Samenvatting Grondtrekken van het Nederlandse strafrecht (6e druk) - H7 t/m 11

Samenvatting Strafrecht 3 - Grondtrekken van het NL strafrecht


Strafprocesrecht: Raadsman
Het deel van het strafrecht dat betrekking heeft op de regels voor strafrechtelijk  Een advocaat die de verdachte adviseert en met hem de verdediging voert.
onderzoek. Wordt ook wel formeel strafrecht of strafvordering genoemd.  De verdachte en raadsman samen worden aangeduid als ‘de verdediging’.

Wetboek van Strafvordering: Getuige
De regels voor het strafprocesrecht zijn voornamelijk neergelegd in het Wetboek  Getuigenverklaringen spelen een belangrijke rol bij het bewijzen van een
van Strafvordering. Deze wet geeft aan wie bevoegd is bepaalde handelingen te strafbaar feit.
verrichten en aan welke voorwaarden daarbij moet worden voldaan.
Deskundige
Er wordt d.m.v. drie invalshoeken naar een strafzaak gekeken:  De rechter zal veel feiten niet zelf kunnen vaststellen, omdat hij de daarvoor
 Welke personen en instanties spelen een rol bij het strafproces? vereiste deskundigheid mist. Voor dergelijk onderzoek doet de rechter een
 Uit welke fasen bestaat het strafproces? beroep op deskundigen.
 Op welke manier mogen de strafrechtelijke overheidsorganen optreden?  Forensisch deskundigen  deskundigen die speciaal onderzoek verrichten
voor een rechter. Zij kunnen worden benoemd met de opdracht bepaald
Procesdeelnemers onderzoek uit te voeren.
Er zijn een aantal personen en instanties die een rol spelen in het strafproces:
 Verdachte Benadeelde partij
 Raadsman  Betreft iemand die schade heeft geleden.
 Getuige  De benadeelde partij kan zich met een civielrechtelijke schadeclaim voegen
 Deskundige in het strafproces. Het slachtoffer kan een voegingsformulier invullen en aan
 Benadeelde partij de ovj toesturen. Het slachtoffer kan zich tevens tijdens het onderzoek ter
 Slachtoffer terechtzitting nog voegen.
 Rechtbank, gerechtshof en Hoge Raad
 Opsporingsambtenaar Slachtoffer
 Openbaar Ministerie  De rechten van slachtoffers in een strafproces  art. 51a-51h Sv.
 Reclassering  Een slachtoffer kan zich voegen als benadeelde partij (art. 51f Sv).
 Het slachtoffer kan soms ook gebruik maken van zijn spreekrecht. Hij mag
Verdachte dan tijdens het onderzoek ter terechtzitting over de gevolgen die het
 Op grond van feiten en omstandigheden die worden geconstateerd in een strafbare feit voor hem hebben gehad vertellen (art. 51e en 302 Sv).
bepaald strafrechtelijk onderzoek, kan het redelijke vermoeden ontstaan dat
een strafbaar feit heeft plaatsgevonden (verdenking) en dat een bepaalde Rechtbank, gerechtshof en Hoge Raad
persoon dat feit heeft begaan (verdachte).  Drie soorten rechterlijke colleges (gerechten): rechtbanken, gerechtshoven
 Tot het moment van de veroordeling wordt uitgegaan van de onschuld van en de Hoge Raad.
de verdachte.  Ieder heeft een eigen regio waarbinnen het rechtspreekt (rechtsgebied).

, Samenvatting Strafrecht 3 - Grondtrekken van het NL strafrecht


 Het rechtsgebied van een rechtbank wordt arrondissement genoemd. Ieder Openbaar Ministerie
arrondissement heeft één rechtbank, die alle zaken in eerste aanleg (de  Neemt de beslissing om een zaak aan de rechter voor te leggen (art. 9 Sv).
eerste keer dat de zaak aan de rechter wordt voorgelegd) behandelt. Er  Hiervoor moet voldoende belastend materiaal verzameld zijn.
bestaan 11 rechtbanken.  Het OM heeft de verantwoordelijkheid over het opsporingsonderzoek en de
 Gerechtshoven zijn verbonden aan een ressort. Een ressort omvat een aantal tenuitvoerlegging van rechterlijke uitspraken (art. 553 Sv).
arrondissementen. Er zijn 4 gerechtshoven. Deze behandelen alle zaken in  Ieder arrondissement heeft een eigen bureau van het OM. Dit wordt het
hoger beroep. parket genoemd. Bij de rechtbank wordt gesproken van het
 De hoogste rechterlijke instantie is de Hoge Raad. Er bestaat slechts één arrondissementsparket en bij het gerechtshof van het ressortspakket.
Hoge Raad. Deze is in Den Haag gevestigd.  Bij het arrondissementsparket werken officieren van justitie onder leiding
 De rechterlijke colleges kennen enkelvoudige en meervoudige kamers. De van een hoofdofficier van justitie.
meervoudige kamers bestaan uit 3 rechters, waarvan er één voorzitter is. Zij  Bij het ressortsparket werken advocaten-generaal onder leiding van een
oordelen alleen over de meer ingewikkelde en ernstige strafzaken. De hoofdadvocaat-generaal.
enkelvoudige kamer behandeld de eenvoudiger en lichtere strafzaken. Deze  Voor de aanpak van (internationale) georganiseerde criminaliteit bestaat het
kamer bestaat uit 1 rechter. landelijk parket.
 De rechtbank kent een aantal typen alleensprekende rechters. De  Voor de opsporing en vervolging van milieudelicten, economische delicten
kantonrechter oordeelt over de meeste overtredingen (art. 382 Sv). De en fraude bestaat het functioneel parket.
politierechter behandelt de eenvoudige misdrijven (art. 368 Sv). De  De leiding van het OM is in handen van het college van procureurs/generaal
kinderrechter behandelt zaken met minderjarige verdachten. (art. 130 RO). Het college heeft geen opsporings- of vervolgingstaak.
 De ovj besluit aan welke kamer hij de zaak zal voorleggen.  De Minister van Veiligheid en Justitie is politiek verantwoordelijk voor OM.
 Bij de gerechtshoven en de Hoge Raad worden rechters raadsheren  Bepaalde hogere politiefunctionarissen zijn tevens benoemd als hulpofficier
genoemd. Bij de Hoge Raad werken naast de raadsheren tevens advocaten- van justitie (art. 146a Sv). Zij mogen een aantal bevoegdheden van de officier
generaal (AG’s). Zij hebben een adviserende functie en geven hun visie op de van justitie ook uitoefenen.
zaken die aan de Hoge Raad worden voorgelegd. De adviezen worden
conclusies genoemd. De conclusies worden samen met de arresten van de Reclassering
Hoge Raad gepubliceerd. Het hoofd van de advocaten-generaal bij de Hoge  Houdt zich bezig met de persoon en omstandigheden van de verdachte. Zij is
Raad wordt procureur-generaal (PG) genoemd. Bij de gerechten zijn ook betrokken bij de ontwikkeling en organisatie van taakstraffen en zij kan -
rechters actief die slechts deelnemen aan het onderzoek dat aan de zitting wanneer de rechter dat heeft bepaald - aanwijzingen geven waaraan
voorafgaat. Zij worden bij de rechtbanken rechter-commissaris (RC) veroordeelden zich moeten houden die voorwaardelijk veroordeeld zijn. De
genoemd en bij de gerechtshoven en de Hoge Raad raadsheer-commissaris. reclassering geeft ook voorlichting aan de rechter over de persoon van de
verdachte en de sociale omgeving van de verdachte.
Opsporingsambtenaar
 In de praktijk oefent over het algemeen de politie de bevoegdheden voor de
opsporing van strafbare feiten uit, maar de wet spreekt over
opsporingsambtenaren (art. 141 en 142 Sv).