Week 1 Bestuursrecht

Week 1 Bestuursrecht: Het legaliteitsbeginsel en de bevoegdheden van bestuursorganen

College:

Venetië-commissie:
 Nederland is in algemeen goed functionerende rechtsstaat met sterke democratische
instituties en bescherming van de rule of law
 Uiteindelijke actie, maar te laat
 Aanbevelingen:
o Wetgever: hardheidsclausules
o Uitvoerende macht: verbetering informatiestroom uitvoeringsdiensten naar
ministerie
o Afschaffing artikel 120 grondwet

Wat is bestuursrecht:
 Ziet op de rechtsverhouding tussen het bestuur en de burgers
 Eenzijdig vaststellen van de rechtspositie van burgers in het algemeen belang
 Concretisering van de democratische rechtsstaat

Week 1:
 Bevoegdheidsverkrijging en -spreiding, legaliteitsbeginsel en beslissingsruimte
 Vraag: kunnen bestuursorganen ook bevoegdheden ontlenen aan het EU-recht?
 Europeanisering van het bestuursrecht

EVRM:
 Fundamentele rechten
 Interne werking
 Eenieder verbindend
 Rechtstreekse werking en voorrang (93 & 94 Gw)
 Invloed op materieel en procedureel bestuursrecht

EU:
 Van Gend & Loos en Costa/ENEL: eigen autonome rechtsorde
 EU-recht heeft voorrang los van artikel 93/94 Grondwet
 Verdragen, verordeningen, richtlijn, besluiten

Europeanisering legaliteitsbeginsel:
 Nederlanfs legaliteitsbeginsel: leer van de dubbele bevoegdheidsgrondslag
o EU-verordening: materiele bevoegdheidsgrondslag
o Nederlands recht: institutionele bevoegdheidsgrondslag
 HvJ EU: bij ontbreken interne rechtsgrondslag: bevoegdheidsgrondslag in
Unierechtelijke verordening (SOMVAO)
 Belang bescherming financiële belangen EU

Kennisclips vorig jaar:

1. Hoe ziet de bestuursrechtelijke procedure eruit?

, Voornemen om een besluit te nemen:
 Aanvraag ingediend: omgevingsvergunning, subsidie of uitkering;
 Ambtshalve: handhavingsbesluit naar aanleiding van overtreding;
- Voordat besluit wordt genomen: zienswijze (4:7) of openbare uniforme
voorbereidingsprocedure (3:4)
- Besluit (1:3)




2. Het bestuursorgaan (deel 1)

Kernbegrippen:
 Bestuursorgaan (1:1 Awb)
 Belanghebbende (1:2 Awb)
 Besluit (1:3 Awb)

Waarom belangrijk?
 Om te bepalen welke regels van toepassing zijn op handelen van de overheid;
 Rechtsbescherming (8:1): een belanghebbende kan tegen een besluit beroep
instellen bij de bestuursrechter

Waarom is het zijn van bestuursorgaan van belang?
 De Awb is alleen van toepassing op het handelen van bestuursorganen;
 Geen bestuursorgaan, dan ook geen besluit, 1:3 Awb;
 Geen besluit, dan ook geen bestuursrechtelijke rechtsbescherming (bezwaar, beroep)

A-bestuursorganen:
Artikel 1:1 lid 1 sub a Awb:
‘Onder bestuursorgaan wordt verstaan een
- orgaan van een
- rechtspersoon die
- krachtens publiekrecht
Is ingesteld.
 Rechtspersoonlijkheid op grond van de wet
 Artikel 2:1 BW -> de staat, de provincies, de gemeenten, de waterschappen, alsmede
alle lichamen waaraan krachtens de Grondwet verordende bevoegdheid is verleend,
bezitten rechtspersoonlijkheid. (Openbare lichamen)