de ogenblikkelijke aanranding. Culpa in
causa kan pas worden meegenomen in overweging of beroep op noodweer(exces)
slaagt, na vaststelling dat aan alle eisen van noodweer(exces) is voldaan. Bijv.:
- Als de verdachte de aanval heeft uitgelokt door provocatie v.h. latere
slachtoffer en hij aldus uit was op een confrontatie
- Wanneer hij willens en wetens de confrontatie met het slachtoffer heeft
gezocht en een gewelddadige reactie van het slachtoffer heeft uitgelokt.
!!! De enkele omstandigheid dat een verdachte zich willens en wetens in een situatie
heeft begeven waarin een agressieve reactie van het latere slachtoffer te verwachten
viel of dat een verdachte zich in verband met een mogelijke aanval van het
, slachtoffer als voorzorgsmaatregel van een illegaal vuurwapen had voorzien, is niet
voldoende om culpa in causa te laten slagen.
Week 3
Cito arrest
Gematigd objectieve leer: poging bestraffen omdat deze naar haar uiterlijke
verschijningsvorm moet worden beschouwd als te zijn gericht op de voltooiing van
het misdrijf.
Uiterlijke verschijningsvorm is wat ter plekke te zien is, maar ook wat achteraf
objectief komt vast te staan (arrest Videodozen). Je mag ook het opzet/voornemen
van de poger meenemen, dus rekening houden met zijn criminele intentie.
- Een voltooide poging
- Verdachte heeft voldaan aan een of meerdere (kwalificerende)
omstandigheden
- Een van de bestanddelen staat op het punt om vervuld te worden
Uiterlijke Verschijningsvorm Arrest
- Cito criterium wordt herhaald
- Concrete omstandigheden van het geval, kunnen geen algemene regels
worden gegeven
- Belangrijke beoordelingsfactor: hoe dicht lagen de gedragingen bij
voltooiing van het voorgenomen misdrijf, bijv. in tijd en/of plaats, en hoe
concreet daarop gericht?
- Ook rekening houden met samenstel van gedragingen, in bijzonder van
andere deelnemers: als geheel bekijken
- Aard van misdrijf kan van belang zijn, maar hoeft nog geen bestanddeel te
zijn vervuld
Remkabel
Terugtreden bij een voltooide poging. Doorgaans actus contrario vereist. Een
geschikte manier van terugtreden volstaat in casu, het hoeft niet de beste manier van
terugtreden te zijn. Bij beoordeling van de geschiktheid is ‘mede van belang of en zo
ja in welke mate het waarschijnlijk is dat het gevolg zou zijn ingetreden ná de
uitvoeringshandelingen van de verdachte maar vóór de gedragingen waarop het
beroep op vrijwillige terugtred is gebaseerd. Hoe waarschijnlijker een dergelijk
intreden van het gevolg is, des te minder ligt het in de rede om vrijwillige terugtred
aan te nemen.’ → Poger mag niet van ‘toeval’ profiteren
Bestemming
Bestemd tot het begaan van dat misdrijf, en niet de voorbereiding zelf. Het object
(middelen uit art. 46 Sr) waarop de gedraging betrekking heeft, moet zijn bestemd tot
het begaan van het misdrijf. Hier zegt de HR iets over wat vereist is voor art. 46a Sr.
Hieruit kunnen we a contrario afleiden wat de HR bedoelt voor art. 46 Sr. A contrario:
bij art. 46a Sr hoeft het niet te gaan om iets dat van betekenis is voor de uitvoering
van het misdrijf, bij art. 46 Sr dus wel. Bij art. 46 Sr moet het object van betekenis zijn
voor de uitvoering van het misdrijf dat wordt voorbereid.
- Er wordt gedoeld op het misdrijf dat is voorbereid en niet op de
voorbereiding zelf. Als het ook gebruikt zal worden bij het misdrijf.
Week 1
Aanmerkelijke kans:
- Reële niet onwaarschijnlijke mogelijkheid.
- De geenszins als denkbeeldig te verwaarlozen kans.
- HR kan geen algemene regels geven over de exacte grootte van de kans die
in het algemeen of voor een bepaald type delict minimaal vereist zou zijn, laat
staan deze kans in een percentage uitdrukken.
In tt: “Hij heeft ook aanvaard. Het gaat hier om een gedraging die naar uiterlijke
verschijningsvorm zo zeer gericht is op het intreden van het gevolg, dat het niet
anders kan dat dat de verdachte de kans heeft aanvaard (zie arrest aanmerkelijke
kans)”.
Tolbert Arrest: … dat de verdachte de vrijheid niet had om zijn wil te bepalen en
keuzes te maken, betekent niet dat bij verdachte ieder inzicht in de draagwijdte van
zijn gedragingen en de mogelijke gevolgen daarvan heeft ontbroken. Dat de
verdachte gedurende de psychose "ontoerekeningsvatbaar" was, sluit evenmin uit
dat sprake is geweest van opzettelijk handelen.
- Er is geen opzet als de stoornis van de verdachte zodanig is dat ten tijde van
zijn handelen ieder inzicht in de draagwijdte van zijn gedragingen en de
mogelijke gevolgen zou zijn ontbroken.
- Daar is in hoge uitzondering sprake van
Week 2
Overzichtsarrest noodweer(exces)
Overzicht vereisten noodweer
Arrest Boze buurman onttrekking aan aanranding wordt niet gevergd
(rechtsverdediging!), bijv.:
Aangerande probeert situatie te de-escaleren (Arrest Boze buurman)
Aangerand worden in eigen woning
Door zelf te vluchten anderen aan aanranding blootstellen
Optreden ‘in functie’: aangerande is politieambtenaar of burger die verdachte
wil aanhouden
Culpa in Causa bij noodweer arrest
Zelf schuld aan de oorzaak.
Gaat om het moment voorafgaand aan de ogenblikkelijke aanranding. Culpa in
causa kan pas worden meegenomen in overweging of beroep op noodweer(exces)
slaagt, na vaststelling dat aan alle eisen van noodweer(exces) is voldaan. Bijv.:
- Als de verdachte de aanval heeft uitgelokt door provocatie v.h. latere
slachtoffer en hij aldus uit was op een confrontatie
- Wanneer hij willens en wetens de confrontatie met het slachtoffer heeft
gezocht en een gewelddadige reactie van het slachtoffer heeft uitgelokt.
!!! De enkele omstandigheid dat een verdachte zich willens en wetens in een situatie
heeft begeven waarin een agressieve reactie van het latere slachtoffer te verwachten
viel of dat een verdachte zich in verband met een mogelijke aanval van het
, slachtoffer als voorzorgsmaatregel van een illegaal vuurwapen had voorzien, is niet
voldoende om culpa in causa te laten slagen.
Week 3
Cito arrest
Gematigd objectieve leer: poging bestraffen omdat deze naar haar uiterlijke
verschijningsvorm moet worden beschouwd als te zijn gericht op de voltooiing van
het misdrijf.
Uiterlijke verschijningsvorm is wat ter plekke te zien is, maar ook wat achteraf
objectief komt vast te staan (arrest Videodozen). Je mag ook het opzet/voornemen
van de poger meenemen, dus rekening houden met zijn criminele intentie.
- Een voltooide poging
- Verdachte heeft voldaan aan een of meerdere (kwalificerende)
omstandigheden
- Een van de bestanddelen staat op het punt om vervuld te worden
Uiterlijke Verschijningsvorm Arrest
- Cito criterium wordt herhaald
- Concrete omstandigheden van het geval, kunnen geen algemene regels
worden gegeven
- Belangrijke beoordelingsfactor: hoe dicht lagen de gedragingen bij
voltooiing van het voorgenomen misdrijf, bijv. in tijd en/of plaats, en hoe
concreet daarop gericht?
- Ook rekening houden met samenstel van gedragingen, in bijzonder van
andere deelnemers: als geheel bekijken
- Aard van misdrijf kan van belang zijn, maar hoeft nog geen bestanddeel te
zijn vervuld
Remkabel
Terugtreden bij een voltooide poging. Doorgaans actus contrario vereist. Een
geschikte manier van terugtreden volstaat in casu, het hoeft niet de beste manier van
terugtreden te zijn. Bij beoordeling van de geschiktheid is ‘mede van belang of en zo
ja in welke mate het waarschijnlijk is dat het gevolg zou zijn ingetreden ná de
uitvoeringshandelingen van de verdachte maar vóór de gedragingen waarop het
beroep op vrijwillige terugtred is gebaseerd. Hoe waarschijnlijker een dergelijk
intreden van het gevolg is, des te minder ligt het in de rede om vrijwillige terugtred
aan te nemen.’ → Poger mag niet van ‘toeval’ profiteren
Bestemming
Bestemd tot het begaan van dat misdrijf, en niet de voorbereiding zelf. Het object
(middelen uit art. 46 Sr) waarop de gedraging betrekking heeft, moet zijn bestemd tot
het begaan van het misdrijf. Hier zegt de HR iets over wat vereist is voor art. 46a Sr.
Hieruit kunnen we a contrario afleiden wat de HR bedoelt voor art. 46 Sr. A contrario:
bij art. 46a Sr hoeft het niet te gaan om iets dat van betekenis is voor de uitvoering
van het misdrijf, bij art. 46 Sr dus wel. Bij art. 46 Sr moet het object van betekenis zijn
voor de uitvoering van het misdrijf dat wordt voorbereid.
- Er wordt gedoeld op het misdrijf dat is voorbereid en niet op de
voorbereiding zelf. Als het ook gebruikt zal worden bij het misdrijf.
