Samenvatting Begrippenlijst voor kennistoets: Taal in de onderbouw

Toets Taal Kennis in de
onderbouw
Taal en didactiek spelling
Pictografisch Oudste manier van woorden weergeven. Doormiddel
schriftsysteem van tekeningen en afbeeldingen.
Logografisch Schrift waarmee bij ieder woord een plaatje hoort.
schriftsysteem
Een schriftsysteem waarbij taal wordt weergegeven
Alfabetisch
door de afzonderlijke spraakklanken van een woord te
schriftsysteem
noteren. Het schrijven met klinkers en medeklinkers.
Ander woord voor spraakklank. Een spraakklank die
betekenisverschil veroorzaakt.
- Voor ieder foneem is een apart teken in de
Foneem nederlandse taal.
Gaaf/raaf is het verschil de G/R (dit maakt het verschil
in de betekenis van het woord, dus g/r zijn
verschillende fonemen.
Schriftelijke weergave van een foneem. Een letter of
lettercombinatie die verwijst naar een foneem. De e
Grafeem
en ee zijn de grafemen die de middelste klak van de
woorden ben en been weergeven.
Woorden waarin de spelling ook de uitspraak
Klankzuiver
weergeeft.  je schrijft het zoals je het zegt.
Woorden zijn vaak opgebouwd uit kleinere elementen
die elk een eigen betekenis hebben. Deze
Morfemen
betekenisdragende elementen zijn morfemen. Onwijs
= wijs (verstandig) & on (onkunde)
Regel dat het woord, een voor- of achtervoegsel
Regel van wordt altijd hetzelfde geschreven. In kastje hoor je
gelijkvormigheid geen t, maar je schrijft hem wel omdat je te maken
heb met een kast.
De opbouw van een woord in de spelling is duidelijk.
Regel van de Grootte klink hetzelfde als grote maar met 2 t’s om
overeenkomst aan te geven dat dit woordt op dezelfde manier is
opgebouwd als lengte.
Een klankgroep (gedeelte van een woord) syllabe
Syllabe heeft niet perce een betekenis tenzij ze samenvallen
met een morfeem. Klankgroep zonder betekenis.
Lettergreep Lettergreep is een visuele verdeling van een woord.
Bakker = bak-ker = ba + kur. Ba + kur is een

, lettergreep.
Klankstuk eindigen op een lange klank, dan schrijf je
Verenkelingsregel aa/ee/uu/oo met a/e/u/o. Korte klank of lange klank
= 1 of 2 klinkers.
Als een klankstuk eindigt op een korte klank a/e/u/o
Verdubbelingsregel dan is de medeklinker dubbel. Koffer = ko (korte klank
o) is dus dubbel f.
De overweging die gemaakt wordt: hoe ‘makkelijk’ is
Leerbaarheid
deze vorm van spelling aan te leren?
Bruikbaarheid Hoevaak gebruiken we deze spelling?
Hoe aanvaardbaar is het om de spelling te veranderen
ten opzichte van bijvoorbeeld lees en schoolboeken?
Aanvaardbaarheid
Kan je het maken om de huidige spelling aan te
passen?
Akoestische identiteit De wijze waarop een woord klinkt.

Van ieder gelezen woord weet je wel hoe je het
Articulatorische identiteit
uitspreekt.
Overkoepelende naam van de akoestische en
Fonologische identiteit
articulatorische identiteit.
het weten van hoe woorden kunnen zijn opgebouwd
en hoe je met bestaande voor- en achtervoegsels
Morfologische identiteit
nieuwe woorden kunt vormen. dat is de
morfologische identiteit van een woord.
De betekenis van een woord zoals dit staat
beschreven in het woordenboek. Ook de manier van
Semantische identiteit
schrijven behoort hiertoe. Wij is iets anders dan wei,
maar je spreekt het hetzelfde uit.
Het gaat om de mogelijkheden van een woord om
met andere woorden gecombineerd te worden.
Syntactische identiteit vooral bij werkwoorden is dit belangrijk. denk hierbij
aan vind/vindt want *hij* vind = stam +t (voorbeeld
lopen)
De spelling van het woord. Hierbij gaat het over de
Orthografische identiteit specifieke combinatie van letters waardoor een woord
wordt weergegeven.
De manieren die een speller gebruikt om tot de juiste
Spellingstrategieën schrijfwijze van een woord te komen. directe &
indirecte.
Directe spellingstrategie Als het spellen geautomatiseerd is. Als een woord
vaak genoeg geschreven is, dan hoeven we niet meer